„Nowy tradycjonalizm”, czyli praktyki macierzyństwa w dobie późnej nowoczesności

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.4.09

Słowa kluczowe:

nowy tradycjonalizm, macierzyństwo, postfeminizm, rodzicielstwo bliskości

Abstrakt

Celem artykułu jest opis i analiza tendencji w ramach szerszego konstruktu „macierzyństwa”, określonej jako „nowy tradycjonalizm”, oraz analiza idei i założeń obecnych w tle „nowego tradycjonalizmu”. Termin ten nawiązuje do obserwowalnego w ramach macierzyństwa „powrotu do przeszłości”, który przejawia się zarówno w sferze wartości, jak i praktyk. Jego cechy zostały omówione na przykładzie portalu „Dzieci są ważne” (publikowane artykuły zostały poddane jakościowej analizie treści). W kontekście wizji macierzyństwa proponowanej przez „nowych tradycjonalistów” można obserwować podwójną retradycjonalizację: pierwsza to zwrot w kierunku „dawnych” technik opiekuńczych, druga wiąże się z widocznym „przejściem” do „bardziej tradycyjnego podziału pracy” (uzasadnianego esencjalistycznym postrzeganiem ról płciowych). Dyskurs „nowego tradycjonalizmu” nie jest wolny od wewnętrznych napięć i paradoksów: postulowany powrót do pozytywnie waloryzowanej natury jest zapośredniczony przez kulturę i edukację, a powrót do tradycji – przez zdobycze ruchu feministycznego (kobieta ma prawo wyboru, a zatem może również wybrać wycofanie do sfery prywatnej). Pomimo zakładanego „minimalizmu” praktyki „nowego tradycjonalizmu” są możliwe do realizacji jedynie przez klasę średnią wyższą lub wyższą.

Biogram autora

  • Agata Rejowska - Uniwersytet Jagielloński, Instytut Socjologii UJ, ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków

    Agata Rejowska, doktorantka w Zakładzie Antropologii Społecznej Instytutu Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Ukończyła studia magisterskie z socjologii na Wydziale Humanistycznym AGH i studia licencjackie z religioznawstwa na Wydziale Filozoficznym UJ.

Bibliografia

„Ala’Antkowe BLW”. Blog pod redakcją Joanny Anger i Anny Piszczek [dostęp 24 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://alaantkoweblw.pl/

Anger Joanna, Piszczek Anna (b.d.) „Chcielibyśmy rozpocząć BLW, ale…” [dostęp 24 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: https://dziecisawazne.pl/chcielibysmy-rozpoczac-blw/

Appadurai Arjun (2005) Nowoczesność bez granic: kulturowe wymiary globalizacji. Przełożył Zbigniew Pucek. Kraków: Universitas.

Aries Philipp (1995) Historia dzieciństwa: dziecko i rodzina w dawnych czasach. Przełożyła Maryna Ochab. Gdańsk: Marabut.

Barthes Roland (2000) Mitologie. Przełożył Adam Dziadek. Warszawa: KR.

Badinter Elizabeth (1998) Historia miłości macierzyńskiej. Przełożył Krzysztof Choiński. Warszawa: Volumen.

Badinter Elizabeth (2013) Konflikt: kobieta i matka. Przełożył Jakub Jedliński. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

„BLW mama”. Blog pod redakcją Anny Kozłowskiej [dostęp 24 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://blwmama.pl/

Boym Svetlana (2001) The future of nostalgia. New York: Basic Books.

Bradley Hariett (2008) Płeć. Przełożyła Ewa Chomicka. Warszawa: Wydawnictwo Sic!

Budrowska Bogusława (1997) Macierzyństwo: instytucja totalna? [w:] Jolanta Brach-Czaina, red., Od kobiety do mężczyzny i z powrotem. Rozważania o płci w kulturze. Białystok: Trans Humana, s. 297−308.

Charmaz Kathy (2009) Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej. Przełożyła: Barbara Komorowska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Cherek Kinga (b.d.) Naturalna higiena niemowląt, czyli niemowlę bez pieluszki [dostęp 18 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: https://dziecisawazne.pl/naturalna-higiena-niemowlat-czyli-niemowle-bez-pieluszki/

Choi Precilla i in. (2005) Supermum, superwife, supereverything: performing femininity in the transition to motherhood. „Journal of Reproductive and Infant Psychology”, vol. 23, s. 167−180.

