Late Modern Projectivity and Existentialism

Paweł Pieniążek

doi:10.18778/1733-8069.20.1.04

Autor

Paweł Pieniążek University of Lodz, Poland https://orcid.org/0000-0002-5258-7005

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.20.1.04

Słowa kluczowe:

nowoczesność, późna nowoczesność, projekt, egzystencjalizm, lęk, czasowość

Abstrakt

Artykuł podejmuje kwestię związków między egzystencjalizmem a późnonowoczesną projektowością, rozumianą w kategoriach pracy projektowej i projektowości biograficznej. Czyni to w perspektywie przemian podmiotowości w nowoczesności i późnej nowoczesności, a więc w perspektywie procesów indywidualizacji, by odpowiedzieć na pytanie o przynależność egzystencjalizmu do którejś z tych formacji społeczno-kulturowych. W tym celu poddano analizie kilka centralnych kategorii egzystencjalizmu, jak projekt, lęk/trwoga i czasowość. Analiza ta prowadzi do wniosku, że istnieje ścisła współprzynależność strukturalna między egzystencjalizmem a społeczno-kulturowymi strukturami nowoczesności, jak również, że egzystencjalizm zawiera, w przeciwieństwie do późnonowoczesnej projektowości, pewien potencjał emancypacyjny związany z jego alienacyjnym statusem w nowoczesności.

Biogram autora

Paweł Pieniążek - University of Lodz, Poland

Philosopher, associate professor at the University of Lodz (Department of Contemporary Philosophy). His research focuses on broadly-defined contemporary and late modern philosophy (French and German) from the existential perspective as well as on the philosophical and cultural aspects of modernity.

Bibliografia

Baethge Martin (1991), Arbeit, Vergsellschaftung, Identität – Zur zunehmenden normativen Subjektivierung der Arbeit, “Soziale Welt”, vol. 42(1), pp. 6–17.

Bauman Zygmunt (2000), Liquid Modernity, Cambridge: Polity Press.

Bauman Zygmunt (2001), The Individualized Society, Cambridge: Polity Press.

Beck Ulrich (1992), Risk Society. Towards a New Modernity, London: Sage Publications.

Beck Ulrich (2002), Społeczeństwo ryzyka, translated by Stanisław Cieśla, Warszawa: Scholar.

Beck Ulrich (2009), Ponowne odkrycie polityki: przyczynek do teorii modernizacji refleksyjnej, [in:] Ulrich Beck, Anthony Giddens, Scott Lash (eds.), Modernizacja refleksyjna, translated by Jacek Konieczny, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, pp. 11–78.

Biały Kamila, Piasek Piotr (2024), On social emergence. Non-dichotomous approach to qualitative data analysis, “Przegląd Socjologii Jakościowej”, vol. XX, no. 1 , pp. 18–39.

Birken Thomas (2012), Projektarbeit – arbeitssoziologisch gedeutet, https://www.researchgate.net/publication/288489694_Projektarbeit__arbeitssoziologisch_gedeutet (accessed: 18.12.2022).

Bröckling Ulrich (2005), Projektwelten. Anatomie einer Vergesellschaftungsform, “Leviathan”, vol. 3, pp. 364–383.

Giddens Anthony (1991), Modernity and Self-Identity. „Self” and Society in the Late-Modern Age, Cambridge: Polity Press.

Heidegger M. (1996), Being and Time, translated by Joan Stambaugh, Albany: State University of New York Press.

Rosa Hartmut (2012), Przyśpieszenie społeczne. Etyczne i polityczne konsekwencje desynchronizacji społeczeństwa wysokich wartości, „Ethos”, vol. 99(3), pp. 78–116.

Rosa Hartmut (2020), Przyśpieszenie, wyobcowanie, rezonans. Projekt krytycznej teorii późnonowoczesnej czasowości, translated by Jakub Duraj, Jacek Kołtan, Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności.

Sartre Jean-Paul (1956), Being and Nothingness. An Essay on Phenomenological Ontology, translated by Hazel Estella Barnes, New York: Philosophical Library.

Sennett Richard (2006), Korozja charakteru. Osobiste konsekwencje pracy w nowym kapitalizmie, translated by Jan Dzierzgowski, Łukasz Mikołajewski, Warszawa: Wydawnictwo Literackie Muza SA.

Sennett Richard (2010), Kultura nowego kapitalizmu, translated by Grzegorz Brzozowski, Karol Osłowski, Warszawa: Wydawnictwo Literackie Muza SA.

Wagner Peter (1995), Soziologie der Moderne, Frankfurt–New York: Campus.