„Gamebook” wzbogacony literacką przeszłością – analiza gry paragrafowej „Dziady część V. Dziady, które nie spieprzają” autorstwa Mikołaja Kołyszki

Julia Sowa

doi:10.18778/2391-8551.09.03

Authors

Julia Sowa Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.18778/2391-8551.09.03

Keywords:

gamebooks, 'Dziady', pastiche, parody, Adam Mickiewicz, immersion

Abstract

This article addresses issues showing the interconnectedness of the postmodern categories of pastiche and parody in relation to gamebooks. The first part of the text is a cross-section of the most important theoretical issues for the subsequent analysis of the gamebooks, starting with the presentation of their definitions, the most popular genres, and the basic division of such games. In relation to the issue of gamebooks, I also draw attention to the increasing intermediality of the contemporary works, as well as the importance of second-person narration. I also mention the genre of art games and briefly cite the work of one of their representatives, Anna Anthropy. I then discuss the postmodern categories of pastiche and parody and what they mean in relation to the past-present relationship. In the context of parody, I also mention Gérard Genette’s division of transtextual references between works. All the above-mentioned issues will be referred to when analysing the gamebook, which is a ‘semi-official’ continuation of Mickiewicz’s Dziady, combining a parodic take on folk culture with contemporary new media elements.

Author Biography

Julia Sowa, Uniwersytet Łódzki

(ur. 1999) – absolwentka Filmoznawstwa, studentka studiów magisterskich kierunku Media audiowizualne i kultura cyfrowa na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Jej zainteresowania badawcze związane są z kategorią adaptacji filmowych oraz zagadnieniem skupiającym się wokół filmowych biografii kobiet i przedstawicieli grup niedoreprezentowanych.

References

Bernacki, P. (2017). Gry paragrafowe – relikt przeszłości czy nadzieja na przyszłość?, Folia Bibliologica, 49.

Bourdieu, P. (2005). Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. P. Biłos, Warszawa.

Brenskott, K. (2019). Od adaptacji, przez remake i sequel do crossoveru, czyli historia pewnej przeklętej kasety wideo. W Perspektywy Ponowoczesności, t. 9, red. K. Olkusz. Wrocław: Ośrodek badawczy Pacta Ficta.

Costikyan, G. (2007). Games, Storytelling, and Breaking the String. W In Second Person: Role-Playing and Story in Games and Playable Media, red. P. Harrigan, N. Wardrip-Fruin. Cambridge: MIT Press.

Dziamski, G. (2017). Sztuka wysoka i niska. Dyskurs: Pismo Naukowo-Artystyczne ASP we Wrocławiu, 23.

Eco, U. (1987). Dopiski na marginesie Imienia róży. W Imię róży, tłum. A. Szymanowski, Warszawa.

Genette, G. (1982). Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia, tłum. A. Milecki. Gdańsk: Wydawnictwo słowo/obraz terytoria.

Godwin, A. (2019). The Culture of Pastiche, A Defense of Jamesonian Postmodern Depthlessness.

Hutcheon, L. (1991). Historiograficzna metapowieść: parodia i intertekstualność historii, tłum. J. Margański, Pamiętnik Literacki, 82.

Hutcheon, L. (2007). Teoria parodii. Lekcja sztuki XX wieku, tłum. A. Wojtanowska, W. Wojtowicz. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.

Jameson, F. (1998). The Cultural Turn. Selected Writings on the Postmodern 1983–1998. New York: Verso.

Jaworski, K. (2015). Wybór należy do Ciebie… Gry paragrafowe – druga młodość zapomnianej formy rozrywki. Studia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, 28.

De Kloet, J., van Zoonen, L. (2007). Fan Culture – Performing Difference. W Media studies: Key issues and debates. London: Rotledge.

Kołyszko, M. (2021). Dziady część V. Dziady, które nie spieprzają. Wydawnictwo Otwarte.

Perzyńska, A. (2013). Opowiadać dalej – fanfiki, mashupy, uniwersa – alternatywa i konwergencja. W Problemy konwergencji mediów, red. M. Kaczmarczyk, D. Rott. Sosnowiec–Praga: Oficyna Wydawnicza „Humanitas”.

Strużyna, A. (2014). Artystyczne gry Anny Anthropy, Homo Ludens, 6.

Wake, P. (2016). Life and Death in the Second Person: Identification, Empathy, and Antipathy in the Adventure Gamebook, Narrative, 24(2). DOI: https://doi.org/10.1353/nar.2016.0009

Anthropy, A. (2011). Defend the Land.

Anthropy, A. (2012). Dys4ia.

Felluga, D. Modules on Jameson: On Postmodernity. Introductory Guide to Critical Theory. http://www.purdue.edu/guidetotheory/postmodernism/modules/jamesonpostmodernity.html (data dostępu: 20 stycznia 2023).

https://wspieram.to/dziady?pokaz_projekt=1&active_tab=aktualizacje#a10072 (data dostępu: 20 stycznia 2023).