Bajończycy – pierwsza polska jednostka walcząca na froncie zachodnim w latach 1914–1915

Witold Jarno

doi:10.18778/0208-6050.110.16

Authors

Witold Jarno Uniwersytet Łódzki / University of Lodz https://orcid.org/0000-0002-5845-6057

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.110.16

Keywords:

Bayonians, Battle of Arras, Polish military formations, World War I

Abstract

The article describes the history of the Polish company fighting on the Western Front in 1914–1915 as part of the French Foreign Legion. This unit went down in history as Bayonne, or the Legion of Bayonne, and took its name from the town of Bayonne, where it was formed. It was the first unit of Polish volunteers fighting on the side of the Entente countries. He became a symbol of Polish independence aspirations, fighting in the fields of Champagne at the beginning of the World War I.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Witold Jarno, Uniwersytet Łódzki / University of Lodz

Dr hab. prof. UŁ Witold Jarno – pracownik Katedry Historii Polski i Świata po 1945 r. Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego. Zainteresowania naukowe: dzieje wojskowości polskiej w XX w., historia najnowsza Polski po 1945 r., biografistyka wojskowa, dzieje Łodzi i miejscowości regionu Polski centralnej.

References

Boroń P., Z notatnika bajończyka Ludgarda Morgiewicza, „Przegląd Polonijny” 1997, nr 2, s. 91–106.

Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych 1929, nr 11, poz. 104.

Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych 1939, nr 9, poz. 91.

Kijewski J., Dwa dni na cmentarzu w Souchez, „Tygodnik Ilustrowany” 1918, nr 47, s. 552; nr 49, s. 592–593; nr 50, s. 608; nr 52, s. 631–633.

Kozierawski J., Listy żołnierzy, „Polonia. Revue hebdomadaire polonais” 1915, nr 4, s. 6.

Lipiński W., Dziennik Bajończyka Marjana Himnera, „Niepodległość” 1930, t. I, z. 2, s. 303–327.

Lipiński W., Dziennik Bajończyka Marjana Himnera, cz. 2, „Niepodległość” 1933, t. II, z. 1, s. 133–156.

Nekrolog Władysława Szujskiego, „Polonia. Revue hebdomadaire polonais” 1914, nr 33, s. 4.

Szymański L., Ze wspomnień Bojończyka, „Błękitny Weteran” 1936, nr 6–7, s. 11–12.

Szymański L., Ze wspomnień Bojończyka, „Błękitny Weteran” 1937, nr 1, s. 6–7.

Wielowiejski T., Chrzest sztandaru Bajończyków, „Polonia. Revue hebdomadaire polonais” 1915, nr 33, s. 6–7.

Wyrożębski W., Listy z frontu, „Polonia. Revue hebdomadaire polonais” 1915, nr 33, s. 5–6.

Żyznowski J., Dla Polski pod Joffrem: 1 Rt. Etr. Bat. C II Compagnie. Wspomnienia legionisty, Warszawa–Piotrogród 1916.

Żyznowski J., Krwawy strzęp (wspomnienia Bajończyka), Warszawa 1927.

Beauvois D., Nasza siostra Polska, „Rocznik Polskiej Akademii Umiejętności” 2018, s. 205–229.

Blond G., Histoire de la Légion étrangère: 1831–1981, Paris 1981.

Boroń P., Dzieje sztandaru Bajończyków, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2004, nr 3, s. 103–116.

Bułhak H., Stawecki P., Armia polska na ziemi francuskiej, [w:] Armia Polska we Francji 1917–1919. Materiały sympozjum z okazji 65 rocznicy powstania Armii Polskiej we Francji, Warszawa 1983, s. 32–46.

Bułhak H., Stawecki P., Armia Polska we Francji (1917–1919). Szkic do dziejów, [w:] Polonia i odbudowa państwa polskiego w 1918 roku, red. W. Śladkowski, Lublin–Warszawa 1991, s. 109–139.

Bułhak H., Stawecki P., Początki Armii Polskiej na ziemi francuskiej w latach pierwszej wojny światowej, [w:] Wojska Polskie 1914–1922, t. I, red. B. Polak, Koszalin 1986, s. 163–194.

Cichoracki P., Bajończycy. Polscy ochotnicy w armii francuskiej w latach 1914–1915, „Biuletyn Instytutu Pamięci Narodowej” 2008, nr 11/12, s. 24–30.

Duroselle J.B., Wielka wojna Francuzów, Warszawa 2006.

Gałęzowski M., Bajończycy (1914–1915), Warszawa 2020.

Garçon G., Les Bayonnais. Les volontaires Polonais dans la Legion Etrangere 1914–1915, Bouvignies 2017.

Gąsiorowski W., Historja armji polskiej we Francji, t. I (1910–1915), Warszawa 1931.

Kaczmarek R., Polacy w armii kajzera, Kraków 2014.

Lipiński W., Bajończycy i Armia Polska we Francji, „Bellona” 1929, t. XXXIII, s. 67–110.

Lipiński W., Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905–1918, Warszawa 1990.

Marcinek R., Legia Cudzoziemska, Warszawa 2016.

Menel K., Bajończycy i Reuilczycy 1914–1915. Fakty i mity, miejsca pamięci i tradycja, [w:] Bajończycy i inni. Szkice z dziejów polskiej irredenty, red. J. Cielebon, M. Hubka, Piotrków Trybunalski–Ujazd 2020, s. 11–28.

Montagnon P., Historia Legii Cudzoziemskiej. Od 1831 roku do współczesności, Wrocław 2006.

Pakowski Z., Lucjan Malcz. Życiorys Bajończyka, [w:] Bajończycy i inni. Szkice z dziejów polskiej irredenty, red. J. Cielebon, M. Hubka, Piotrków Trybunalski–Ujazd 2020, s. 29–46.

Polska Armia Błękitna, t. I (Zeszyt wstępny), Poznań 1929.

Radziwiłłowicz D., Błękitna Armia. W 80 rocznicę utworzenia, Warszawa 1997.

Satora K., Opowieści wrześniowych sztandarów, Warszawa 1990.

Sierociński J., Armia Polska we Francji. Dzieje wojsk Generała Hallera na obczyźnie, Warszawa 1929.

Wrzosek M., Polski czyn zbrojny podczas pierwszej wojny światowej 1914–1918, Warszawa 1990.

Wyczółkowski S., Zarys historii wojennej 43 Pułku Strzelców Kresowych, Warszawa 1928.