Uwagi do dziejów osadnictwa na obszarze dawnego powiatu orłowskiego w średniowieczu

Łukasz Ćwikła

doi:10.18778/1644-857X.21.01.09

Authors

Łukasz Ćwikła Uniwersytet Łódzki / University of Lodz https://orcid.org/0000-0002-3564-7838

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.21.01.09

Keywords:

Orłów district, medieval settlement, Poland, The Middle Ages

Abstract

In this article, several theoretical and methodological remarks and observations have been formulated regarding the history of settlement in the former Orłów district, and also the emergence of new settlement points in this area. This text demonstrates criticism towards formulating conclusions about the chronology of individual settlement points, drawn on the basis of an incorrectly defined shape of the village, and especially the shifting of the settlement metrics to the early Middle Ages. Moreover, it was possible to indicate the new date for the first source entry for several localities in the district.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Łukasz Ćwikła, Uniwersytet Łódzki / University of Lodz

Dr Łukasz Ćwikła – adiunkt w Katedrze Historii Średniowiecznej w Instytucie Historii Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego.

Zainteresowania naukowe: osadnictwo i struktura własności ziemskiej w Łęczyckiem, społeczeństwo szlacheckie w późnym średniowieczu.

References

Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie, Acta Capituli Metropolitani. Decretalia, sygn. B 14.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Księgi grodzkie łęczyckie [KGŁ], ks. 6, 56.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Księgi ziemskie łęczyckie [KZŁ], ks. 2, 11, 12.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie [AGAD], Księgi ziemskie orłowskie [KZO], ks. 2A, 2B, 3.

Czterdzieści cztery nie drukowane dokumenty arcybiskupa Jarosława z lat 1343–1372, wyd. S. Librowski, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1986, t. LII, nr 2, s. 175–256.

Kodeks dyplomatyczny Wielkopolski, t. III, wyd. I. Zakrzewski, Poznań 1877.

Księgi sądowe łęczyckie od 1385 do 1419, cz. 1–2, [w:] Teki A. Pawińskiego, t. III–IV, Warszawa 1897.

Łaski J., Liber beneficiorum archidiecezyi gnieźnieńskiej, wyd. J. Łukowski, J. Korytkowski, t. II, Gniezno1881.

Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, wyd. A. Pawiński, t. I (Wielkopolska), [w:] Źródła dziejowe, t. XII, Warszawa 1883.

Atlas historyczny Polski. Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku, oprac. K. Chłapowski, A. Dunin-Wąsowiczowa, S. K. Kuczyński, K. Pacuski, E. Rutkowska, S. Trawkowski, M. Wilska, red. H. Rutkowski, cz. 2 (Komentarz, indeksy), Warszawa 1998.

Kowalska-Pietrzak A., Duchowieństwo parafialne w późnośredniowiecznej Polsce Centralnej. Archidiakonaty łęczycki i uniejowski, Łódź 2014.

Kowalska-Pietrzak A., Prałaci i kanonicy kapituły łęczyckiej do schyłku XV wieku, Łódź 2004.

Medyńska-Gulij B., Lorek D., Pruskie mapy topograficzne dla Wielkopolski do 1803 roku, „Badania Fizjograficzne nad Polską Zachodnią” 2008, seria A, t. LIX, s. 29–42.

Nowak T., Dzieje Pęcławic w ziemi łęczyckiej do początku XIX w., [w:] Via Archaeologica Lodziensis, t. IV, red. R. Grygiel, Łódź 2011, s. 343–348.

Nowak T., Własność ziemska w ziemi łęczyckiej w czasach Władysława Jagiełły, Łódź 2003.

Nowak T., Ze studiów nad rozwojem osadnictwa w ziemi łęczyckiej w czasach Władysława Jagiełły, „Przegląd Nauk Historycznych” 2003, R. II, nr 1(3), s. 27–45.

Pietras T., Oporowscy herbu Sulima. Kariera rodziny możnowładczej w późnośredniowiecznej Polsce, Łódź 2014. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-065-7

Rosin R., Miasta regionu łódzkiego. Próba periodyzacji dziejów, „Region Łódzki. Studia i Materiały” 1971, t. I, s. 117–129.

Szymczak J., Pierwsze cztery wieki archikolegiaty łęczyckiej, [w:] 850 lat w służbie Bogu i ludziom. Archikolegiata Łęczycka w Tumie. Materiały sesji naukowej w Łęczycy dnia 21 maja 2011 roku, red. M. Żemigała, Łęczyca–Tum 2011, s. 9–21.

Urzędnicy łęczyccy, sieradzcy i wieluńscy XIII–XV wieku. Spisy, oprac. J. Bieniak, A. Szymczakowa, red. A. Gąsiorowski, Wrocław 1985.

Warężak J., Rozwój uposażenia arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w średniowieczu z uwzględnieniem stosunków gospodarczych w XIV i XV w., Lwów 1929.

Wilk-Woś Z., Władysław z Oporowa (ok. 1395–1453), podkanclerzy królewski, biskup włocławski i arcybiskup gnieźnieński, „Studia Claromontana” 2003, t. XXI, s. 175–450.

Wiśniewski J., Paszek (Pasek, Paweł) z Gosławic, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXV, Wrocław 1980, s. 267–268.

Wojtkowiak S., W sprawie występowania owalnic w ziemi łęczyckiej w średniowieczu, „Rocznik Łódzki” 1966, t. XI(XIV), s. 221–237.

Zajączkowski S., Początki kolegiaty łęczyckiej. Przyczynek do dziejów osadnictwa ziemi łęczyckiej, „Roczniki Historyczne” 1958, R. XXIV, s. 145–176.

Zajączkowski S., Studia nad osadnictwem dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej w XII–XIV w. Uwagi i spostrzeżenia, „Studia z Dziejów Osadnictwa” 1966, t. IV, s. 5–85.

Zajączkowski S., Uwagi nad osadnictwem dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej (do przełomu XI i XII w.), „Rocznik Łódzki” 1964, t. IX(XII), s. 165–199.

Zajączkowski S., W sprawie przedmiotu i problematyki badań nad dziejami osadnictwa, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1956, R. IV, nr 2, s. 205–392.

Zajączkowski S., Z zagadnień teoretycznych historii osadnictwa, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1960, R. VIII, z. 3, s. 361–372.

Zajączkowski S., Zajączkowski S. M., Materiały do słownika geograficzno-historycznego dawnych ziem łęczyckiej i sieradzkiej do 1400 roku, cz. 1, Łódź 1966.

Zajączkowski S. M., Powiat orłowski do lat siedemdziesiątych XVI wieku. Studia z dziejów osadnictwa, struktury własnościowej i stosunków kościelnych, Łódź 1996.

Zajączkowski S. M., Sieć parafialna na obszarze przedrozbiorowego powiatu orłowskiego do początków XVI wieku, Kutno 2001.

Zajączkowski S. M., Uwagi o przeszłości Orłowa do lat siedemdziesiątych XVI w., „Rocznik Łódzki” 1996, t. XLIII, s. 53–72.

Zajączkowski S. M., Zarys dziejów klucza piątkowskiego i tenuty zduńskiej arcybiskupa gnieźnieńskiego (do lat siedemdziesiątych XVI wieku), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica” 1987, z. 29.