Świat informacji w bibliotece czy biblioteka w świecie informacji? O zarządzaniu informacją w wybranych krakowskich bibliotekach akademickich

Barbara Krawczyk

doi:10.18778/0860-7435.38.04

Autor

Barbara Krawczyk Uniwersytet Jagielloński, Instytut Studiów Informacyjnych https://orcid.org/0000-0002-2849-8766

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-7435.38.04

Słowa kluczowe:

biblioteki, zarządzanie informacją, kompetencje informacyjne, informacja naukowa

Abstrakt

Celem artykułu jest przedstawienie różnych sposobów zarządzania informacją w wybranych krakowskich bibliotekach akademickich. Do badania wyłoniono cztery z książnic naukowych w Krakowie, tj. Bibliotekę Jagiellońską, Bibliotekę Główną AGH, Bibliotekę Główną Uniwersytetu Pedagogicznego oraz Bibliotekę Politechniki Krakowskiej. W artykule zostały porównane i poddane analizie usługi oferowane przez biblioteki dla różnych grup użytkowników. Omówione zostały przede wszystkim usługi świadczone przez jednostki odpowiedzialne za udzielanie informacji naukowej. Wśród nich znalazły się między innymi: kwerendy, analizy bibliometryczne, szkolenia grupowe, a także spersonalizowane kursy. W artykule zostały przedstawione także rozwiązania, jakimi dysponują wyłonione na potrzeby badania instytucje, których zamierzeniem jest podnoszenie kompetencji informacyjnych użytkowników dzisiejszych bibliotek.

Bibliografia

Babik, Wiesław. (2010). O natłoku informacji i związanym z nim przeciążeniu informacyjnym. W: J. Morbitzer (red.), Człowiek, media, edukacja (s. 21–27). Kraków: Katedra Technologii i Mediów Edukacyjnych. Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie.

Babik, Wiesław (cop. 2014). Ekologia informacji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Baś, Marzanna. (2010). Bibliotekarz dziedzinowy w Bibliotece Jagiellońskiej? Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, 60, 183–190.

Baza Edukator – Informacje o bazie danych Edukator. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://bgbase.up.krakow.pl/biblio/bibliografia/bibinfo.html

BG AGH – Bazy własne Biblioteki. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/2962

BG AGH – FAQ – Wokół cytowań. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/953

BG AGH – Oddział Informacji Naukowej – O Oddziale. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/OIN

BG AGH – Oddział Informacji Naukowej – Szkolenia. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/OIN?qt-oin_qt=3#qt-oin_qt

BG AGH – Oddział Informacji Naukowej – Usługi informacyjne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/OIN

BG AGH – Oddział Informacji Naukowej – Wystawy. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/OIN

BG AGH – Specjalistyczne źródła informacji. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/3418

BG AGH – Szkolenia biblioteczne dla studentów. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/4050

BG AGH – Szkolenia dla bibliotekarzy. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/3419

BG AGH – Usługi informacyjne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/pl/node/103

BG UP – Bazy tworzone w BG. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=1091

BG UP – Biblioteki Uczelni. (b. d.) [online]. Pobrano 8 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=1066#biblioteki_instytutowe

BG UP – Dla pracownika – Bibliografia publikacji. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=363

BG UP – Dla pracownika – Źródła do oceny publikacji. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=1040

BG UP – Poradnik Czytelnika – Oddział Informacji Naukowej. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=775

BG UP – Szkolenia – Szkolenia indywidualne i grupowe. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=637

BG UP – Szkolenia – Szkolenia on-line. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=817

BG UP – Szkolenia – Szkolenie dla I roku studiów niestacjonarnych. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=838

BG UP – Szkolenia – Szkolenie dla I roku studiów stacjonarnych. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bg.up.krakow.pl/?page_id=827

Bibliografia Publikacji Pracowników AGH – Informacje ogólne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bpp.agh.edu.pl/opis_systemu/

Bibliografia Publikacji Pracowników PK. (b. d.) [online]. Pobrano 17 września 2023, z: https://suw.biblos.pk.edu.pl/opis_bazyBPP

BJ – Usługi – Kwerendy, (b. d.) [online]. Pobrano 08 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/kwerendy

BJ – Usługi – Szkolenia i konsultacje – Bibliotekarz dla Ciebie. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/bibliotekarz-dla-ciebie

BJ – Usługi – Szkolenia i konsultacje – Szkolenia biblioteczne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/szkolenia-i-konsultacje/szkolenia-biblioteczne

BJ – Usługi – Szkolenia i konsultacje – Wykłady i warsztaty na zamówienie. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/szkolenia-i-konsultacje/wyklady-i-warsztaty

