Nazwa własna jako tekst kultury w nauczaniu języka polskiego jako obcego

Beata Afeltowicz

doi:10.18778/0860-6587.18.10

Autor

Beata Afeltowicz Uniwersytet Szczeciński

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.18.10

Słowa kluczowe:

językoznawstwo stosowane – glottodydaktyka, językoznawstwo ogólne – onomastyka, antroponimia, toponimia, chrematonimia, kulturoznawstwo – tekst kultury

Abstrakt

Język jest najbardziej istotnym składnikiem kultury. Nauczanie języka obcego w znacznym stopniu oznacza wprowadzanie informacji o systemie leksykalnym danego języka, do którego należą także nazwy własne. Za ich pomocą lektor języka polskiego może przekazywać informacje na temat dorobku materialnego i duchowego Polaków.
Celem artykułu jest ukazanie komponentów kultury polskiej zakodowanych w warstwie onimicznej polszczyzny (w antroponimach, toponimach i innych kategoriach nazw własnych), które są treściami programowymi na kursach jpjo na poziomie A1. Źródłem materiału językowego był podręcznik Małgorzaty Małolepszej i Anety Szymkiewicz Hurra!!! Po polsku 1. Przeprowadzona analiza nazw własnych, zawartych w tym podręczniku, pozwala wysnuć wniosek, że wprowadzanie informacji na ich temat uzupełnia proces lingwodydaktyczny o edukację międzykulturową. Przyczynia się także do lepszego zrozumienia i poszanowania własnej kultury uczestnika kursu oraz kultury innych narodów.

Bibliografia

Anusiewicz J., 1994, Lingwistyka kulturowa. Zarys problematyki, Wrocław.

Breza E., 1998, Nazwy obiektów i instytucji związanych z nowoczesną cywilizacją (chrematonimy), [w:] Polskie nazwy własne. Encyklopedia, red. E. Rzetelska-Feleszko, Warszawa– Kraków, s. 343–361.

Burzyńska A., 2002, Jakże rad bym się nauczył polskiej mowy... O glottodydaktycznych aspektach relacji język a kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego, Wrocław.

Cieślikowa A., 1999, Nazwy własne we współczesnym języku polskim, [w:] Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, red. W. Pisarek, Kraków, s. 97–115.

Dembowska-Wosik I., 2010, „Nomina propria” w tekstach związanych z kulturą lokalną – poszerzanie wiedzy o świecie czy przeszkoda w rozumieniu tekstu? (na podstawie tekstów o Łodzi), [w:] (Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego – 2. Jubileusz 50-lecia Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ, red. G. Zarzycka, G. Rudziński, Łódź, s. 123–130.

Długosz-Kurczabowa K., 2008, Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, Warszawa.

Dobrzyńska T., 1993, Tekst, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Wrocław, s. 283–304.

Gajda S., 1988, Narodowokulturowy komponent znaczenia nazw własnych w nauczaniu języka polskiego jako obcego, [w:] Onomastyka w dydaktyce szkolnej i społecznej, red. E. Homa, Szczecin, s. 45–53.

Garncarek P., 2010, Teksty kultury w nauczaniu języka polskiego jako obcego, [w:] Teksty i podteksty w nauczaniu języka polskiego jako obcego – 2. Jubileusz 50-lecia Studium Języka Polskiego dla Cudzoziemców UŁ, red. G. Zarzycka, G. Rudziński Łódź, s. 99–106.

Gawarkiewicz R., 2004, Dialog kultur i jego uwarunkowania. Zarys problemu, [w:] Glottodydaktyczne i kulturowe aspekty komunikacji językowej, red. K. Janaszek, R. Gawarkiewicz, Szczecin, s. 43–50.

Gębal P. E., 2004, Realioznawstwo w nauczaniu języka niemieckiego, [w:] Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – pomoce dydaktyczne, red. W. T. Miodunka, Kraków, s. 69–94.

Jelonkiewicz M., 2004, Wiedza o Polsce jako element nauczania cudzoziemców języka polskiego. Przegląd wybranych materiałów dydaktycznych i pomocniczych, [w:] Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – pomoce dydaktyczne, red. W. T. Miodunka, Kraków, s. 37–52.

Kaleta Z., 1998, Teoria nazw własnych, [w:] Polskie nazwy własne. Encyklopedia, red. E. Rzetelska-Feleszko, Warszawa–Kraków, s. 15–36.

Małolepsza M., Szymkiewicz A., 2007, Hurra! Po polsku 1, Kraków.

Mączyński J., 1988, Nazwy własne w nauczaniu języka polskiego jako obcego, [w:] Onomastyka w dydaktyce szkolnej i społecznej, red. E. Homa, Szczecin, s. 121–127.

Miodunka W. T., 2004a, Czy kultura była traktowana po macoszemu w nauczaniu języka polskiego jako obcego? Rozważania na marginesie książki Anny Burzyńskiej, [w:] Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – pomoce dydaktyczne, red. W. T. Miodunka, Kraków, s. 13–35.

Miodunka W. T., 2004b, Kompetencja socjokulturowa w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Zarys programu nauczania, [w:] Kultura w nauczaniu języka polskiego jako obcego. Stan obecny – programy nauczania – pomoce dydaktyczne, red. W. T. Miodunka, Kraków, s. 97–117.

Sarnowska-Giefing I., 1980, Nazwy własne w nauczaniu języka polskiego na kursach dla cudzoziemców polskiego pochodzenia, „Poradnik Językowy”, z. 7, s. 368–372.

Sztompka P., 2002, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków.

USJP – Uniwersalny słownik języka polskiego, 2003, t. 1–4, red. S. Dubisz, Warszawa.

Woźniewicz W., 2004, Dyskursywne interakcje w grupie językowej w procesie uczenia się języka obcego, [w:] Glottodydaktyczne i kulturowe aspekty komunikacji językowej, red. K. Janaszek, R. Gawarkiewicz, Szczecin, s. 135–145.

Wyrwas K., Sujkowska-Sobisz K., 2005, Mały słownik terminów teorii tekstu, Kraków.

Żółkiewski S., 1988, Teksty kultury. Studia, Warszawa.