Episteologiczny ideał wiedzy i jego odrzucenie
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6107.25.07Abstrakt
In the paper I try to present what I termed epistheology in its relation to basic concepts of theory of knowledge: the knowledge itself, its unity and systemic character, criteria of truth and selfevidence, and the questions of justification (of knowledge and criteria of knowledge both) and ethical ideal of knowledge as the contemplation of God's design. Epistheology is thus an epistemic discourse based on and warranted by theological concepts. I analyze Descartes, Malebranche, Leibniz and the like to demonstrate the way this discourse operates. In the second part of the paper I sketch the British approach: empirical, secular, and most importantly based on the concept of verisimilitude. Humean philosophy is in this way not only seen as antagonistic to its continental predecessors, but also victorious as a foundation of new and fertile paradigm of secular science.
Bibliografia
Augustyn Wł. 1973, Podstawy wiedzy u Descartesa i Malebranche’a, Warszawa.
Descartes R. 1960, Zasady filozofii, przeł. I. Dąmbska, Warszawa.
Descartes R. 1970, Rozprawa o metodzie, przeł. W. Wojciechowska, Warszawa.
Descartes R. 2001, Medytacje o pierwszej filozofii. Zarzuty uczonych mężów i odpowiedzi autora, Kęty.
Descartes R. 2002, Reguły kierowania umysłem, Poszukiwanie prawdy poprzez światło naturalne, przeł. L. Chmaj, Kęty.
Galileusz 1953, Dialog o dwu najważniejszych układach świata, przeł. E. Ligocki, Warszawa.
Gueroult M. 1955, Malebranche, Paris.
Hacking I. 1986. Leibniz and Descartes: Proof and Eternal Truths w: A. Kenny (red.) “Rationalism, Empiricism and Rationalism”, Oxford 1986
Hensoldt A. 2004, Projekt charakterystyki uniwersalnej Gottfrieda Wilhelma Leibniza, „Nowa Krytyka”, 17 (2004), s. 111-139.
Huet P. D. 1959, Bezwartościowość poznania ludzkiego, w: L. Kołakowski (red.), „Filozofia XVII wieku”, Warszawa 1959.
Hume D. 1977, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. J. Łukasiewicz i K. Twardowski, Warszawa.
Leibniz G. 1969, Wyznanie wiary filozofa oraz inne pisma filozoficzne, przekład zbiorowy, Warszawa.
Leibniz G. 1994, Pisma z teologii mistycznej, przeł. M. Frankiewicz, Kraków.
Leibniz G. 2001, Nowe rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, przeł. I. Dąmbska, Kęty.
Locke J. 1963, List o tolerancji, przeł. J. Jachimowicz, Warszawa 1963.
Peirce C. S. 1997, Jak uczynić nasze myśli jasnymi, w: tenże, „Wybór pism semiotycznych”, Warszawa.
Perzanowski J. 1994, Teofilozofia Leibniza, [dodatek do:] Leibniz, Pisma z teologii mistycznej, Kraków, ss. 243-346
Popkin R. 1964, The History of Scepticism, Assen.
Sieczkowski T. 2008, Qui pro quo «Dialogów», czyli pytanie o status teologii naturalnej, „Nowa Krytyka”, 20-21.
Spinoza 2000a, Etyka, [w:] tenże, „Traktaty”, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty.
Spinoza 2000b, Traktat o poprawie rozumu, w: tenże, „Traktaty”, przeł. I. Halpern-Myślicki, Kęty.
Tuchańska B. 1995, Koncepcje wiedzy apriorycznej i analitycznej a status logiki i matematyki, Łódź.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 Unported License.
Jak cytować
