Klasyka polskiej powieści w działaniach językowych na lekcjach języka polskiego jako obcego
DOI:
https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.11Słowa kluczowe:
klasyka polskiej powieści, literatura współczesna, podejście strategiczne, działania językowe, glottodydaktykaAbstrakt
Prezentowany artykuł mieści się w nurcie rozważań glottodydaktycznych poświęconych stosowaniu tekstów literackich w językowym kształceniu cudzoziemców. Składa się z dwóch części: pierwszą stanowią teoretyczne rozważania wokół zagadnień związanych z miejscem i rolą literatury w procesie nauczania języka polskiego jako obcego (jpjo). Najwięcej uwagi poświęcono tu pojawiającym się w literaturze przedmiotu zróżnicowanym stanowiskom, które dotyczą przydatności literatury dawnej i współczesnej w kształceniu językowym. Autorka postuluje w tym kontekście podejście eklektyczne i uzasadnia jego użyteczność. Część druga artykułu ma formę opisowego zilustrowania podejścia strategicznego w pracy z tekstem literackim na przykładzie arcydzieła polskiego pozytywizmu, jakim jest Lalka (1890) Bolesława Prusa. Celem tej części było pokazanie, że odpowiednie sprofilowanie ćwiczeń z jednej strony dowodzi ponadczasowości dawnych dzieł i pomaga zerwać z myśleniem o nich jako utworach anachronicznych treściowo i przestarzałych językowo, z drugiej zaś – staje się podstawą do wykonywania różnorodnych działań językowych w formie ustnej i pisemnej, przydatnych w codziennej komunikacji, a także rozwija kompetencję literacką i (inter)kulturową cudzoziemców.
Bibliografia
Achtelik A., 2010, Kolekcja – rzecz o spotkaniu z kulturą polską, w: A. Achtelik, M. Kita, J. Tambor (red.), Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego 2, Katowice, s. 171–178.
Burzacka I., 2010, Miejsce polskiej literatury współczesnej w procesie nauczania języka polskiego jako obcego, w: K. Birecka, K. Taczyńska (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Toruń, s. 33–38.
Cudak R., 2010, Edukacja literacka na kursach języka polskiego jako obcego, w: A. Achtelik, M. Kita, J. Tambor (red.), Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego 2, Katowice, s. 117–130.
Czerkies T., 2012, Tekst literacki w nauczaniu języka polskiego jako obcego (z elementami pedagogiki dyskursywnej), Kraków.
Czerkies T., 2019, Literackie lustro kultury. Literatura polska w ćwiczeniach dla obcokrajowców – poziom B1–C1, Kraków.
Garncarek P., Kajak P., Zieniewicz A. (red.), 2010, Kanon kultury polskiej w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Materiały z Konferencji Naukowej, Warszawa.
Gębal P. E., 2010, Dydaktyka kultury polskiej w kształceniu językowym cudzoziemców. Podejście porównawcze, Kraków.
Hajduk-Gawron W., 2005, Europejskość czy obcość – wkład literatury polskiej w nową wspólnotę kulturową, w: Nauczanie języka polskiego jako obcego i polskiej kultury w nowej rzeczywistości europejskiej. Materiały z VI Międzynarodowej Konferencji Glottodydaktycznej, P. Garncarek (red.), Warszawa, s. 244–249.
Hajduk-Gawron W., 2013, Arcydzieła literatury polskiej w praktyce glottodydaktycznej. Zaadaptować czytelnika i tekst, „Biblioteka Postcriptum Polonistycznego”, nr 3, s. 353–365.
Handzel A., 2019, Lektura w kręgu – czytanie inspirowane metodyką „Responsive Classroom”, w: A. Janus-Sitarz (red.), Lektury w ręku nauczyciela. Perspektywa polska i zagraniczna, Kraków, s. 189–204.
Janowska I., Plak M., 2021, Działania mediacyjne w uczeniu się i nauczaniu języków obcych. Od teorii do praktyki, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381386807
Janus-Sitarz A., 2019, Klasyka literacka w szkole. Poszukiwanie drogi do czytelnika lub drugie życie lektury, w: A. Janus-Sitarz (red.), Lektury w ręku nauczyciela. Perspektywa polska i zagraniczna, Kraków, s. 83–94.
Kowalewski J., 2011, Kultura polska jako obca?, Kraków.
Kozłowski A., 1991, Literatura piękna w nauczaniu języków obcych, Warszawa.
Kwiatkowska A., Vàlkovà Maciejewska M. (red.), 2018, Literatura i glottodydaktyka w praktyce. Tekst literacki w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Poznań.
Miodunka W., Seretny A. (red.) 2016, Język, literatura i kultura polska w świecie, Kraków.
Próchniak W., 2008, Polska proza – język i rzeczywistość ostatnich lat, czyli dlaczego cudzoziemiec powinien zaglądać do polskich powieści współczesnych, w: W. Miodunka, A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI w., Kraków, s. 243–248.
Próchniak W., 2012, Klucz do wierszy. Poezja w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Lublin.
Roter-Bourkane A., 2020, „Herod baba” J. I. Kraszewskiego – kobiecość w wersji polskiej i obcej, czyli czytanie po polsku ze stereotypami narodowościowymi i historycznie umotywowanymi w tle, w: Literackie obrazy kultury. Perspektywa glottodydaktyczna, Warszawa, s. 134–143. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323546597.pp.134-143
Seretny A., 2006, Nauka o literaturze i teksty literackie w dydaktyce języka polskiego jako obcego/ drugiego, w: E. Lipińska, A. Seretny (red.), Z zagadnień dydaktyki języka polskiego jako obcego, Kraków, s. 243–279.
Stankiewicz K., Żurek A., 2010, Obraz Polki/Polaka w serii podręczników do nauczania języka polskiego jako obcego „Hurra!!! Po polsku”, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie polonistyczne cudzoziemców”, nr 17, s. 495–505.
Szwagrzyk A., 2015, Literatura najnowsza na lekcjach języka polskiego jako obcego, w: E. Kubicka, A. Walkiewicz (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego III, Toruń, s. 163–171.
Świstowska M., 2010, Obecność tekstów prozy polskiej po 1989 r. w nauczaniu języka polskiego jako obcego – realia, potrzeby, problem wyboru, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie polonistyczne cudzoziemców”, nr 17, s. 425–432.
Wacławek M., 2021, Plus minus wiersz – o metodzie analizy i twórczego wykorzystania wzorów na lekcji języka polskiego jako obcego, w: Glottodydaktyka polonistyczna. Strategie – wartości – wyzwania, I. Wieczorek, A. Roter-Bourkane, Poznań, s. 105–119.
Wieczorek I., 2020, „Chmurdalia” Joanny Bator na zajęciach z języka polskiego jako obcego, czyli wstyd, tabu i literatura, w: J. Zych (red.), Literackie obrazy kultury. Perspektywa glottodydaktyczna, Warszawa, s. 95–110. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323546597.pp.95-110
Zagórska A., 2017, ANTYbohater polskiej prozy (po roku 1989), Kraków.
Zarzycka G., 2010, Skrzydlate słowa w procesie nauczania języka polskiego jako obcego. Propozycje programowe, w: P. Garncarek, P. Kajak, A. Zieniewicz (red.), Kanon kultury w nauczaniu języka polskiego jako obcego.
Zawadka J., 2011, Komiks w nauczaniu języka polskiego jako obcego, w: K. Pluskota, K. Tarczyńska (red.), Nowe perspektywy w nauczaniu języka polskiego jako obcego II, Toruń, s. 256–263.
Zieniewicz A., 2020, Nauczanie kultury i pragnienie opowieści, w: J. Zych (red.), Literackie obrazy kultury. Perspektywa glottodydaktyczna, Warszawa, s. 15–28. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323546597.pp.15-28
Zych J., 2018, Jedna strona przesycona polskością, czyli glottodydaktycznie o fragmencie powieści Dawida Bieńkowskiego pod tytułem „Biało-czerwony”, w: A. Kwiatkowska, M. Vàlkova Maciejewska (red.), Literatura i glottodydaktyka w praktyce. Tekst literacki w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Poznań, s. 75–85.
Zych J., 2020b, Najnowsze polskie powieści jako źródło wiedzy o życiu codziennym współczesnych Polaków, w: J. Zych (red.), Literackie obrazy kultury. Perspektywa glottodydaktyczna, Warszawa, s. 67–94. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323546597.pp.67-94
Zych J., 2021, Współczesne reportaże o cudzoziemcach w Polsce jako antidotum na glottodydaktyczne bezdroża bezkrytycznego szerzenia mitu o polskiej gościnności, w: G. Leszczyński, A. Zieniewicz (red.), Bezdroża glottodydaktyki polonistycznej. Studia, rozprawy i szkice, Warszawa, s. 34–64. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323551812.pp.34-64
Zych J. (red.), 2020a, Literackie obrazy kultury. Perspektywa glottodydaktyczna, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323546597
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
