Obiekty militarne jako element krajobrazu kulturowego Półwyspu Helskiego
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-0562.07.09Słowa kluczowe:
Półwysep Helski, krajobraz militarny, bunkry, fortyfikacjeAbstrakt
Celem artykułu jest zaprezentowanie militarnych obiektów Półwyspu Helskiego, które odegrały kluczową rolę podczas obrony we wrzeniu 1939 r. Badaniem objęto dwa rejony Półwyspu Helskiego – Ośrodek Oporu Jastarnia i Rejon Umocniony Hel, w których krajobrazie zachowało się wiele fortyfikacji. W artykule wskazano lokalizację poszczególnych elementów umocnień obu obszarów oraz podano ich charakterystykę militarną i przeznaczenie. Obiekty te w późniejszym okresie były rozbudowywane na potrzeby wojska, natomiast w momencie rozformowania jednostki wojskowej straciły swoją rangę. Stały się miejscami zainteresowania miłośników militariów, co przyczyniło się do rewitalizacji obiektów i udostępnienia ich do celów kulturowych.
Bibliografia
Bernaciak A., Wiśniewska R., 2015, Możliwości turystycznego wykorzystania dawnych obiektów militarnych północnego odcinka Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego, „Studia Periegetica”, 2, s. 123–135.
Chylińska D., 2006, Formy ekspozycji i udostępnienia turystycznego obiektów militarno-wojskowych z czasów II wojny światowej rozwiązania polskie a praktyka europejska, „Folia Turistica”, 17, s. 77–97.
Cudny W., Rouba R., 2012, Hotelarstwo jako sposób na rewitalizację zabytkowych obiektów militarnych pochodzących z XIX i XX wieku, „Ochrona Zabytków”, 3–4, s. 107–122.
Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 sierpnia 1936 r. O uznaniu Półwyspu Helskiego za rejon umocniony, DzU z 1936 r., nr 71, poz. 512.
Godlewski P., 2013, Rozwój regionalnej turystyki militarnej (na przykładzie obiektów militarnych z okresu II wojny światowej w województwie lubuskim), „Handel Wewnętrzny: Turystyka i rekreacja czynnikami rozwoju społeczno-gospodarczego regionu”, 5, II, s. 113–120.
Janeczko E., Heise M., 2013, Możliwości rozwoju turystyki militarnej w lasach na przykładzie Nadleśnictwa Wejherowo, „Studia i Materiały CEPL w Rogowie”, 15, 37 (4), s. 137–143.
Kardas M., 2009, Gdyńskie zaślubiny Polski z morzem w 1920 roku, „Colloquium Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych”, I, s. 109–116.
Kardas M., 2011, Okupacja hitlerowska Helu. Wybrane aspekty, „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”, LII, 2, s. 165–186.
Mikos von Rohrscheidt A., 2009, Polska: największe muzeum fortyfikacji na wolnym powietrzu w aspekcie rozwoju turystyki kulturowej, „Turystka Kulturowa”, 2, s. 20–48.
Miniewicz J., 1983, Konstrukcja unikalnych polskich schronów bojowych, zbudowanych w 1939 r. w Jastarni na Półwyspie Helskim, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 28, 1, s. 121–143.
Poczta J., 2009, Krajobraz kulturowy powojskowy Bornego Sulinowa i jego wpływ na kształtowanie polityki władz miejscowych, „Problemy Ekologii Krajobrazu”, XXV, s. 117–123.
Pszenny D., Janeczko E., 2015, Zielony Pierścień Warszawy jako obszar rozwoju turystyki militarnej, „Studia i Materiały CEPL w Rogowie”, 17, 45 (4), s. 180–186.
Sołkiewicz-Kos, Zadworny M., 2010, Rekultywacja zdegradowanych terenów powojskowych i sposoby ich zagospodarowania na przykładach krajowych, „Budownictwo o Zoptymalizowanym Potencjale Energetycznym”, 7, s. 271–278.
Stach E., 2013, Aktualne wykorzystanie obiektów i miejsc militarnych w Polsce w aspekcie militarnej turystyki kulturowej, [w:] Narębski L. (red.), Fortyfikacje nowożytne w Polsce: badania, realizacje, projekty i zagospodarowanie do współczesnych funkcji, Toruń, s. 213–223.
Szarski W., 2007, Hel – nasz samotny półwysep, „Wojsko w Społeczeństwie”, 2, s. 125–130.
Wojciechowski Z., 2010, Obiekty militarne Półwyspu Helskiego w latach 1920–2006, „Zeszyty Naukowe Akademii Marynarki Wojennej”, LI, 4, s. 247–271.
Zgłobicki W., Smyk J., Kabała A., 2016, Ocena oferty wybranych obiektów militarnych na obszarze Polski dla potrzeb turystyki dzieci i młodzieży, „Turystyka Kulturowa”, 2, s. 116–134.
http://www.gohel.pl/strona-2525-fortyfikacje_cypla_helskiego.html (29.11.2017).
http://www.old.helmuzeum.pl/muzeum/historia-mow#mow (28.11.2017).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
