Pozytywizm prawniczy, sztuczna inteligencja, i współczesne środowisko prawne: wyzwania w edukacji, badaniach i praktyce
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.109.02Słowa kluczowe:
Sztuczna inteligencja, pozytywizm prawniczy, zawody prawnicze, edukacja prawnicza, Hans Kelsen, Herbert Lionel Adolphus HartAbstrakt
W świecie, który nieustannie się rozwija i modernizuje, nowe technologie i automatyzacja oznaczają szybki postęp w wielu dziedzinach życia społecznego, także i w prawie. Niniejszy artykuł ma na celu przedyskutowanie, czy sztuczna inteligencja będzie miała wpływ na pozytywizm prawniczy poprzez oddziaływanie na zawody prawnicze. W pierwszej kolejności omówione zostaną podstawy pozytywizmu prawniczego oraz przyczyny jego kryzysu i krytyki. Następnie zbadamy, w jaki sposób sztuczna inteligencja wpływa na edukację prawną, badania i praktykę prawniczą. Na koniec zostaną wyciągnięte wnioski i wskazane, w jaki sposób sztuczna inteligencja wpływa na rozwój pozytywizmu lub stagnację tej teorii prawa.
Pobrania
Bibliografia
Angwin, Julia. Jeff Larson. Surya Mattu. Lauren Kirchner. 2016. “Machine Bias. There’s software used across the country to predict future criminals. And it’s biased against blacks.“ ProPublica, 23 May. https://www.propublica.org/article/machine-bias-risk-assessments-in-criminal-sentencing.
Arlauskas, Saulius. 2009. “Jurisprudencijos moksliškumo kriterijai šiuolaikinėje teisės filosofijoje.” Jurisprudencija 4(118): 247–264.
Ashley, Kevin. 2017. Artificial Intelligence and Legal Analytics: New Tools for Law Practice in the Digital Age. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316761380 DOI: https://doi.org/10.1017/9781316761380
Babayan, Arpine. 2019. “Ar dirbtinis intelektas bando užimti teisėjo vietą?“ Teise.pro, 19 January. http://www.teise.pro/index.php/2019/02/01/ar-dirbtinis-intelektas-bando-uzimti-teisejo-vieta/
Barak, Aharon. 2006. “Teisėjo vaidmuo demokratinėje valstybėje.“ Konstitucinė jurisprudencija 1: 291–306.
Biresaw, Samuel Maireg. 2022. “The Impacts of Artificial Intelligence on Research in the Legal Profession.” International Journal of Law and Society 5(1): 53–65. https://doi.org/10.11648/j.ijls.20220501.17 DOI: https://doi.org/10.11648/j.ijls.20220501.17
Buchanan, Bruce. Headrick Thomas. 1970. „Some Speculation about Artificial Intelligence and Legal Reasoning“. Stanford Law Review, 23(1): 40–62. https://doi.org/10.2307/1227753 DOI: https://doi.org/10.2307/1227753
Cass, R. Sunstein. 2001. “Of Artificial Intelligence and Legal Reasoning.” Uni. Chicago Public Law & Legal Theory Working Papers no. 18: 1–10. https://doi.org/10.2139/ssrn.289789 DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.289789
Chas, Carmen. 2023. “Morgenthau’s Critique of Legal Positivism: Politics, Justice, and Ethics in International Law.” Jus Cogens 5: 59–84. https://doi.org/10.1007/s42439-023-00076-x DOI: https://doi.org/10.1007/s42439-023-00076-x
Clio. 2023. “What is AI and How Can Law Firms Use it?” https://www.clio.com/resources/ai-for-lawyers/lawyer-ai/
Collenette, Joe. Katie Atkinson. Trevor Bench-Capon. 2023. “Explainable AI tools for legal reasoning about cases: A study on the European Court of Human Rights.” Artificial Intelligence 317: 103861. https://doi.org/10.1016/j.artint.2023.103861 DOI: https://doi.org/10.1016/j.artint.2023.103861
Council of Europe European Commission for the efficiency of justice. 2023. “Possible use of AI to support the work of courts and legal professionals.” https://www.coe.int/en/web/cepej/tools-for-courts-and-judicial-professionals-for-the-practical-implementation-of-ai
European Parlament. 2023. “AI rules: what the European Parliament wants.” 20 June. https://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/society/20201015STO89417/ai-rules-what-the-european-parliament-wants
Fornasier, Mateus de Oliveira. 2021. “Legal education in the 21st century and the artificial intelligence.” Revista Opinião Jurídica 19(31): 1–32. https://doi.org/10.12662/2447-6641oj.v19i31.p1-32.2021 DOI: https://doi.org/10.12662/2447-6641oj.v19i31.p1-32.2021
Georgieva, Kristalina. 2024. “AI Will Transform the Global Economy. Let’s Make Sure It Benefits Humanity.“ IMF Blog, 14 January. https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2024/01/14/ai-will-transform-the-global-economy-lets-make-sure-it-benefits-humanity
Harari, Yuval Noah. 2018. 21 pamoka XXI amžiui. Vilnius: BALTO print.
Hart, Herbert Lionel Adolphus. 1997. Teisės samprata. Vilnius: Pradai.
Hildebrandt, Mireille. 2020. Law for Computer Scientists and Other Folk. Cambridge: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198860877.001.0001 DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198860877.001.0001
International Bar Association. 2022. Guidelines and Regulations to Provide Insights on Public Policies to Ensure Artificial Intelligence’s Beneficial Use as a Professional Tool. N.d.: Vasin Lee/Shutterstock.
Judicial Council of California. 2020. “Language Need and Interpreter Use Study.” 20 March. 2020-Language-Need-and-Interpreter-Use-Study-Report-to-the-Legislature.pdf (ca.gov).
Juškevičiūtė-Vilienė, Agnė. 2020. “Elektroninis teisingumas ir konstitucinė asmens teisė į teismą.“ Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 93: 117–136. https://doi.org/10.18778/0208-6069.93.08 DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6069.93.08
Kaufman, Whitley R.P. 2023. Beyond Legal Positivism The Moral Authority of Law. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-43868-4 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-031-43868-4
Kelsen, Hans. 2002. Grynoji teisės teorija. Vilnius: Eugrimas.
Kondratas, Justinas. 2018. “Dirbtinis intelektas teisininkų darbe.” Cobalt, 12 October. https://www.cobalt.legal/lt/news-cases/dirbtinis-intelektas-teisininku-darbe/?gad_source=1&gclid=Cj0KCQiAm4WsBhCiARIsAEJIEzX2hVbiqOVQMWyWDS_rXaGvGBE0Fbo3CGbCnUG1r7HcSXPXLw8iHaEaAo9QEALw_wcB
Krausova, Alzbeta. 2017. “Intersections between Law and Artificial Intelligence.” International Journal of Computer 27(1): 55–68.
Luban, David. 2007. Legal Ethics and Human Dignity. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511487484 DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511487484
Lynch, Shana. 2017. “Andrew Ng: ‘Why AI Is the New Electricity.” Stanford Business, 11 March. https://www.gsb.stanford.edu/insights/andrew-ng-why-ai-new-electricity
McConville, Mike. Wing Hong (Eric) Chui. 2007. Research Methods for Law. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Mok, Aaron. 2023. “ChatGPT is getting an upgrade that will make it more up to date.” Business Insider, 6 November. https://www.businessinsider.com/open-ai-chatgpt-training-up-to-date-gpt4-turbo-2023-11
Murauskas, Donatas. 2020. “Dirbtinis intelektas priimant teismo sprendimą – algoritmų klasifikavimas remiantis teisinio kvalifikavimo stadijomis.” Teisė 115: 55–69. https://doi.org/10.15388/Teise.2020.115.4 DOI: https://doi.org/10.15388/Teise.2020.115.4
Searle, John. 2002. “Can Computers Think?” In Philosophy of Mind: Classical and Contemporary Readings. Edited by Chalmers David. 669–679. New York: Oxford University Press.
Smith, Adam. Anastasia Moloney. Avi Asher-Schapiro. 2023. “AI in the courtroom: Judges enlist ChatGPT help, critics cite risks.” The Christian Science Monitor, 30 May. https://www.csmonitor.com/USA/Justice/2023/0530/AI-in-the-courtroom-Judges-enlist-ChatGPT-help-critics-cite-risks.
Smith, Steven. 2023. “The Fourth Industrial Revolution and Legal Education.” Georgia State University Law Review 39(2): 339–398.
Supreme Court of Victoria. n.d. Technology in Civil Litigation. Practice Note SC Gen 5. https://www.supremecourt.vic.gov.au/sites/default/files/2018-10/gen_5_use_of_technology_first_revision.pdf (accessed: 1.12.2023).
Surden, Harry. 2019. “Artificial Intelligence and Law: An Overview.” Georgia State University Law Review 35: 1306–1337.
Susskind, Richard. 2010. The End Of Lawyers? Rethinking The Nature Of Legal Services. Oxford: Oxford University Press.
Susskind, Richard. 2017. Tomorrow’s Lawyers: An Introduction To Your Future. Oxford.
Teise.pro. 2019. “Teisėjas ir dirbtinis intelektas: ar kūrinys gali būti pranašesnis už kūrėją? 12 December. http://www.teise.pro/index.php/2019/12/11/teisejas-ir-dirbtinis-intelektas-ar-kurinys-gali-buti-pranasesnis-uz-kureja/
UNESCO. n.d.. “Explore the Gendering of AI Voice Assistants.” https://en.unesco.org/EQUALS/voice-assistants (accessed: 1.12.2023).
Waisberg, Noah. Aleksander Hudek. 2021. AI For Lawyers: How Artificial Intelligence is Adding Value, Amplifying Expertise, and Transforming Careers. Hoboken: Wiley & Sons.
Pobrania
Opublikowane
Wersje
- 2024-12-30 - (2)
- 2024-12-30 - (1)
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.