Cowan Carolyn, Cowan Philip (1992) When partners become parents: The big life change for couples. New York: Basic Books.

Curran Daniel J., Renzetti Claire M. (2005) Kobiety, mężczyźni i społeczeństwo. Przełożyła Agnieszka Gromkowska-Melosik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Darnovsky Marcy (1991) The New Traditionalism: Repackaging Ms. Consumer. „Social Text”, vol. 29, s. 72−91.

Domański Henryk (2016). Omniworyzm jedzenia i stratyfikacja społeczna. „Studia Socjologiczne”, nr 2 (221), s. 123−143.

„Dzieci są ważne – ekologia i dziecko”. Internetowy magazyn dla rodziców [dostęp 15 października 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://dziecisawazne.pl/

Dziuban Agata, Leszczyńska Katarzyna (2012) Pomiędzy esencjalizmem a konstruktywizmem. Płeć (kulturowa) w refleksji teoretycznej socjologii – przegląd koncepcji. „Studia Humanistyczne AGH” nr 11(2), s. 13−34.

Elo Satu, Kyngäs Helvi (2007) The Qualitative Content Analysis Process. „Journal of Advanced Nursing”, vol. 62, s. 107−115.

Evernden Neil (1992) The Social Creation of Nature. Baltimore: The Johns Hopkins University Press.

Fiedorczuk-Cieślak Natalia (2016) Jak pokochać centra handlowe. Warszawa: Wielka Litera.

Giza-Poleszczuk Anna, Marody Mirosława (2004) Przemiany więzi społecznych: zarys teorii zmiany społecznej. Warszawa: Scholar.

Grossberg Lawrence (1992) We Gotta Get out of This Place: Popular Conservatism and Postmodern Culture. New York: Routledge.

Hays Sharon (1996) The Cultural Contradictions of Motherhood. New Haven: Yale University Press.

Hryciuk Renata E., Korolczuk Elżbieta (2015) Konteksty upolitycznienia macierzyństwa i ojcostwa we współczesnej Polsce [w:] Renata E. Hryciuk, Elżbieta Korolczuk, red., Niebezpieczne związki. Macierzyństwo, ojcostwo i polityka. Warszawa: Wydawnictwo UW, s. 11−44.

Jacyno Małgorzata (2007) Kultura indywidualizmu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Jasielska Aleksandra, Martyniuk Renata (2011) Skomercjalizowane rodzicielstwo – nowy aspekt wczesnej dorosłości. „Psychologia Rozwojowa”, nr 16 (2), s. 33−49.

Komosa Izabela (b.d.) Poród naturalny – jakość narodzin jakością życia [dostęp 20 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://dziecisawazne.pl/porod-naturalny-jakosc-narodzin-jakoscia-zycia/

Kozłowska Anna (2016) Nie zaglądaj nam do talerza [dostęp 24 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://blwmama.pl/tag/nie-zgladaj-nam-do-talerza/

Krogulska Ewa (b.d.) Integracja sensoryczna a BLW [dostęp 15 października 2018 r.]. Dostępny w Internecie: https://dziecisawazne.pl/integracja-sensoryczna-a-blw/

Liedloff Jean (2010) W głębi kontinuum. Przełożył Cezary Urbański. Warszawa: Mamania.

Liedloff Jean (b.d.) Rozmowa z Jean Liedloff, autorką koncepcji kontinuum. Rozmowę przeprowadził Ron Gerlitz [dostęp 4 grudnia 2017 r.]. Dostępny w Internecie: http://dziecisawazne.pl/rozmowa-z-jean-liedloff-autorka-koncepcji-kontinuum/

Lisińska-Kozioł Majka (2010) Ekologiczne rodzicielstwo – być blisko dziecka [dostęp 6 grudnia 2017 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.deon.pl/inteligentne-zycie/wychowanie-dziecka/art,237,ekologiczne-rodzicielstwo-byc-blisko-dziecka.html

Lotz Amanda (2001) Postfeminist Television Criticism: Rehabilitating Critical Terms and Identifying Postfeminist Attributes. „Feminist Media Studies”, vol. 1, s. 105−121.

