Redness as Perceived through the Eyes of the Romans
DOI:
https://doi.org/10.18778/1733-0319.24.05Słowa kluczowe:
antyczny Rzym, kolory, czerwień, terminologiaAbstrakt
The article is an attempt to revise the long-established belief in the alabaster-white exterior shape of Roman antiquity, which in fact turns out to be full of colours that bring life to its image. The authors implement this intention by indicating how intensely the colour red was present in the reality described by classical Latin authors – contrary to the accusation that one of the participants of the discussion on this subject in Aulus Gellius’ Attic Nights (Gell. Noc. Att. 2.26) makes of the alleged poverty regarding various shades of red in Latin terminology. The material presented contradicts the opinion expressed in Gellius’ text, and at the same time makes us realise how colourful and lively the world that emerges from the literary works of the classical Roman period was. In comparison with it, the reality witnessed by the literature of the Christian era – this parallel is what the authors of the article focus on, concluding their deliberations – in which red becomes almost exclusively a sign of shame, turns out to be ascetically sterile and depressingly colourless.
Bibliografia
Apuleio. (1988). Metamorfosi (L’asino d’oro). A cura di M. Cavalli. Milano: Mondadori.
Arnobius. (1953). Adversus nationes libri VII. Ed. C. Marchesi. Aug. Taurinorum: Io. Bapt. Paraviae et Sociorum.
Augustinus Hipponensis, A. (1981). De civitate Dei libri XXII. Ed. B. Dombart et A. Kalb. Stutgardiae: B. G. Teubneri.
Carus Lucretius Titus. (1982). De rerum natura libri sex. Ed. J. Martin. Leipzig: Teubner.
Catulle. (2015). Poésies. Éd. et trad. par G. Lafaye. Paris: Les Belles Lettres.
Celsus, A.C. (1831). On Medicine. Vol. I‒II. Ed. A. Lee. London: Cox.
Cicero, M.T. (1922). Orationes. Clark, A.C. Oxford: Oxford University Press; Oxford Classical Texts.
Cicero, M.T. (1933). Cicero. De Natura Deorum. Plasberg, O. Leipzig: Teubner. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.marcus_tullius_cicero-de_natura_deorum.1933
Cicero, M.T. (1961). Ciceronis Epistulae. Vol. II. Rec. D.R. Shackleton Bailey. Oxford: Oxford University Press. Oxford Classical Texts.
Cicero, M.T. (1978). Lucullus. In: A. Russo (ed.) Scettici antichi. Torino: UTET.
Cicero, M.T. (1987). Scripta quae manserunt omnia. De Divinatione, De Fato, Timaeus. Plasberg, O., Ax, W. Leipzig: Teubner https://doi.org/10.1515/9783110952544 DOI: https://doi.org/10.1515/9783110952544.154
Cicéron, M.T. (2002). Correspondance. T. VII. Éd. et trad. par J. Beaujeu. Paris: Les Belles Lettres.
Columella, L.I.M. (1794). De re rustica lib. XII Et Librum De Arboribus. Ed. J.G. Schneider. Lipsiae: Fritsch.
Columelle. (2002). De l’agriculture. L. X. Éd. et trad. par E. de Saint-Denis. Paris: Les Belles Lettres.
Columelle. (2002). De l’agriculture. L. XII. Éd. et trad. par J. André. Paris: Les Belles Lettres.
Diomedes. (1857–1870). Ars Grammatica. In: H. Keil (ed.) Grammatici Latini. Lipsiae: Teubner.
Flaccus, Q.H. (1970). Q. Horatii Flacci Opera. Ed. F. Klinger. Leipzig: Teubner.
Flaccus, V. (1970). Valeri Flacci Argonauticon. Rec. E. Courtney. Leipzig: Teubner.
Gellio Aulo. (2017). Le notti attiche. T. I–II. A cura di G. Bernardi-Perini. Torino: UTET.
Hygin. (2012). Fables. Éd. et trad. par J.-Y. Boriaud. Paris: Les Belles Lettres.
Iuvenalis, D.I., Persius, A.F. (2004). Juvenal and Persius. Ed. S.M. Braund. London: Harvard University Press.
Largus Scribonius. (1529). De compositione medicamentorum liber. Ed. J. Winter, J. Ruel. Basilea: Cratandrus.
Lucain. (1836). La guerre civile (La Pharsale). T. II (l. VI–X). Éd par C.L.F. Panckoucke. Paris: Les Belles Lettres.
