Składka solidarnościowa jako podatek sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi
DOI:
https://doi.org/10.18778/1509-877X.2025.01.01Słowa kluczowe:
składka solidarnościowa, podatek, Konstytucja RP, retroakcja, wywłaszczenie, równość opodatkowania, nadpłataAbstrakt
W artykule rozważono zgodność przepisów o składce solidarnościowej z Konstytucją RP, traktując tę składkę jako podatek pomimo nadanej nazwy. Badanie wykazało rażącą niezgodność tych regulacji z kluczowymi zasadami konstytucyjnymi: po pierwsze – z zasadą niedziałania prawa wstecz, gdyż składka solidarnościowa obciąża dochody uzyskane przed wejściem ustawy w życie. Po drugie – naruszono zasadę powszechności i równości opodatkowania, gdyż pomimo generalnych kryteriów intencją było faktyczne obciążenie tylko jednego podmiotu. Po trzecie – indywidualny wymiar składki i opodatkowanie już osiągniętego dochodu naruszają zasadę ochrony prawa własności, sprawiając, że składka ta wykazuje cechy wywłaszczeniowe. W artykule uznano także, że organ administracji publicznej, urzeczywistniając zasadę bezpośredniego stosowania Konstytucji, powinien odmówić zastosowania rażąco niekonstytucyjnych przepisów, co prowadziłoby do uznania zapłaconej składki za nienależny podatek i nadpłatę podlegającą zwrotowi.
Pobrania
Bibliografia
Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012.
Chybalski P., Komentarz do art. 123, [w:] Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87–243, red. M. Safan, L. Bosek, Warszawa 2016.
Jaśkowska M., Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla procesu stosowania prawa wobec zasady bezpośredniego stosowania konstytucji, [w:] Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora zw. dr. hab. Józefa Filipka, red. I. Skrzydło-Niżnik, P. Dobosz, D. Dąbek, M. Smaga, Kraków 2001.
Krzywoń A., Podatki i inne daniny publiczne – podstawowe pojęcia konstytucyjne, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2011, nr 2(35).
Krzywoń A., Podatki i inne daniny w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 2011.
Nykiel W., Mariański A., Komentarz do art. 217, [w:] Konstytucja RP. Tom II. Komentarz do art. 87–243, red. M. Safan, L. Bosek, Warszawa 2016.
Nykiel W., Sęk M., Karta Praw Podatnika. Nowy instrument ochrony praw polskiego podatnika, Łódź 2022, https://doi.org/10.18778/8220-833-7 DOI: https://doi.org/10.18778/8220-833-7
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, Składka solidarnościowa: mniejsze firmy jednak nie zapłacą, 2023, https://www.opzz.org.pl/aktualnosci/kraj/2023/07/skladka-solidarnosciowa-mniejsze-firmy-jednak-nie-zaplaca (dostęp: 19.05.2025).
Orłowski J., Konstytucyjna zasada powszechności opodatkowania – wybrane zagadnienia, „Studia Prawnoustrojowe” 2013, nr 22.
Prejs E., Nadpłata podatku powstała w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego, „Przegląd Podatkowy” 2005, nr 5.
Roszkiewicz J., Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez organy administracji publicznej, „Przegląd Legislacyjny” 2015, nr 4(94).
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, 2023, Sejm RP IX kadencji, druk sejmowy nr 3487, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=3487 (dostęp: 19.05.2025).
Stenogram z 169. posiedzenia Komisji Gospodarki Narodowej i Innowacyjności Senatu RP, 2023, https://www.senat.gov.pl/prace/komisje-senackie/przebieg,10273,1.html (dostęp: 19.05.2025).
Zaradkiewicz K., Komentarz do art. 21, [w:] Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86, red. M. Safan, L. Bosek, Warszawa 2016.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
