Kategorie wiedzy i władzy w dyskursie publicznym
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.21.03Słowa kluczowe:
dyskurs (publiczny, sądowy, medialny), kategoria wiedzy, kategoria władzy, ładAbstrakt
Cel artykułu stanowi prezentacja funkcjonowania kategorii wiedzy, władzy i ładu w dyskursie publicznym na przykładzie dyskursu sądowego i medialnego. Źródłem ich rozumienia jest twórczość filozofa Michela Foucaulta. Immanentny ład przejawia się poprzez kategorię wiedzy i władzy, a kategorie te konstytuują i kreują dyskurs, który pełni istotną funkcję instytucjonalnego narzędzia utrzymania porządku wewnętrznego, gwaranta spójnych relacji podmiotowych, sytuacyjnych, kontekstowych, tematycznych, a także ideologicznych, aksjologicznych, społecznych. Kategoria ładu przejawia się w trzech wymiarach: symbolicznym, niewerbalnym i werbalnym. Wiedza rozumiana jest jako: poznawanie, dochodzenie do prawdy oraz interpretowanie, ujawnianie prawdy. Kategoria władzy natomiast przybiera wymiar instytucjonalny – rzeczywisty i/ lub językowy – symboliczny.
Bibliografia
Dijk van T. (red.), 2001, Dyskurs jako struktura i proces, Warszawa.
Duszak A., Fairclough N. (red.), 2008, Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, Kraków.
Foucault M., 2002, Porządek dyskursu, Gdańsk.
Foucault M., 2006, Słowa i rzeczy. Archeologia nauk humanistycznych, Gdańsk.
Fleischer M., 1994, Problemy i hipotezy systemowej teorii kultury, Wrocław.
Fleischer M., 2002, Teoria kultury i komunikacji. Systemowe i ewolucyjne podstawy, Wrocław.
Grzmil-Tylutki H., 2007, Gatunek w świetle francuskiej teorii dyskursu, Kraków.
Grzmil-Tylutki H., 2009, Gatunek – kategoria analizy dyskursu, „Biuletyn PTJ”, z. LXV, s. 89–99.
Labocha J., 1996, Tekst, wypowiedź, dyskurs, [w:] Styl a tekst, red. S. Gajda, M. Balowski, Opole, s.49–55.
Labocha J., 2008, Tekst, wypowiedź, dyskurs w procesie komunikacji językowej, Kraków.
Machiavelli N., 1984a, Książę, Warszawa.
Machiavelli N., 1984b, Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza, Warszawa.
Pałuszyńska E., 2012, Strategie dziennikarzy i ich rozmówców w medialnym dyskursie publicznym, Łódź. DOI: https://doi.org/10.18778/7525-749-6
Rzeszutko M., 2001, Kategorialne wyznaczniki gry w tekście rozprawy sądowej, „Poradnik Językowy”, z. 10, s. 1–9.
Rzeszutko M., 2002, Rytualny charakter interakcji w rozprawie sądowej, [w:] Język trzeciego tysiąclecia II, t. 1: Nowe oblicza komunikacji we współczesnej polszczyźnie, red. G. Szpila, Kraków, s. 193–203.
Rzeszutko M., 2003, Rozprawa sądowa w świetle lingwistyki tekstu, Lublin.
Rzeszutko-Iwan M., Strategie w wywiadzie radiowym – na przykładzie audycji „Gość Radia ZET”, [w:] Jak analizować dyskurs?, red. W. Czachur, A. Kulczyńska, Ł. Kumięga, Kraków (w druku).
Śliwiński S., 1984, Proces, Warszawa.
Witosz B., 2009, Gatunek tekstu wobec „porządku dyskursu”, „Biuletyn PTJ”, z. LXV, s. 99–111.
Wronkowska S., Ziembiński Z., 1997, Zarys teorii prawa, Warszawa.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
