Ofiara fin de siècle’u – dekadent w Wampirze Reymonta

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.16

Słowa kluczowe:

dekadent, szaleństwo, spirytyzm, hinduizm, katastrofizm

Abstrakt

Artykuł stanowi analizę jednostki zdeterminowanej przez zjawiska schyłku XIX wieku w Europie. W czasach, gdy ludźmi zawładnęły katastroficzne myśli, a tradycyjne wartości się wyczerpały, pojawia się potrzeba poszukiwania sensu gdzieś indziej niż dotychczas. Tych najbardziej przytłoczonych ponurym światem nazywa się dekadentami, schyłkowcami. To tragiczne postaci literackie, które zatracają się w pesymizmie, mają skłonność do autodestrukcji i poszukują skrajnych doświadczeń. Niniejsza praca analizuje kreację bohaterów Wampira Władysława Stanisława Reymonta w świetle wyznaczników dekadentyzmu. Zawiera ponadto wgląd w psychikę protagonistów powieści, skupia się na tym, w jaki sposób manifestuje się choroba duszy, oraz wskazuje konsekwencje płynące z obsesyjnego angażowania się w spirytyzm, hinduizm, ale i miłość.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Wiktoria Kozłowska - Uniwersytet Łódzki

Wiktoria Kozłowska – studentka kierunku filologia polska II stopnia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. W trakcie badań nad powieścią pt. Wampir Władysława Stanisława Reymonta.

Bibliografia

Brzozowski Stanisław, Kierunki w literaturze polskiej wobec życia, „Głos” 1903, nr 19, s. 302.
Google Scholar

Feldman Wilhelm, Współczesna literatura polska: 1880–1901 z 17 portretami, Jan Fiszer, Warszawa 1903.
Google Scholar

Ihnatowicz Ewa, Tomkowski Jan, Witraż z wampirem, w: J. Tomkowski, Szkice młodopolskie, red. J. Tomkowski, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2016, https://doi.org/10.4000/books.iblpan.10182
Google Scholar

Jankowski Józef, Wampir, red. B. Kocówna, „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 26, s. 504.
Google Scholar

Jeske-Choiński Teodor, Na schyłku wieku, w drukarni „Wieku”, Warszawa 1894; wyd. 2, Warszawa 1895.
Google Scholar

Kocówna Barbara, Reymont. Opowieść biograficzna, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1971.
Google Scholar

Kozłowski Władysław Mieczysław, Dekadentyzm współczesny, jego geneza i filozofia (Fryderyk Nietzsche), wyd. 2 rozszerzone i przerobione, Jan Fiszer, Kraków 1904.
Google Scholar

Kucab Mateusz, Lalka i nieobecność. Kilka uwag o bohaterach „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2019, nr 5, s. 88–100, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.14.2019.7
Google Scholar

Kucab Mateusz, W poszukiwaniu straconego Eleuzis. Szekspirowskie i indyjskie inspiracje w „Wampirze” Władysława Stanisława Reymonta, „Dydaktyka Polonistyczna” 2018, nr 4, s. 60–73, https://doi.org/10.15584/dyd.pol.13.2018.5
Google Scholar

Kristeva Julia, Czarne słońce. Depresja i melancholia, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2007.
Google Scholar

Krzyżanowski Jerzy Roman, Marzyciel i Wampir, w: Reymont. Z dziejów recepcji twórczości, red. B. Kocówna, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975, s. 176.
Google Scholar

Majewska Joanna, Modernistów sprawy najbardziej zagadkowe. „Là-bas” Jorisa-Karla Huysmansa i „Wampir” Władysława Stanisława Reymonta, „Artes Humanae” 2018, t. 3, s. 83–93, https://doi.org/10.17951/arte.2018.3.83-93
Google Scholar

Markiewicz Henryk, Młoda Polska i „izmy”, w: Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 292.
Google Scholar

Mazurkiewicz Adam, „Wszystko jest tajemnicą i wszystko zagadką”. Uwagi na marginesie lektury „Wampira” Władysława Stanisława Reymonta, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2010, nr 3, s. 189–201, https://doi. org/10.18778/1505-9057.13.14
Google Scholar

Nałkowski Wacław, Forpoczty ewolucji psychicznej i troglodyci, w: W. Nałkowski, Jednostka i Ogół. Szkice i krytyki psycho-społeczne, Nakładem Ursyna Czatowicza, Warszawa 1951, s. 35.
Google Scholar

Nietzsche Fryderyk, Wola mocy, Vis-á-Vis/Etiuda, Kraków 2011.
Google Scholar

Niezwykły wypadek rozdwojenia, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 335, s. 5.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Wampir, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Google Scholar

Słowacki Juliusz, Kordian. Część pierwsza trylogii: Spisek koronacyjny, wyd. 5, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1948.
Google Scholar

Trześniowski Dariusz, „Wampir” Reymonta: upiorne sny zmęczonej Europy, w: Inny Reymont, red. W. Książek-Bryłowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002, s. 117.
Google Scholar

Walas Teresa, Ku otchłani (dekadentyzm w literaturze polskiej 1890–1905), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1986.
Google Scholar

Walaszczyk Iga, Rozdwojenie, wielokrotność – podróż w nieznane. „Wampir” W.S. Reymonta, „Tekstualia” 2024, nr 2, s. 69–84, https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6559
Google Scholar

Wojciechowski Paweł, Młodopolski jarmark wampiryzmu, w: Czytanie modernizmu, red. M.J. Olszewska, G.P. Bąbiak, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004.
Google Scholar

Wyka Kazimierz, Modernizm polski, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1968, s. 90.
Google Scholar

Z życia Władysława Reymonta, „ABC: pismo codzienne” 1927, nr 334, s. 3.
Google Scholar

Zdrenka Marcin, O gnuśności. Studium lenistwa i jego kontekstów, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012.
Google Scholar

Zimand Roman, Dekadentyzm warszawski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964.
Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

2025-12-31

Jak cytować

Kozłowska, W. (2025). Ofiara fin de siècle’u – dekadent w Wampirze Reymonta. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 71(2), 273–291. https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.16