Między wizją a praktyką. Początki niemieckiej opery romantycznej w ujęciu E.T.A. Hoffmanna

Beata Kornatowska

doi:10.18778/1505-9057.52.23

Autor

Beata Kornatowska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Filologii Germańskiej, al. Niepodległości 4, 61-874 Poznań https://orcid.org/0000-0001-7775-6007

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.52.23

Słowa kluczowe:

niemiecki romantyzm, opera romantyczna, E.T.A. Hoffmann, Undine, poeta i kompozytor

Abstrakt

Artykuł poświęcony jest stworzonej przez E.T.A. Hoffmanna teorii nowej opery niemieckiej oraz pierwszej próbie przełożenia jej na praktykę. Jego opowiadanie Poeta i kompozytor (1813), które ukazało się na łamach lipskiej „Allgemeine Musikalische Zeitung”, to rozpisany na dwa głosy program opery romantycznej, która ma czerpać inspirację ze świata nadprzyrodzonego, a także dążyć do spójnej poetyckiej wizji. Część postulatów wyartykułowanych w analizowanym opowiadaniu oraz w korespondencji z tamtego czasu E.T.A. Hoffmann zrealizował w Ondynie (1816) do libretta Friedricha de la Motte Fouquégo na podstawie baśni literackiej pod tym samym tytułem, wytyczając tym samym kierunek dalszego rozwoju gatunku.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

Beata Kornatowska - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Filologii Germańskiej, al. Niepodległości 4, 61-874 Poznań

Beata Kornatowska - Absolwentka filologii germańskiej oraz podyplomowych studiów z zakresu emisji głosu. Adiunkt w Instytucie Filologii Germańskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się relacjami literacko-muzycznymi, badaniami nad operą i pieśnią, romantyzmem niemieckim i jego recepcją (szczególnie literacko-muzyczną twórczością E.T.A. Hoffmanna) oraz emisją głosu. Jej najnowsze publikacje poświęcone są operze niemieckiej XIX i początku XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstów literacko-kulturowych libretta. Jako publicystka muzyczna współpracowała m.in. z „Ruchem Muzycznym”, „Muzyką w Mieście” i Filharmonią Łódzką.

Bibliografia

Fouqué Friedrich de la Motte, Notiz, „Die Musen. Eine norddeutsche Zeitschrift”, Berlin 1812, 4. Quartal, s. 198.

Fouqué Friedrich de la Motte, Undine. Eine Zauberoper in drei Aufzügen, w: Wilhelm Pfeifer, Über Fouqués Undine. Nebst einem Anhange erhaltend Fouqués Operndichtung‚ Undine‘, C. Winter, Heidelberg 1903, s. 85–169.

Fouqué Friedrich de la Motte, Undine. Eine Zauberoper in drei Aufzügen, w: E.T.A. Hoffmann, Werke 1814–1816, red. Hartmut Steinecke, Deutscher Klassiker Verlag, Frankfurt am Main 1988, s. 467–518.

Heine Heinrich, Die romantische Schule, Hoffmann und Campe, Hamburg 1836.

Hoffmann E.T.A., An die Redaktion der ‘Allgemeinen Musikalischen Zeitung’, w: E.T.A. Hoffmann, Frühe Prosa. Werke, Briefe, Tagebücher, Libretti, Juristische Schriften: Werke 1794–1813, red. Gerhard Allroggen i in., Deutscher Klassiker Verlag, Frankfurt am Main 2003, s. 224.

Hoffmann E.T.A., Brief an Friedrich Baron de la Motte Fouqué vom 15. August 1812, w: E.T.A. Hoffmann, Frühe Prosa. Werke, Briefe, Tagebücher, Libretti, Juristische Schriften: Werke 1794–1813, red. Gerhard Allroggen i in., Deutscher Klassiker Verlag, Frankfurt am Main 2003, s. 252.

Hoffmann E.T.A., Brief an Julius Eduard Hitzig vom 1. Juli 1812, w: E.T.A. Hoffmann, Frühe Prosa. Werke, Briefe, Tagebücher, Libretti, Juristische Schriften: Werke 1794–1813, red. Gerhard Allroggen i in., Deutscher Klassiker Verlag, Frankfurt am Main 2003, s. 246.

Hoffmann E.T.A., Der Dichter und der Komponist, w: E.T.A. Hoffmann, Frühe Prosa. Werke, Briefe, Tagebücher, Libretti, Juristische Schriften: Werke 1794–1813, red. Gerhard Allroggen i in., Deutscher Klassiker Verlag, Frankfurt am Main 2003, s. 752–775.

Honolka Kurt, Kulturgeschichte des Librettos. Opern – Dichter – Operndichter, Heinrichshofen, Wilhelmshaven 1979.

Matt Peter von, Liebesverrat. Die Treulosen in der Literatur, Deutscher Taschenbuch Verlag, München 1999.

Schreiber Ulrich, Opernführer für Fortgeschrittene. Die Geschichte des Musiktheaters. Das 19. Jahrhundert, Bärenreiter, Kassel 2008.

Wagner Richard, Lohengrin, Peters Verlag, Leipzig 1850.

Carl-Maria-von-Weber-Gesamtausgabe. Digitale Edition, http://weber-gesamtausgabe.de/A030013 [dostęp: 18.12.2016].