The land promised to Moloch – Cmentarzysko by Władysław Reymont in perspective of hauntology
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.68.03Keywords:
Reymont, hauntology, specter, MolochAbstract
Cmentarzysko by Władysław Stanisław Reymont, viewed from the perspective of hauntology, a philosophical concept of Jacques Derrida, reveals new symbolic meanings. Particularly important to this perspective are light and shadow theme and emersion, which is the gradual emergence of objects from the darkness. In the text, light is associated with knowledge, information, and sound of conversation, while darkness means silence, tension and waiting. The victory of light over shadow has strong symbolic connotations, both in the religious context – the triumph of good over evil, and in the philosophical context – enlightenment replacing obscurantism. In Derrida’s theory, the role of light is inextricably linked to the category of presence, the revelation of existence. The philosopher deconstructs this classical meaning, introducing the concepts of specters, traces and postponing the apocalypse, understood as the unveiling of the truth. The hauntological interpretation of Cmentarzysko allows us to deepen the analysis of the impression that the revolution of 1905 has left on the Nobel Prize winner’s consciousness.
Downloads
References
[b.a.], [Rec. „Na Krawędzi. Opowiadania”], „Czas” 1907, nr 270, s. 3–4.
Bieńkowska Danuta, Literatura piękna jako element stylizacji językowej w twórczości Władysława Reymonta, „Prace Polonistyczne / Studies in Polish Literature” 1983, nr 30, s. 317–327.
Błaszczak-Wacławik Mirosława, Kryzys czasów – kryzys filozofii?, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego, Prace z Nauk Społecznych. Folia Philosophica” 2004, t. 22, s. 213–224.
Cichocki Marek A., „Ziemia obiecana” – powieść o polskiej transformacji, „Teologia Polityczna”, 2022, https://teologiapolityczna.pl/marek-a-cichocki-ziemia-obiecana-powiesc-o-polskiej-transformacji [dostęp: 15.01.2024].
Cirlot Juan-Eduardo, colour, [hasło w:] J.E. Cirlot, A Dictionary of Symbols, Routledge & Kegan Paul Ltd, London 1971, s. 52–56.
Cirlot Juan-Eduardo, light, [hasło w:] J.E. Cirlot, A Dictionary of Symbols, Routledge & Kegan Paul Ltd, London 1971, s. 187–188.
Day John, Yahweh and the Gods and Goddesses of Canaan, Sheffield Academic Press, Sheffield 2002.
Derrida John, Widma Marksa. Stan długu, praca żałoby i nowa Międzynarodówka, tłum. T. Załuski, PWN, Warszawa 2016.
Ewangelia wg św. Jana 19, 1–5, http://biblia-online.pl/Porownaj/Wersety/Warszawska/Ewangelia-Jana/19/1 [dostęp: 19.11.2013].
Flach Józef, [Rec. „Na Krawędzi. Opowiadania”], „Przegląd Polski” 1908, t. 167, s. 161–164.
Galle Henryk, [Rec. „Na Krawędzi. Opowiadania”], „Książka” 1908, nr 4, s. 151.
Gawin Dariusz, Polska, wieczny romans: o związkach literatury i polityki w XX wieku, Wydawnictwo Dante, Kraków 2005.
Hac-Rosiak Barbara, Od reminiscencji do antecedencji – Kostomarov, Reymont i Orwell. Rekonesans, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2023, nr 22, s. 155–170.
Juchniewicz Natalia, Od estetyki, przez technikę, do sztuki awangardowej – Kantowska wzniosłość a panowanie człowieka nad przyrodą według Georga W.F. Hegla i Karola Marksa, „Estetyka i Krytyka” 2017, nr 3, s. 23–39.
Kocówna Barbara, Władysław Reymont, PWN, Warszawa 1973.
Kopaliński Władysław, światło, [hasło w:] W. Kopaliński, Słownik symboli, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2006, s. 419–420.
Krzyżanowski Julian, Władysław St. Reymont: twórca i dzieło, Ossolineum, Lwów 1937, s. 72.
Kuchling Horst, Fizyka, tłum. J. Rogaczewski, PWN, Warszawa 1973.
Lisiecka Alicja, Recepcja poglądów Johna Ruskina na wychowanie w Polsce przełomu XIX i XX wieku, „Biuletyn Historii Wychowania” 2020, nr 42, s. 145–158.
Marks Karol, Engels Friedrich, Manifest komunistyczny, Tower Press, Gdańsk 2000.
Marzec Andrzej, Widmontologia. Teoria filozoficzna i praktyka artystyczna ponowoczesności, Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana, Warszawa 2015.
Olszewska Maria Jolanta, Reymont, czyli o tym, że opowiadanie o rzeczywistości jest ciekawe, „Teologia Polityczna” 2022, https://teologiapolityczna.pl/maria-jolanta-olszewska-reymont-czyli-o-tym-ze-opowiadanie-o-rzeczywistosci-jest-ciekawe [dostęp: 15.01.2024].
Orwell George, Rok 1984, tłum. T. Mirkowicz, Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, Warszawa 2021.
Pietrzak Jacek, Sympozjum Rewolucja 1905–1907 w Łodzi. W 100. rocznicę, „Przegląd Nauk Historycznych” 2005, nr 4/1, s. 201–204.
Piwowar Andrzej, Pochodzenie i natura starotestamentowego kultu Molocha: stan badań, „Scripta Biblica et Orientalia” 2009, nr 1, s. 107–134.
Polakowska Anna, Reymont Władysław Stanisław, [hasło w:] Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”, t. 15, red. Z. Szweykowski, J. Maciejewski, PIW, Warszawa 1978, s. 370–417.
Reymont Władysław Stanisław, Cmentarzysko, [w:] Władysław Stanisław Reymont, Na krawędzi. Opowiadania, G. Gebethner i Spółka, Warszawa 1907, s. 109–161.
Reymont Władysław Stanisław., Z konstytucyjnych dni. Notatki, [w:] Władysław Stanisław Reymont, Na krawędzi. Opowiadania, G. Gebethner i Spółka, Warszawa 1907, s. 41–77.
Stępnik Krzysztof, Metafory rewolucji w literaturze polskiej lat 1905–1914, „Pamiętnik Literacki” 1992, nr 83/2, s. 59–82.
Ulita Maciej., John Ruskin, myśliciel zapomniany?, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2008, t. 5, s. 143–158.
Utkowska Beata, „Widziane”, „czute” i „myślane” – kolory miasta w twórczości Władysława Stanisława Reymonta, „Colloquia Litteraria UKSW” 2018, nr 1, s. 7–25.
w.k.m., [Rec. „Na Krawędzi. Opowiadania”], „Dwutygodnik Katechetyczny i Duszpasterski” 1907, nr 20, s. 764.
Wersja łacińska, Clementine Vulgate, http://biblia-online.pl/Porownaj/Wersety/Warszawska/Ewangelia-Jana/19/5 [dostęp: 19.11.2013].
Downloads
Published
Versions
- 2024-10-14 (2)
- 2024-09-10 (1)
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