Martial. (1993). Epigrams. Vol. I. Transl. R. Shackleton, D. Bailey. Cambridge: Harvard University Press. Loeb Classical Library. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.martial-epigrams.1993
Martial. (1993). Epigrammes II. Éd et trad. par H. J. Izaac. Paris: Les Belles Lettres.
Ovide. (1960). L’Art d’aimer. Trad. par H. Bornecque. Paris: Les Belles Lettres.
Ovide. (1961). Les Remèdes à l’amour, Les produits de beauté pour le visage de la femme. Trad. Par H. Bornecque. Paris: Les Belles Lettres.
Ovide. (1968). Tristes. Trad. par J. André. Paris: Les Belles Lettres.
Ovide. (1992‒1993). Les Fastes. T. 1‒2. Trad. et com. par R. Schilling. Paris: Les Belles Lettres.
Ovidius, P.N. (1985). Metamorphoses. Ed. W. S. Anderson. Leipzig: Teubner.
Pétrone. (2001). Satiricon. Éd et trad. par O. Sers. Paris: Les Belles Lettres.
Plaute. (1932). Comédies. T. I. Éd et trad. par A. Ernout. Paris: Les Belles Lettres.
Plaute. (2002). Comédies. T. II, VI. Éd et trad. par A. Ernout. Paris: Les Belles Lettres.
Plinio il Vecchio (Gaio Plinio Secondo). (1982–1988). Storia Naturale. Vol. 1–5. A cura di G.B. Conte. Torino: Einaudi.
Properce. (1961). Les Élégies. Trad. par D. Paganelli. Paris: Les Belles Lettres.
Pseudo-César. (1997). Guerre d’Afrique. Éd. et trad. par A. Bouvet. Paris: Les Belles Lettres.
Sénèque. (1912). Questions naturelles. T. II (l. IV–VII). Trad. par P. Oltramare. Paris: Les Belles Lettres.
Sénèque. (2013). Tragédies. T. II. Éd. et trad. par F.-R. Chaumartin. Paris: Les Belles Lettres.
Stace. (2003). Silves. T. I–II. Éd. par F. Frère. Paris: Les Belles Lettres.
Stace. (2003). Thébaïde. T. I–III. Éd. et trad. par R. Lesueur. Paris: Les Belles Lettres.
Suétone. (1931). Vie des douze Césars. T. II. Éd. et trad. par H. Ailloud. Paris: Les Belles Lettres.
Suétone. (2011). Vie des douze Césars. T. III. Éd. et trad. par H. Ailloud. Paris: Les Belles Lettres.
Tacite. (2002). Histoires. T. II: l. II–III. Éd. et trad. par J. Hellegouarc’h. Paris: Les Belles Lettres.
Tacite. (2013). Annales. T. I: l. I–III. Éd et trad. par P. Wuilleumier. Paris: Les Belles Lettres.
Térence. (2002). Comédies. T. II–III. Éd. et trad. par J. Marouzeau. Paris: Les Belles Lettres.
Tertullien. (1942). Quinti Septimi Tertuliani opera. Ed. E. Kroymann. Lipsiae: AkademischeVerlagsgesellschaft.
Tibulle. (2002). Élégies. Éd. et trad. par M. Ponchont. Paris: Les Belles Lettres.
Tite-Live. (2002). Histoire romaine. T. XXI: l. XXXI. Éd et trad. par A. Hus. Paris: Les Belles Lettres.
Tite-Live. (2002). Histoire romaine. T. XXVI: l. XXXVI. Éd et trad. par A. Manuélian. Paris: Les Belles Lettres.
Tite-Live. (2003). Histoire romaine. T. II: l. II. Éd par J. Bayet. Paris: Les Belles Lettres.
Tite-Live. (2012). Histoire romaine. T. I: l. I. Éd par J. Bayet. Paris: Les Belles Lettres.
Varro. (1938). On the Latin Language. Vol. I: b. 5–7. Transl. by R.G. Kent. Cambridge: MA: Harvard University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.varro-latin_language.1938
Varro, M.T. (1985). Saturarum menippearum fragmenta. Ed. R. Astbury. Leipzig: Teubner.
Varron. (1997–2002). Économie rurale. L. II–III. Trad. par Ch. Guiraud. Paris: Les Belles Lettres.
Varron. (2002). Économie rurale. L. I. Trad. par J. Heurgon. Paris: Les Belles Lettres.