BJ – Usługi – usługi bibliometryczne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/uslugi-bibliometryczne

BJ – Usługi – Usługi informacyjne. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/uslugi-informacyjne

BJ – Usługi – Wsparcie dla publikowania naukowego. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/wsparcie-dla-publikowania-naukowego

BJ – Usługi – Zapytaj bibliotekarza. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/uslugi/zapytaj-bibliotekarza-formularz

BJ – Zasoby cyfrowe – Baza Biogramów. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/zasoby-cyfrowe/baza-biogramow

BPK – Bazy bibliograficzne – O bazach. (b. d.) [online]. Pobrano 17 września 2023, z: http://suw.biblos.pk.edu.pl/info_bazy

BPK – Naukowiec w sieci. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/naukowiec-w-sieci/identyfikatory-naukowcow

BPK – O bibliotece – Struktura organizacyjna – Oddział Informacji Naukowej. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/o-bibliotece/struktura-organizacyjna/oddzial-informacji-naukowej-b-3

BPK – Otwarta Nauka. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/otwarta-nauka

BPK – Profil zbiorów Biblioteki. (b. d.) [online]. Pobrano 8 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/o-bibliotece/o-nas/profil-zbiorow

BPK – Publikowanie i ewaluacja – Analizy bibliometryczne. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/publikowanie-i-ewaluacja/analizy-bibliometryczne

BPK – Publikowanie i ewaluacja. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/publikowanie-i-ewaluacja/publikowanie-wybrane-aspekty

BPK – System biblioteczno-informacyjny. (b. d.) [online]. Pobrano 8 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/biblioteki-jednostek-pk/system-biblioteczno-informacyjny

BPK – Szkolenia – Kursy e-learningowe. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/szkolenia/kursy-e-learningowe

BPK – Szkolenia – Prezentacje i warsztaty. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/szkolenia/prezentacje-i-warsztaty

BPK – Szkolenia – Szkolenia biblioteczne. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/szkolenia/szkolenie-biblioteczne

BPK – Szkolenia – Webinaria. (b. d.) [online]. Pobrano 15 września 2023, z: https://www.biblos.pk.edu.pl/szkolenia/webinaria

CEIDG – Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej. (b. d.) [online]. Pobrano 2 września 2023, z: https://ceidg.gov.pl

Cennik opłat i usług Biblioteki Jagiellońskiej. (2023). Pobrano 9 września 2023, z: https://bj.uj.edu.pl/documents/4148353/152978932/Zarz%C4%85dzenie_2_2023_Cennik.pdf/a3e99208-3087-47cf-af02-8707f82601dc

Cennik usług i opłat pobieranych w Bibliotece Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. (2021). Pobrano 9 września 2023, z: http://www.bg.agh.edu.pl/node/215

Cisek, Sabina. (2002). Filozoficzne aspekty informacji naukowej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czerski, Wojciech Marcin. (2020). Przeciążenie informacyjne wyzwaniem dla edukacji doby cyfrowej. Przegląd Pedagogiczny, 2, s. 74–84.

Główny Urząd Statystyczny & Urząd Statystyczny w Szczecinie. (2022). Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2022 roku. Pobrano 15 września 2023, z: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/nauka-i-technika-spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne/spoleczenstwo-informacyjne-w-polsce-w-2022-roku,1,16.html

Idzik, Jakub & Klepka, Rafał. (2021). Bańka informacyjna i zjawisko echo chamber. W: O. Wasiuta, S. Wasiuta (red.), Encyklopedia Bezpieczeństwa, t. 1 A–C (s. 201–209). Kraków: Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner.

Jachym, Wioletta. (2017). Stres informacyjny – czy dostrzegamy zagrożenie dla zdrowia? Health Promotion & Physical Activity, 1, s. 23–29. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.7585

Janiak, Małgorzata. (2010). Informacja naukowa w Polsce na przełomie XX i XXI wieku: dynamika zmian w świetle piśmiennictwa. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Katalog Prac Doktorskich UP – Informacje o Katalogu Prac Doktorskich UP. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://bgbase.up.krakow.pl/biblio/bibliografia/dokinfo.html

Klaudia Skelnik, Klaudia. (2018). O pojęciu informacji w świecie mediów elektronicznych, Zarządzanie mediami, 6, 1, 51–72. DOI: https://doi.org/10.4467/23540214ZM.18.005.9027

Konopka, Barbara. (2020). Szum informacyjny i jego rola w kształtowaniu warunków medialnych i kulturowych. Transformacje, 1/2 (104/105), 172–191.

Konsorcjum BazTech. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: http://baztech.icm.edu.pl/konsorcjum-baztech/

Krakowska, Monika. (2022). Zachowania informacyjne człowieka w kontekście zjawiska epistemicznej bańki informacyjnej: propozycja nowej koncepcji. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. DOI: https://doi.org/10.4467/K7346.152/21.22.16455

Ledzińska, Maria. (2002). Stres informacyjny jako zagrożenie dla rozwoju. Roczniki psychologiczne, 5, 77–97.

Lubański, Mieczysław. (1974). O pojęciu informacji. Studia Philosophiae Christianae, 10, 1, 73–99.

Materska, Katarzyna. (2007). Informacja w organizacjach społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Nowak, Wiktor. (2021). Bańka filtrująca, bańka wyboru a bańka informacyjna. Próba podziału, definicji i analizy zjawisk. Dyskurs & Dialog, 2, s. 63–78.

PK – Nauka. (b. d.) [online]. Pobrano 17 września 2023, z: https://www.pk.edu.pl/index.php?lang=pl

Popiołek, Malwina & Sroka, Klaudia. (2019). Bańka filtrująca i świadomość mechanizmów jej funkcjonowania wśród młodzieży – wyniki badania przeprowadzonego wśród gimnazjalistów. Zarządzanie mediami, 7, 3, 159–171. DOI: https://doi.org/10.4467/23540214ZM.19.011.11122

Portal Historia AGH. (b. d.) [online]. Pobrano 9 września 2023, z: https://historia.agh.edu.pl/wiki/Portal_Historia_AGH

Prokop-Kacprzak, Aleksandra, & Baś, Marzanna. (2018). Aktywność Biblioteki Jagiellońskiej we wspomaganiu procesu dydaktycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz w realizacji społecznej potrzeby uczenia się przez całe życie. Bibliotheca Nostra. Śląski Kwartalnik Naukowy, 2 (52), 125–135.

Ratajewski, Jerzy. (1973). Wstęp do informacji naukowej, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

SimilarWeb. (b. d.) [online]. Pobrano 2 września 2023, z: https://www.similarweb.com/website/google.com/#overview

Sordylowa, Barbara. (1997). Z problematyki bibliotek i informacji naukowej. Warszawa: Polska Akademia Nauk. Biblioteka w Warszawie.

Sprawozdanie Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie: z działalności uczelni w 2022 roku. (b. d.) [online]. Pobrano 4 września 2023, z: https://www.agh.edu.pl/home/ckim/dokumenty/Sprawozdania_wladz/Sprawozdanie_Rektora_AGH_z_dzialalnosci_uczelni_w_2022.pdf

Sprawozdanie Rektora z działalności i realizacji strategii Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie w 2020 roku. (b. d.) [online]. Pobrano 8 września 2023, z: https://bip.up.krakow.pl/wp-content/uploads/sites/11/2021/12/SPRAWOZDANIE-REKTORA-2020.pdf

Sprawozdanie roczne Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego za rok 2022. (2023). Pobrano 3 września 2023, z: https://bip.uj.edu.pl/dokumenty/sprawozdanie

Tadeusiewicz, Ryszard. (1999). W dymie i mgle. Computerworld: tygodnik menedżerów i informatyków, 37, s. 60–62.

Tokarska, Anna. (2013). Biblioteka w przestrzeni informacyjnej. W: A. Tokarska (red.), Bibliotekarstwo, (s. 21–28). Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. 1997, nr 85 poz. 539). DOI: https://doi.org/10.1023/A:1025623611201

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023, poz. 2005).

Wojciechowski, Jacek. (2008). Bibliotekarze – różne warianty ról. W: M. Skalska-Zlat, Anna Żbikowska-Migoń (red.), Dokument, książka i biblioteka w badaniach naukowych i nauczaniu uniwersyteckim, (s. 63–84). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wolton, Dominique. (2022). Informacja i komunikacja. Warszawa: Oficyna Naukowa.

Worldometer. (b. d.) [online]. Pobrano 2 września 2023, z: https://www.worldometers.info/

Żmigrodzki, Zbigniew, Babik, Wiesław, Pietruch-Reizes. (red.) (2006). Informacja naukowa: rozwój – metody – organizacja. Warszawa: Wydawnictwo Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich.

Żulicki, Remigiusz & Żytomirski, Michał. (2020). Próba wypracowania metodologii pomiaru baniek filtrujących w wyszukiwarce Google. Zarządzanie mediami, 8, 3, 243–257. DOI: https://doi.org/10.4467/23540214ZM.20.034.12052