Dywizjony artylerii ciężkiej jako element wzmocnienia siły ogniowej polskiej dywizji piechoty w końcu lat trzydziestych XX wieku

Witold Jarno

doi:10.18778/0208-6050.114.10

Autor

Witold Jarno Uniwersytet Łódzki / University of Lodz

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6050.114.10

Słowa kluczowe:

artyleria ciężka, armia polska w okresie II Rzeczypospolitej, organizacja artylerii, dywizjony artylerii ciężkiej

Abstrakt

Artykuł omawia proces rozbudowy artylerii ciężkiej w polskich dywizjach piechoty pod koniec lat trzydziestych XX w. Zmierzał on do wzmocnienia siły ogniowej związków taktycznych piechoty, których możliwości bojowe zaczęły zmniejszać się w porównaniu do podobnych dywizji w innych armiach europejskich. W ramach tego procesu zaczęto od 1937 r. formować dywizjony artylerii ciężkiej dla dywizji piechoty. Jednak, z uwagi na trudności finansowe i sprzętowe, do 1939 r. zdołano utworzyć takie dywizjony jedynie dla siedmiu spośród trzydziestu dywizji piechoty. Dodatkowo dywizjony te miały nie trzy, lecz dwie baterie mające po trzy działa. Tym samym, dywizjony artylerii ciężkiej posiadały łącznie jedynie po sześć dział, a nie dwanaście, jak etatowe dywizjony artylerii. W dywizjach piechoty, w których sformowano dywizjony artylerii ciężkiej, utworzono także stanowiska dowódców Artylerii Dywizyjnej, jako zalążki sztabów artylerii na szczeblu taktycznym. Jednak formowanie wspomnianych dywizjonów oparto na bazie istniejących pułków artylerii ciężkiej, co zmniejszało ich stany kadrowe oraz możliwości mobilizacyjne. Tym samym, utworzenie dywizjonów artylerii ciężkiej dla dywizji piechoty było niewątpliwie wzmocnieniem zdolności bojowych samych dywizji, lecz w skali całej artylerii nie skutkowało znaczącym wzmocnieniem polskiej armii.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Witold Jarno - Uniwersytet Łódzki / University of Lodz

Dr hab. Witold Jarno, prof. UŁ – zatrudniony w Katedrze Historii Polski i Świata po 1945 r. w Instytucie Historii Uniwersytetu Łódzkiego. Absolwent Wydziałów: Filozoficzno-Historycznego (1994) oraz Prawa i Administracji (1998) Uniwersytetu Łódzkiego. Jest autorem ponad stu artykułów naukowych i kilkunastu monografii.

Zainteresowania naukowe: historia wojskowości polskiej w XX w. oraz dzieje Polski i regionu łódzkiego w XX w.

Bibliografia

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [CAW WBH], Departament Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych, sygn. I.300.34.12; I.300.34.13; I.300.34.37; I.300.34.41

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [CAW WBH], Departament Kawalerii Ministerstwa Spraw Wojskowych, sygn. I.300.30.8

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [CAW WBH], Generalny Inspektorat Sił Zbrojnych, sygn. I.302.4.238

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [CAW WBH], Oddział IV Sztabu Generalnego, sygn. I.303.7.75

Rybka R., Stepan K., Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Kraków 2006.

Błagowieszczański I., Artyleria Wojska Polskiego w latach 1918–1939, cz. 1, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1974, R. XIX, nr 1, s. 258–295.

Cieplewicz M., Stawecki P., Wojskowość polska w latach 1921–1926, [w:] Zarys dziejów wojskowości polskiej w latach 1864–1939, red. P. Stawecki, Warszawa 1990, s. 393–498.

Encyklopedia techniki wojskowej, red. J. Modrzewski, Warszawa 1987.

Galster K., Księga pamiątkowa artylerii polskiej 1914–1939, Londyn 1975.

Giętkowski M., Taktyczno-techniczne zasady działania artylerii Wojska Polskiego 1918–1939, Bydgoszcz 2017.

Grzelak C., Armia Stalina 1939–1941, Warszawa 2010.

Grzelak C., Stańczyk H., Kampania polska 1939 roku. Początek II wojny światowej, Warszawa 2005.

Jagiełło Z., Piechota Wojska Polskiego 1918–1939, Warszawa 2005.

Jarno W., Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918–1939, Łódź 2001.

Jarno W., Skierniewicka 26 Dywizja Piechoty w latach 1921–1939. Organizacja, wyszkolenie i życie codzienne, „Mars” 2001, t. X, s. 93–124.

Jurga T., Obrona Polski 1939, Warszawa 1990.

Koreś D., Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu a przygotowania Wojska Polskiego do wojny, 1935–1939, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2011, t. XII(LXIII), nr 2(235), s. 97–126.

Kozłowski E., Wojsko Polskie 1936–1939. Próby modernizacji i rozbudowy, Warszawa 1964.

Kuprianis A., Łódzka 4 Grupa Artylerii w latach 1929–1939, Łódź 2010.

Łoś R., Artyleria polska 1914–1939, Warszawa 1991.

Ochociński P., Artyleria ciężka Wojska Polskiego w latach trzydziestych XX wieku, [w:] Militaria Pomorskie. Zbiór studiów, t. XI, red. M. Giętkowski, Ł. Nadolski, Bydgoszcz 2017, s. 127–150.

Ochociński P., Departament Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych 1927–1939, Toruń 2017.

Pawłowski T., Uwaga! Czołgi! Przygotowanie do obrony przeciwpancernej w Wojsku Polskim w latach trzydziestych XX wieku, Toruń 2006.

Rzepniewski A., Wojsko Polskie wobec perspektywy zagrożenia wojennego 1935–1939, [w:] Zarys dziejów wojskowości polskiej w latach 1864–1939, red. P. Stawecki, Warszawa 1990, s. 592–762.

Stawecki P., Polityka wojskowa Polski 1921–1926, Warszawa 1981.

Stawecki P., Wojskowość polska w latach 1926–1935, [w:] Zarys dziejów wojskowości polskiej w latach 1864–1939, red. P. Stawecki, Warszawa 1990, s. 499–591.

Wyszczelski L., W obliczu wojny. Wojsko Polskie 1935–1939, Warszawa 2008.

Zaloga S., Polska 1939. Blitzkrieg, Poznań 2009.