Virgile. (2009). Géorgiques. Trad. par E. de Saint-Denis. Paris: Les Belles Lettres.
Virgile. (2014). Bucoliques. Éd. par E. de Saint-Denis. Paris: Les Belles Lettres.
Virgile. (2015). L’Énéide/Aeneis. Trad. par O. Sers. Paris: Les Belles Lettres.
Vitruve. (2015). De l’architecture. Éd. par P. Gros. Paris: Les Belles Lettres.
André, J. (1949). Étude sur les Termes de Couleur dans la langue Latine. Paris: Librairie C. Klincksieck.
Bond, S.E. (2017). “Why We Need to Start Seeing the Classical World in Color”. Hyperallergic, [online] https://hyperallergic.com/383776/why-we-need-to-start-seeing-the-classical-worldin-color/ (date of access 26 July 2020).
Bradley, M. (2009). Colour and Meaning in Ancient Rome. Cambridge: Cambridge University Press.
Brinkmann, V. et al. (eds.) (2017). Gods in Color: Polychromy in the Ancient World. New York: Prestel.
Clarke, J.R. (1998). Imagery of Colour and Shining in Catullus, Propertius and Horace. Adelaide: University of Adelaide.
Dupont, F. (2006). La vita quotidiana nella Roma repubblicana. Roma–Bari: Laterza.
Edgeworth, R.J. (1979). “Does ‘purpureus’ mean ‘bright’?”. Glotta 57. 281–291.
Elliott, Ch. (2008). “Purple Pasts: Color Codification in the Ancient World”. Law & Social Inquiry 33/1. 173–194 https://doi.org/10.1111/j.1747-4469.2008.00097.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1747-4469.2008.00097.x
Étienne, R. et F. (1990). La Grèce antique: archèologie d’une dècouverte. Paris: Gallimard.
Gage, J. (1993). Color and Culture: Practice and Meaning from Antiquity to Abstraction. Berkeley: University of California Press.
Götter, B. (2003). Die Farbigkeit antiker Skulptur. Munich: Glyptothek.
Gryksa, E. (2018). Color armorum w literaturze rzymskiej. In: A. Kucz, P. Matusiak (eds.). Lingua coloris (T. 4. Szkice o antyku). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 39–48.
Hunt, A. (1996). Governance of the Consuming Passions: A History of Sumptuary Law. New York: St. Martin’s Press https://doi.org/10.1057/9780333984390 DOI: https://doi.org/10.1057/9780333984390
Liverani, P., Santamaria, U. (eds.) (2014). Diversamente bianco. La policromia della scultura romana. Roma: Quasar.
Moulinier-Brogi, L. (2012). Uroscopie au Moyen-Age. Lire dans un verre la nature de l’homme. Paris: Champion.
Ogórka-Tabiś, A. (2018). Czy wino może być zielone? ‒ zmiany parametrów barwy wina czerwonego pod wpływem wybranych czynników chemicznych i biologicznych. In: A. Kucz, P. Matusiak (eds.). Lingua coloris (T. 4. Szkice o antyku). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. 143–156.
Pastoureau, M. (2006). Średniowieczna gra symboli. Warszawa: Oficyna Naukowa.
Pelletier-Michaud L. (2016). Évolution du sens des termes de couleur et de leur traitement poétique. L’élégie romaine et ses modèles grecs. Québec: Université Laval.
Phipps, E. (2010). Cochineal Red: The Art History of a Color. New York: The Metropolitan Museum of Art, New Haven–London: Yale University Press.
Piechocka-Kłos, M. (2016). „Rozważania o różnorodności kolorów i ich łacińskich oraz greckich nazwach w Nocach Attyckich (2.26) Aulusa Gelliusza”. Studia Warmińskie 53. 319–329 https://doi.org/10.31648/sw.106 DOI: https://doi.org/10.31648/sw.106
Reinhold, M. (1970). History of Purple as a Status Symbol in Antiquity. Brussels: Latomus.
Rzepińska, M. (1983). Historia koloru w dziejach malarstwa europejskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Segura Ramos, B. (2006). “El color de Vergilio”. Cuadernos de Filología Clásica. Estudios Latinos 26/2. 37–69.
Skwara, E. (2001). Historia komedii rzymskiej. Warszawa: Prószyński i S-ka.
Thomas, Ph.L. (1979). “Red and White: A Roman Color Symbol”. Rheinisches Museum für Philologie, 122. 310–316.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.


