A victim of the fin de siècle – the decadent in The Vampire by Reymont
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.16Keywords:
decadent, madness, spiritualism, Hinduism, catastrophismAbstract
The article offers an analysis of an individual shaped by the circumstances of the late nineteenth century. In a time when catastrophic thoughts gripped people and European values had been exhausted, a need arose to seek meaning elsewhere than before. Those most overwhelmed by the grim reality are referred to as decadents. These are tragic literary figures who lose themselves in pessimism, display self-destructive tendencies, and pursue extreme experiences. This paper analyzes the characterization of the protagonists in The Vampire by Władysław Stanisław Reymont in light of the key features of decadence. Furthermore, it provides insight into their psyche, focuses on the way how soul illness manifests itself and highlights the consequences of obsessive involvement in spiritualism, Hinduism, and love.
Downloads
References
Brzozowski Stanisław, Kierunki w literaturze polskiej wobec życia, „Głos” 1903, nr 19, s. 302.
Feldman Wilhelm, Współczesna literatura polska: 1880–1901 z 17 portretami, Jan Fiszer, Warszawa 1903.
Ihnatowicz Ewa, Tomkowski Jan, Witraż z wampirem, w: J. Tomkowski, Szkice młodopolskie, red. J. Tomkowski, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016, https://doi.org/10.4000/books.iblpan.10182
Jankowski Józef, Wampir, red. B. Kocówna, „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 26, s. 504.
Jeske-Choiński Teodor, Na schyłku wieku, w drukarni „Wieku”, Warszawa 1894; wyd. 2, Warszawa 1895.
Kocówna Barbara, Reymont. Opowieść biograficzna, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1971.
Kozłowski Władysław Mieczysław, Dekadentyzm współczesny, jego geneza i filozofia (Fryderyk Nietzsche), wyd. 2 rozszerzone i przerobione, Jan Fiszer, Kraków 1904.
Kucab Mateusz, Lalka i nieobecność. Kilka uwag o bohaterach „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2019, nr 5, s. 88–100, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.14.2019.7
Kucab Mateusz, W poszukiwaniu straconego Eleuzis. Szekspirowskie i indyjskie inspiracje w „Wampirze” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2018, nr 4, s. 60–73, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.13.2018.5
Kristeva Julia, Czarne słońce. Depresja i melancholia, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2007.
Krzyżanowski Jerzy Roman, Marzyciel i Wampir, w: Reymont. Z dziejów recepcji twórczości, red. B. Kocówna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975, s. 176.
Majewska Joanna, Modernistów sprawy najbardziej zagadkowe. „Là-bas” Jorisa-Karla Huysmansa i „Wampir” Władysława Stanisława Reymonta, „Artes Humanae” 2018, t. 3, s. 83–93, https://doi.org/10.17951/arte.2018.3.83-93
Markiewicz Henryk, Młoda Polska i „izmy”, w: Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 292.
Mazurkiewicz Adam, „Wszystko jest tajemnicą i wszystko zagadką”. Uwagi na marginesie lektury „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2010, nr 3, s. 189–201, https://doi. org/10.18778/1505-9057.13.14
Nałkowski Wacław, Forpoczty ewolucji psychicznej i troglodyci, w: W. Nałkowski, Jednostka i Ogół. Szkice i krytyki psycho-społeczne, Nakładem Ursyna Czatowicza, Warszawa 1951, s. 35.
Nietzsche Fryderyk, Wola mocy, Vis-á-Vis/Etiuda, Kraków 2011.
Niezwykły wypadek rozdwojenia, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 335, s. 5.
Reymont Władysław Stanisław, Wampir, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Słowacki Juliusz, Kordian. Część pierwsza trylogii: Spisek koronacyjny, wyd. 5, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1948.
Trześniowski Dariusz, „Wampir” Reymonta: upiorne sny zmęczonej Europy, w: Inny Reymont, red. W. Książek-Bryłowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002, s. 117.
Walas Teresa, Ku otchłani (dekadentyzm w literaturze polskiej 1890–1905), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
Walaszczyk Iga, Rozdwojenie, wielokrotność – podróż w nieznane. „Wampir” W.S. Reymonta, „Tekstualia” 2024, nr 2, s. 69–84, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6559
Wojciechowski Paweł, Młodopolski jarmark wampiryzmu, w: Czytanie modernizmu, red. M.J. Olszewska, G.P. Bąbiak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
Wyka Kazimierz, Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 90.
Z życia Władysława Reymonta, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 334, s. 3.
Zdrenka Marcin, O gnuśności. Studium lenistwa i jego kontekstów, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012.
Zimand Roman, Dekadentyzm warszawski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