Maciejewska-Mroczek Ewa (2012) Mrówcza zabawa. Współczesne zabawki a społeczne konstruowanie dziecka. Kraków: Universitas.

Maushart Susan (2002) The truth about babies. „The Guardian” [dostęp 17 czerwca 2017 r.]. Dostępny w Internecie: https://www.theguardian.com/world/2002/jun/27/gender.uk

Press Andrea L. (1991) Women Watching Television: Gender, Class and Generation in the American Television Experience. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Probyn Elspeth (1997) New Traditionalism and Post-Feminism: TV Does the Home, [w:] Charlotte Brunsdon, Julie D’Acci, Lynn Spigel, eds., Feminist Television Criticism: A Reader. New York: Oxford University Press, s. 126−138.

Rapley Gill (b.d.) „Bobas lubi wybór” – rozmowa o rewolucji w diecie dziecka. Wywiad przeprowadzony przez autorów bloga „Dzieci są ważne” [dostęp 15 października 2018 r.]. Dostępny w Internecie: https://dziecisawazne.pl/rewolucja-rozszerzaniu-diety-niemowlat-rozmowa-gill-raplay-autorka-ksiazki-blw/

Sears William, Sears Martha (2013) Księga rodzicielstwa bliskości. Przewodnik po opiece i pielęgnacji dziecka od chwili narodzin. Przełożyły Matylda Szewczyk, Grażyna Chamielec. Warszawa: Mamania.

Sennet Richard (2009) Upadek człowieka publicznego. Przełożyła Hanna Jankowska. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza.

Sikorska Małgorzata (2009) Nowa matka, nowy ojciec, nowe dziecko. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Slany Krystyna (2006) Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie. Kraków: Nomos.

Słownik języka polskiego [dostęp 29 listopada 2017 r.]. Dostępny w Internecie: https://sjp.pwn.pl/szukaj/naturalizm.html

Sobiło Marta, Mocarska Agnieszka (b.d.) Samodzielne jedzenie niemowląt, czyli Baby-led weaning [dostęp 15 października 2018 r.]. Dostępny w Internecie: http://dziecisawazne.pl/wczesne-samodzielne-jedzenia-niemowlat-czyli-blw/

Soper Kate (2014) Odrzucanie i odzyskiwanie „natury” na przykładzie gender i animalstudies (przewartościowania). Przełożyła Anna Barcz, [w:] Anna Barcz, Magdalena Dąbrowska, red., Zwierzęta, gender i kultura. Lublin: E-naukowiec, s. 37−46.

Szczepaniak Karolina (2012) Zastosowanie analizy treści w badaniach artykułów prasowych – refleksje metodologiczne. „Acta Universitatis Lodziensis, Folia Sociologica” , vol. 42, s. 83−112.

Szlendak Tomasz (2005) Leniwe maskotki, rekiny na smyczy. W co kultura konsumpcyjna przemieniła mężczyzn i kobiety. Warszawa: Jacek Santorski & CO Agencja Wydawnicza.

Szlendak Tomasz (2013) Kultura nadmiaru w czasach niedomiaru. „Kultura współczesna”, nr 1, s. 7−26.

Titkow Anna, Duch-Krzysztofek Danuta, Budrowska Bogusława (2004) Nieodpłatna praca kobiet. Mity, realia, perspektywy. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Woodhead Linda (2007) Why so Many Women in Holistic Spirituality? A Puzzle Revisited [w:] Flanagan Kieran, Jupp Peter, eds., A Sociology of Spirituality. Aldershot: Ashgate, s. 115−125.

Pobrania

Opublikowane

2019-05-09

Jak cytować

Rejowska, Agata. 2019. “„Nowy tradycjonalizm”, Czyli Praktyki macierzyństwa W Dobie późnej nowoczesności”. Przegląd Socjologii Jakościowej 14 (4): 172-89. https://doi.org/10.18778/1733-8069.14.4.09.