Problemy z dyskursem. Czytając Jürgena Habermasa
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6107.25.05Abstrakt
The author of the paper presents some critical opinions (including her own) on Habermas' conception of language and discourse. At the same time she strives to explain the main controversies which arise from Habermas' key categories. For example Habermas seems to compare the structure of society with the structure of language, underlining the importance of common practice of speech acts. But is there still any room for such communicative activity in the modern postindustrial world? And, first of all, must we really concentrate all our efforts on promoting the communicative rationality? The results of universalization principle, as well as the interrelations between communicative action and discourse (both highlighted in the paper) belong to other problems of Habermas' philosophy. The paper discusses weak points or even inconsistencies which can be noticed in these conceptions. Finally the author reflects on Habermas' ideal speech situation and on "the utopia touch" in Habermas' seemingly practical concepts.Bibliografia
Bolte G. 1989, Einleitung, [w:] tenże (red.), Unkritische Theorie. Gegen Habermas. Lüneburg: Dietrich zu Klampen Verlag.
Czerniak S. 2002, Lorenz, Plessner, Habermas. Dylematy antropologiczne filozofii współczesnej. Lubicz: Wydawnictwo Rolewski.
Dux G. 1988, Kommunikative Vernunft und Interesse. Zur Rekonstruktion der normativen Ordnung in egalitär und herrschaftlich organisierten Gesellschaften. W: A. Honneth, H. Joas, Kommunikatives Handeln, Beiträge zu Jürgen Habermas’ „Theorie des kommunikativen Handelns“. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Gripp H. 1984, Jürgen Habermas, Und es gibt sie doch – Zur kommunikationstheoretischen Begründung der Vernunft bei Jürgen Habermas. Paderborn: Ferdinand Schöningh Verlag.
Habermas J. 1986, Rekonstrukcyjne ver sus rozumiejące nauki społeczne, przeł. A.M. Kaniowski, „Kultura i społeczeństwo”, 3.
Habermas J. 1999, Teoria działania komunikacyjnego Tom II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.
Habermas J. 1973, Legitimationsprobleme im Spätkapitalismus. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Habermas J. 1984, Wahrheitstheorien. W: idem, Vorstudien und Ergänzungen zur Theorie des kommunikativen Handelns. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Habermas J. 1985, Die neue Unübersichtlichkeit. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Habermas J. 1992, Moralbewußtsein und kommunikatives Handeln. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Habermas J. 1999, Teoria działania komunikacyjnego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Habermas J. 1992, Faktizität und Geltung, Suhrkamp, Frankfurt/Main, s. 90.
Honneth A. i H. Joas 1988, Kommunikatives Handeln, Beiträge zu Jürgen Habermas’ „Theorie des kommunikativen Handelns“. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Horster D. 2000, Habermas zur Einführung. Hamburg: Junius Verlag.
Kaniowski A. M. 1987, Jürgen Habermas – metamorfozy teorii krytycznej. W: A.M. Kaniowski, A. Szahaj (red.), Wokół teorii krytycznej Jurgena Habermasa. Warszawa: Kolegium Otryckie.
Kaniowski A. M. 2003, Charles Taylor i Jürgen Habermas a sposób widzenia języka przez Wilehlma von Humboldta. W: B. Sierocka (red.), Via communicandi. Przełom komunikacyjny a filozoficzna idea konsnesu. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
Kohlberg L. 1981, Essays on Moral Development Vol 1. The Philosophy of Moral Development: Moral Stages and the Idea of Justice. New York: Harper and Row.
Krasnodębski Z. 1990, Problem postępu etycznego we wczesnych pismach Jürgena Habermasa.
W: L. Witkowski (red.), Dyskursy rozumu: między przemocą a emancypacją. Z recepcji Jürgena Habermasa w Polsce. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Łoziński J. 1990, Apologia myśli Jürgena Habermasa uzupełniona o jej refutację. W: L. Witkowski (red.), Dyskursy rozumu: między przemocą a emancypacją. Z recepcji Jürgena Habermasa w Polsce. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Melchior J. 1982, Postmoderne Konflikte um den Konsensus-Begriff. Zum Wiederstreit zwischen Lyotard und Habermas. Wien: Institut für Höhere Studien.
Schiller H.-E. 1989, Habermas und die kritische Theorie. W: G. Bolte, Unkritische Theorie. Gegen Habermas. Lüneburg: Dietrich zu Klampen Verlag.
Scruton R. 1988, Habermas. W: tamże, Intelektualiści nowej lewicy. Warszawa-Wrocław: Zysk i S-ka.
Smrokowska-Reichmann A. 2006, Między kierunkowaniem a sterowaniem. Społeczeństwo Habermasa jako świat życia i system, „Przegląd Filozoficzno-Literacki”, nr 1 (13), s. 241-259.
Smrokowska-Reichmann A. 2008, Ekwiwalentne wartości, totalna komunikacja. Między Baudrillardem a Habermasem, „Principia”, tom L, s. 267-282, Kraków 2008.
Szahaj A. 2003, Czy potrzebujemy konsensu? W: B. Sierocka (red.), Via communicandi. Przełom komunikacyjny a filozoficzna idea konsnesu. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe.
Taylor Ch. 1988, Sprache und Gesellschaft. W: A. Honneth, H. Joas, Kommunikatives Handeln, Beiträge zu Jürgen Habermas’ „Theorie des kommunikativen Handelns“. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Taylor Ch. 1996, Etyka autentyczności. Kraków: Znak.
Taylor Ch. 2001, Źródła podmiotowości: narodziny tożsamości nowoczesnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Thomas L. 1998, Moralność i rozwój psychologiczny. W: P. Singer (red.), Przewodnik po etyce. Redakcja naukowa wydania polskiego J. Górnicka. Warszawa: Książka i Wiedza.
Türcke Ch. 1984, Befreiung der Philosophie von der Gesellschaft. W: M. Löbig, G. Schweppenhauser (red.), Hamburger Adorno Symposion. Lüneburg: Dietrich zu Klampen Verlag.
Türcke Ch. 1987, Habermas oder Wie kritische Theorie gesselschaftsfähig wurde. W: G. Bolte (red.), Unkritische Theorie. Gegen Habermas. Lüneburg: Dietrich zu Klampen Verlag.
van Reijen W. 2000, Die Aushöhlung der abendländischen Kultur. W: D. Horster, Habermas zur Einführung. Hamburg: Junius Verlag.
White S. K. 1988, The recent work of Jürgen Habermas: reason, justice and solidarity. New York: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511598265
Zimmermann A. 1985, Utopie-Rationalität-Kritik. Zu Kritik, Rekonstruktion und Systematik einer emanzipatorischen Gesellschaftstheorie bei Marx und Habermas, Alber, Freiburg im Breisgau.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Praca jest udostępniana na licencji Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 3.0 Unported License.
Jak cytować
