O potrzebie mistrza w świecie nauki, czyli refleksja nad zmieniającą się relacją uczeń – mistrz

Tomasz Leszniewski

doi:10.18778/2450-4491.08.03

Autor

Tomasz Leszniewski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Socjologii https://orcid.org/0000-0002-0458-4934

DOI:

https://doi.org/10.18778/2450-4491.08.03

Słowa kluczowe:

fachowiec, mistrz, kariery sprzężone, koherencja systemu klasyfikacji, struktura grupy

Abstrakt

Tekst jest próbą rekonstrukcji relacji mistrz – uczeń kształtujących się w polu naukowym z wykorzystaniem koncepcji Richarda Sennetta (wzory fachowca i mistrza) i Mary Douglas (grid and group). Zawiera charakterystykę czterech zróżnicowanych typów relacji wytwarzanych w warunkach występowania bądź braku wspólnych podstaw paradygmatycznych (spójnych narzędzi kategoryzowania badanej rzeczywistości) oraz strukturalnych zależności (dotyczących zasobów materialnych, aparatury laboratoryjnej itp.), które można odnieść do określonych dziedzin wiedzy. Zwraca również uwagę na zróżnicowane potrzeby w zakresie relacji mistrz-uczeń w naukach przyrodniczych oraz społecznych i humanistycznych, a także na możliwe konsekwencje w tym wymiarze powodowane zasadami parametryzacji aktywności naukowej.

Biogram autora

Tomasz Leszniewski - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Socjologii

Leszniewski Tomasz – pracuje na stanowisku adiunkta w Instytucie Socjologii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zajmuje się problematyką tożsamości człowieka we współczesnym społeczeństwie oraz metarefleksją nad rozwojem subdyscypliny socjologii – socjologii wychowania. Ostatnio opublikował książkę pt. "Od indywidualizmu do indywidualności? Teoretyczna analiza zjawiska" (2017).

Bibliografia

Douglas M. (2004) Symbole naturalne: rozważania o kosmologii, tłum. E. Dżurak, Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Douglas M. (2011) Jak myślą instytucje, tłum. O. Siara, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Fleck L. (1986) Powstanie i rozwój faktu naukowego: wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, Lublin, Wydawnictwo Lubelskie.

Flis A., Kapralski S. (1989) Kulturowe mechanizmy rozwoju nauki w: Racjonalność, nauka, społeczeństwo, H. Kozakiewicz, E. Mokrzycki, M. J. Siemek (red.), Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 84–108.

Fuchs S. (1992) The Professional Quest for Truth: A Social Theory of Science and Knowledge, New York, SUNY Press.

Glaser B. G. (1964) Organizational Scientists: their professional careers, Indianapolis –New York–Kansas City, The Bobbs-Merrill Company.

Kempny M., Szmatka J. (1992) Współczesne teorie wymiany społecznej: zbiór tekstów, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kuhn T. S. (2001) Struktura teorii naukowej, tłum. H. Ostromęcka, Warszawa, Fundacja Aletheia.

Leszniewski T. (2013) Autorytet w nauce a proces wytwarzania wiedzy, „Przegląd Badań Edukacyjnych”, nr 1 (16), s. 53–64.

Sennett R. (2012) Szacunek w świecie nierówności, tłum. J. Dzierzgowski, Warszawa, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.

Wagner I. (2005) Sprzężenie karier. Konstrukcja karier w środowiskach artystycznych i intelektualnych, „Przegląd Badań Jakościowych”, nr 1 (1), s. 20–41.

Znaniecki F. (1984) Społeczne role uczonych, wyd. 1, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe.