Antropolodzy i antropologia wobec procesu wyznaczania granic dyscypliny. Kazus Polski

Katarzyna Warmińska

doi:10.18778/1733-8069.9.3.02

Authors

Katarzyna Warmińska Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.9.3.02

Keywords:

anthropology, the borders and identity of the discipline, geo-political configuration of knowledge

Abstract

In this article I examine the problem of the borders of anthropology and its identity as a discipline of knowledge. I focus on four themes. I take into consideration what anthropologists treat as an indicator of separateness of the discipline, what they place on the boundary between anthropology and related disciplines. I discuss the process of disciplining anthropology, which, following J. Clifford, can be defined as articulation and re-articulation of nodding points of this domain. Also, I analyse the content of Polish anthropological textbooks to establish how the identity of discipline is articulated by their authors. I direct my attention to the specificity of anthropology practiced in Poland in the context of locating it among so-called “other anthropologies.” I analyze the issue which is important for contemporary anthropologists as well as for sociologists, namely, the relationship between the metropolitan knowledge and the science practiced locally.

Author Biography

Katarzyna Warmińska, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Katarzyna Warmińska, doktor habilitowany, adiunkt w Katedrze Socjologii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Jej zainteresowania badawcze oscylują wokół szeroko rozumianej problematyki etniczności, a szczególnie zagadnień z wiązanych z tożsamością etniczną, relacją między tożsamością a polityką, stosunkami między mniejszością a grupą dominującą. Będąc socjologiem z wykształcenia, w swej pracy badawczej przyjmuje wyraźną antropologizującą perspektywę. Doświadczenie terenowe zebrała podczas badań wśród polskich Tatarów i Kaszubów.

References

Barth Fredric (1969) Introduction [w:] tenże, ed., Ethnic Groups and Boundaries. The Social Organization of Culture Difference. Boston: Little, Brown and Company, s. 9–38.

Bošković Aleksandar, Eriksen Thomas H. (2010) Introduction: “Other People’s Anthropologies” [w:] Aleksandr Bošković, ed., Other People’s Anthropologies: Ethnographic Practice on the Margins. Oxford: Berghahn Books, s. 1–19.

Burszta Wojciech J. (1998) Antropologia kultury. Tematy, teorie, interpretacje. Poznań: Zysk i s-ka.

Clifford James (2004) Praktyki przestrzenne: badania terenowe, podróże i praktyki dyscyplinujące w antropologii [w:] Ewa Nowicka, Marian Kempny, red., Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 139–179.

Clifford James (2005) Rearticulating Anthropology [w:] Daniel A. Segal, Sylvia J. Yanagisako, eds., Unwrapping the Sacred Bundle: Reflections on the Disciplining of Anthropology. Durham, London: Duke University Press, s. 24–48. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv125jm8d.4

Cohen Anthony P. (1985) The Symbolic Construction of Community. London: Tavistock Publications. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203323373

Connell Raewyn (2007) Southern Theory: the Global Dynamics of Knowledge in Social Science. Cambridge: Polity Press. DOI: https://doi.org/10.22459/AHR.44.2008.04

Czyżewski Marek (2010) Analiza ramowa, czyli “co tu się dzieje?” [w:] Erving Goffman Analiza ramowa. Kraków: Nomos, s. VII–XLVII.

Domingues Virginia R. (1996) Disciplining Anthropology [w:] Cary Nelson, Dilip Parameshwar Gaonkar, eds., Disciplinarity and dissent in cultural studies. London: Routledge, s. 37–61.

Firth Raymond (2003) Czy antropologia społeczna ma przyszłość? [w:] Marian Kempny, Ewa Nowicka, red., Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 19–34.

Gajda Janusz (2003) Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze. Część 1. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Goffman Erving (2010) Analiza ramowa. Przełożył Stanisław Burdziej. Kraków: Nomos.

Hastrup Kristen (2008) Droga do antropologii. Między doświadczeniem a teorią. Przełożyła Ewa Klekot. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Herzfeld Michael (2004) Antropologia. Praktykowanie teorii w kulturze i społeczeństwie. Przełożyła Maria M. Piechaczek. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kłoskowska Antonina (1981) Socjologia kultur. Warszawa: PWN.

Krawczak Ewa (2003) Antropologia kulturowa. Klasyczne kierunki, szkoły, orientacje. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Nowicka Ewa (2006) Świat człowieka – świat kultury. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nowicka Ewa, Kempny Marian, red., (2003) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Nowicka Ewa, Kempny Marian, red., (2004) Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Olszewska-Dyoniziak Barbara (1991) Człowiek – kultura – osobowość. Kraków: Universitas.

Olszewska-Dyoniziak Barbara (1996) Zarys antropologii kultury. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Staszczak Zofia, red., (1987) Słownik etnologiczny. Terminy ogólne. Warszawa: PWN.

Tarkowska Elżbieta, red., (1992) Współczesna socjologia polska wobec antropologii kulturowej, czyli perspektywy i ograniczenia antropologii Polski współczesnej [w:] taż, red., Socjologia a antropologia. Stanowiska i kontrowersje. Wrocław: Wiedza o Kulturze, s. 9–24.