Istnieje nowsza wersja tego artykułu opublikowanego 2023-10-05. Przeczytaj wersję najnowszą.

Jan ze Stobnicy (ok. 1470–1518), Arystoteles i Biblia. O duszy, Bogu i Aniołach

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-0319.26.17

Słowa kluczowe:

dusza, literatura nowołacińska, Arystoteles, Biblia, filozofia polska

Abstrakt

In the article the author explores the reflections of Jan of Stobnicy on the soul. A group of Aristotelian notions became important categories in the Polish writer`s lectures, and the terms such as substance, essence, matter and form grew into fundamental conceptions used by Jan of Stobnica to describe the soul. The soul is the form of a living being – the spiritual part of plants, beasts and humans. That is the reason why the Polish writer, like Aristotle, posited three kinds of soul: the vegetative soul, the sensitive soul and the rational soul. Humans have a rational soul. The article presents a consideration that interrogates the ancient lore to uncover the ways in which the Bible and the Greek philosophers created images of God and angels as spiritual beings. Via a survey of Aristotelian sources about the Jan’s of Stobnica reflections on the soul and a study of his views of God and angels, the article reveals how this author was innovatory for the Polish philosophy.

Biogram autora

  • Robert K. Zawadzki - Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie

    Prof. dr hab. Robert K. Zawadzki is a researcher of ancient, literary motifs and the way they shaped and continue to shape the Polish and European cultural tradition. One focus of his research is the ancient novel, but he has also strong interests in the Old- Polish literature as well as the Neo-Latin literature. His current research interests concern the output of Jan of Głogów, Wawrzyniec (Laurentius) Korwin, Maciej of Miechów and Jan of Stobnica, a little bit forgotten writers, representatives of the Polish medieval and renaissance cosmography, geography and history.

Bibliografia

Achtemeier, J. (1999). Encyklopedia biblijna. Przeł. G. Berny. Warszawa: Vocatio.

Aristoteles. (1961). De anima. D. Ross (ed.). Oxford: Oxford University Press.

Arystoteles. (1990). Metafizyka. Przeł. K. Leśniak. Warszawa: PWN.

Arystoteles. (1992). O duszy. Przeł. P. Siwek. Warszawa: PWN.

Arystoteles. (1993). O rodzeniu się zwierząt. Przeł. P. Siwek; Warszawa: PWN.

Bejze, B. (1982). W kierunku Boga. W: B. Bejze (red.). W kierunku Boga. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.

Bocheński, J. (1993). Zarys historii filozofii. Kraków: Philed.

Danek, Z. (2020). Prawdziwe początki filozofii. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/8142-856-9

Fulińska, A. (2000). Naśladowanie i twórczość. Renesansowe teorie imitacji, emulacji i przekładu. Wrocław: Leopoldinum.

Głowiński, M. (1994). „Mowa, cytaty, aluzje”. Teksty Drugie 3/27. 107–118.

Grzeszczuk, S. (1987). Staropolska epopeja narodowa „Gofred abo Jeruzalem wyzwolona” Piotra Kochanowskiego. Arcydzieła literatury polskiej. Interpretacje. Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza.

Homer. (1953). Odyseja. Przeł. J. Parandowski. Warszawa: Czytelnik.

Ioannis Duns Scoti. (1950). Lectura in Librum Primum Sententiarum. Distinctiones 1-7. C. Balić (ed.). Vaticanum: Typ. Polygl. Vaticana.

Jan ze Stobnicy (1507; 1513; 1517). Parvulus philosophiae naturalis cum expositione textuali ac dubiorummagis necessariorum dissolutione ad intentionem Scoti congesta in Studio Cracoviensi a Joanne Stobnicensi artium magistro. J. Haller (ed.). Kraków: Haller.

Katechizm Kościoła Katolickiego. (1994). Poznań: Pallotinum.

Krąpiec, M.A. (1984). Metafizyka. Lublin: Wydawnictwa KUL.

Krokiewicz, A. (1995). Zarys filozofii greckiej. Warszawa: Aletheia.

Kuksewicz, Z. (1975). Filozofia człowieka. Teoria duszy. Dzieje filozofii średniowiecznej w Polsce. Wrocław: Ossolineum.

Lengauer, W. (1994). Religijność starożytnych Greków. Warszawa: PWN.

Leon-Dufour, X. (1994). Słownik teologii biblijnej. Przeł. K. Romaniuk. Poznań: Pallotinum.

Michalski, K. (1914). Michał z Bystrzykowa i Jan ze Stobnicy jako przedstawiciele skotyzmu w Polsce. Kraków: Akademia Umiejętności.

Michałowska, T. (1974). Staropolska teoria genologiczna. Wrocław: Ossolineum.

Otwinowska, B. (1973). Imitacja. Problemy literatury staropolskiej. Wrocław: Ossolineum.

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. (1971). Opr. Zespół biblistów polskich. Poznań, Warszawa: Pallotinum.

Platon (1984). Fedon. Przeł. W. Witwicki. Warszawa: PWN.

Rohde, E. (2007). Psyche. Kult duszy i wiara w nieśmiertelność u starożytnych Greków. Przeł. J. Korpanty. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Septuaginta (1979). A. Rahlfs (ed). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft.

Siwek, P. (1992). Wstęp tłumacza. Arystoteles, Dzieła wszystkie. Warszawa: PWN.

Skoczyński, J., Woleński, J. (2010). Historia filozofii polskiej. Kraków: WAM.

Tatarkiewicz, W. (1997). Historia filozofii. Warszawa: PWN.

Wąsik, W. (1959–1966). Historia filozofii polskiej. Warszawa: Pax.

Zawadzki, R.K. (2021). Słowo wstępne. Jan ze Stobnicy, Wprowadzenie do Kosmografii Ptolemeusza. Częstochowa: UJD.

Zieliński, T. (1922). Historia kultury antycznej. Warszawa: Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie.

Ziomek, J. (1994). Prace ostatnie. Literatura i nauka o literaturze. Warszawa: PWN.

Pobrania

Opublikowane

2023-10-05

Wersje

Numer

Nr 26 (2023): Miscellanea Graeca et Latina. In honorem Sbignei Danek

Dział

Articles

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Jak cytować

Zawadzki, Robert K. 2023. “Jan Ze Stobnicy (ok. 1470–1518), Arystoteles I Biblia. O Duszy, Bogu I Aniołach”. Collectanea Philologica, no. 26 (October): 213-29. https://doi.org/10.18778/1733-0319.26.17.
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC