Łódź w Warszawie i Krakowie, czyli pierwodruk Ziemi obiecanej Władysława Reymonta w „Kurierze Codziennym” i „Nowej Reformie”
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.23Słowa kluczowe:
Władysław Stanisław Reymont, Ziemia obiecana, „Kurier Codzienny”, „Nowa Reforma”, prasa, powieśćAbstrakt
W artykule zajmuję się prasowym pierwodrukiem Ziemi obiecanej Władysława Stanisława Reymonta, ukazującym się w odcinkach w latach 1897–1898 w warszawskim „Kurierze Codziennym” oraz krakowskiej „Nowej Reformie”. Interesują mnie możliwe powiązania między ważnymi dla powieści tematami a problematyką poruszaną w jednym lub obu tytułach prasowych (miejska przestrzeń łódzka, stosunki polsko-żydowskie, sytuacja robotników). Zawartość dziennika może być tu czasem traktowana jako rodzaj wprowadzenia, komentarza do utworu literackiego, a czasem na odwrót – to powieść zdaje się w krytyczny sposób odnosić do tego, co na ogół czytał abonent pisma. Próbuję zatem zrekonstruować możliwe okoliczności premierowej lektury Ziemi obiecanej, która jako gazetowy „odcinek” stanowiła nie tylko odrębną całość, ale również część oferty tytułu prasowego. Staram się także wypunktować najważniejsze różnice między „Kurierem” i „Nową Reformą”, pytając zarazem, jaki mogły mieć one wpływ na postrzeganie powieści Reymonta.
Pobrania
Bibliografia
A.K., Nasz kredyt hipoteczny, „Kurier Codzienny” 1897, nr 47, s. 2.
Google Scholar
A.P., [rubryka „Z różnych stron”], „Kurier Codzienny” 1897, nr 50, s. 3.
Google Scholar
Bałabuch Henryk, Pozycja redaktora prowadzącego w Królestwie Polskim w końcu XIX w., „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1993/1994, z. 2, s. 15–28.
Google Scholar
Bismarck, „Kurier Codzienny” 1898, nr 210, s. 1.
Google Scholar
Bismarck, „Kurier Codzienny” 1898, nr 211, s. 1.
Google Scholar
Bolesławski Józef, Listy spod zaboru rosyjskiego, „Nowa Reforma” 1897, nr 29, s. 1.
Google Scholar
Budrewicz Tadeusz, „Kostka Napierski” – przeoczone konteksty polityczne powieści, w: Władysław Orkan. Piewca Gorców i Podhala, red. B. Faron, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, Kraków 2015, s. 77–92.
Google Scholar
„Bunt łódzki” 1892 roku: studia z dziejów wielkiego konfliktu społecznego, red. P. Samuś, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1992.
Google Scholar
Chwalba Andrzej, Religijność robotników w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku, w: „Bunt łódzki” 1892 roku: studia z dziejów wielkiego konfliktu społecznego, red. P. Samuś, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1992, s. 119–130.
Google Scholar
Cynizm wyborczy, „Nowa Reforma” 1897, nr 64, s. 1.
Google Scholar
Czapliński Przemysław, Księga założycielska polskiego kapitalizmu: o „Ziemi obiecanej” Reymonta, „Teksty Drugie” 2019, z. 5, s. 309–325, https://doi.org/10.18318/td.2019.5.20
Google Scholar
Ćwierczakiewiczowa Lucyna, Z Iwonicza, „Kurier Codzienny” 1898, nr 183, s. 2.
Google Scholar
Dlewski W., Współczesny ruch rewolucyjny w Rosji, „Nowa Reforma” 1897, nr 18, 19.
Google Scholar
Dmowski Roman, Nowa powieść społeczna. Uwagi o „Ziemi obiecanej” Wł. St. Reymonta, „Przegląd Wszechpolski” 1899, nr 2, s. 80–90.
Google Scholar
Dziugieł-Łaguna Magdalena, Chaos nowoczesności a kosmos tradycji w „Ziemi obiecanej” Władysława Stanisława Reymonta, „Prace Literaturoznawcze” 2013, nr 1 (68), s. 61–75.
Google Scholar
Elsi, Kto winien? cz. I, „Nowa Reforma” 1898, nr 192, s. 1.
Google Scholar
Elsi, Kto winien? cz. IV, „Nowa Reforma” 1898, nr 196, s. 1.
Google Scholar
G.R., Z Krynicy, „Kurier Codzienny” 1898, nr 182, s. 3.
Google Scholar
Goniewicz-Potocka Jadwiga, „Maleńka stacyjka życia”. Łódzki epizod Ignacego Dąbrowskiego, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2024, nr 1 (68), s. 9–21, https://doi.org/10.18778/1505-9057.68.01
Google Scholar
Historia prasy polskiej. Prasa polska w latach 1864–1918, red. J. Łojek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976.
Google Scholar
Hr. Stanisław Tarnowski o zaburzeniach, „Nowa Reforma” 1898, nr 154, s. 1.
Google Scholar
Hr. Stanisław Tarnowski o zaburzeniach, cz. II, „Nowa Reforma” 1898, nr 154, s. 1.
Google Scholar
j.w., Ze spisu jednodniowego, „Kurier Codzienny” 1897, nr 53, s. 2.
Google Scholar
Jabłonowski Władysław, Ziemia obiecana, „Głos” 1899, nr 11, s. 247.
Google Scholar
Jarowiecki Jerzy, Studia nad prasą polską XIX i XX wieku, t. 2, Akademia Pedagogiczna im. KEN, Kraków 2006, s. 11–72.
Google Scholar
Jastrzębiec J.L., Z całej Polski, „Przegląd Wszechpolski” 1898, nr 13, s. 3–4. Jeske-Choiński Teodor, „Ziemia obiecana”, „Kurier Warszawski” 1899, nr 150, s. 1.
Google Scholar
Jodełka-Burzecki Tomasz, Nota wydawnicza, w: W.S. Reymont, Pisma, wydanie krytyczne pod redakcją Zygmunta Szweykowskiego, t. III: Ziemia obiecana, T. I–II, oprac. T. Jodełka-Burzecki, I. Orlewiczowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1970, s. 629–745.
Google Scholar
Jodełka-Burzecki Tomasz, Reymont przy biurku. Z zagadnień warsztatu pisarskiego, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978, s. 279–330.
Google Scholar
Karwacka Helena, Wokół „Ziemi obiecanej”, „Przegląd Humanistyczny” 2000, nr 4, s. 33–58.
Google Scholar
Kmiecik Zenon, Prasa polska w Królestwie Polskim i Imperium Rosyjskim w latach 1865–1904, w: Historia prasy polskiej. Prasa polska w latach 1864–1918, red. J. Łojek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976, s. 11–57.
Google Scholar
Kmiecik Zenon, Warszawska praca codzienna w latach 1886–1904, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1986, z. 4, s. 23–47.
Google Scholar
Koc Barbara, O rękopisach, cenzurze i warsztacie pisarskim „Ziemi obiecanej” Reymonta, „Przegląd Humanistyczny” 1988, z. 7, s. 151–163.
Google Scholar
Koc Barbara, O „Ziemi obiecanej” Reymonta, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1990.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 18 lutego], „Nowa Reforma” 1897, nr 40, s. 1.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 12 marca], „Nowa Reforma” 1897, nr 59, s. 1.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 19 marca], „Nowa Reforma” 1897, nr 65, s. 1.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 9 kwietnia], „Nowa Reforma” 1897, nr 82, s. 1.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 8 czerwca], „Nowa Reforma” 1898, nr 130, s. 1.
Google Scholar
[komentarz redakcyjny: Kraków, 30 lipca], „Nowa Reforma” 1898, nr 173, s. 1.
Google Scholar
[korespondencja: Jasło, 14 czerwca], „Nowa Reforma” 1898, nr 135, s. 1.
Google Scholar
Krwawe rozruchy wyborcze, „Nowa Reforma” 1897, nr 49, s. 1–2.
Google Scholar
Krwawe zaburzenia w Dawidowie, „Nowa Reforma” 1897, nr 60, s. 2.
Google Scholar
Krzyżanowski Julian, Władysław St. Reymont. Twórca i dzieło, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Lwów 1937.
Google Scholar
Ks. Stojałowski i „kolega” Daszyński, „Nowa Reforma” 1898, nr 170, s. 1.
Google Scholar
Ksiądz Stojałowski wobec wyborów, „Naprzód” 1897, nr 7, s. 2.
Google Scholar
Kulczycka-Saloni Janina, Literatura polska lat 1876–1902 a inspiracja Emila Zoli, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1974.
Google Scholar
Latham Sean, Scholes Robert, The Rise of Periodical Studies, „Publications of the Modern Language Association of America” 2006, nr 2, s. 517–531, https://doi.org/10.1632/003081206X129693
Google Scholar
Lew H., Z piśmiennictwa, „Izraelita” 1899, nr 9, s. 87–88.
Google Scholar
Litwinowicz-Droździel Małgorzata, Zmiana, której nie było. Trzy próby czytania Reymonta, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2019.
Google Scholar
„Ludzie czy szakale?”, „Nowa Reforma” 1898, nr 151, s. 1.
Google Scholar
Matuszewski Ignacy, Przemysł w powieści, „Tygodnik Ilustrowany” 1899, nr 48–49, s. 993–944, 958–959.
Google Scholar
Myśliński Jerzy, Prasa polska w Galicji w dobie autonomicznej (1867–1918), w: Historia prasy polskiej. Prasa polska w latach 1864–1918, red. J. Łojek, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1976, s. 114–176.
Google Scholar
Nadmierna wrażliwość, „Kurier Codzienny” 1898, nr 186, s. 1.
Google Scholar
Narodowość a międzynarodowość, „Naprzód” 1897, nr 8, s. 3.
Google Scholar
Netty, [rubryka „Łódź”], „Kurier Codzienny” 1893, nr 284, s. 3.
Google Scholar
Odezwa wyborcza Krakowskiego Komitetu Demokratycznego, „Nowa Reforma” 1897, nr 51, s. 1.
Google Scholar
Orkan Władysław, Listy 1891–1910, t. 1: 1891–1904, oprac. G. Brodacki, Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2011.
Google Scholar
Perl Feliks, Dzieje ruchu socjalistycznego w zaborze rosyjskim, Nakładem Centralnego Komitetu Wykonawczego PPS, Warszawa 1932.
Google Scholar
Piechota Dariusz, Przestrzeń Łodzi w zwierciadle dyskursu toksyczności: na marginesie „Ziemi obiecanej” Władysława Stanisława Reymonta, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” 2020, nr 26, s. 113–130, https://doi.org/10.31648/hip.6757
Google Scholar
Pietrzak Przemysław, Powieść w świecie prasy. Bolesław Prus i inni, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.
Google Scholar
Popiel Magdalena, Metamorfozy Piekła, w: Stulecie Młodej Polski, red. M. Podraza-Kwiatkowska, Kraków 1995, s. 349–357.
Google Scholar
Popiel Magdalena, Od topografii do przestrzeni mitycznej. Analiza przestrzeni w „Ziemi obiecanej” Reymonta, „Pamiętnik Literacki” 1979, z. 4, s. 89–131.
Google Scholar
Próchnik Adam, Bunt łódzki w roku 1892. Studium historyczne, Magistrat m. Łodzi, Łódź 1932.
Google Scholar
Prus Bolesław, Kronika tygodniowa, „Kurier Codzienny” 1897, nr 301, s. 1.
Google Scholar
[przedruk z gazety „Warszawskij Dniewnik”], „Kurier Codzienny” 1892, nr 126, s. 1.
Google Scholar
Reymont Władysław Stanisław, Korespondencja 1890–1925, oprac. i wstęp B. Koc, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 2002.
Google Scholar
Reymont Władysław Stanisław, Listy do rodziny, oprac. T. Jodełka-Burzecki, B. Kocówna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Google Scholar
Reymont Władysław Stanisław, Ziemia obiecana, wstęp i oprac. Magdalena Popiel, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, wydanie II przejrzane i uzupełnione, Wrocław 2014.
Google Scholar
Rod. Wład. [Władysław Rowiński?], Brak i nadmiar, „Kurier Codzienny” 1896, nr 351, s. 3.
Google Scholar
Romankówna Mieczysława, „Ziemia obiecana” Reymonta a rzeczywistość łódzka, „Prace Polonistyczne” 1937, s. 85–108.
Google Scholar
Rowiński Władysław, Małe wyjaśnienie, „Kurier Codzienny” 1896, nr 335, s. 3.
Google Scholar
Rowiński Władysław, Potrzeby robotników, „Kurier Codzienny” 1896, nr 337, s. 2.
Google Scholar
Rozkład w obozie Stojałowskiego, „Naprzód” 24 listopada 1898, numer okazowy, s. 2.
Google Scholar
Rozruchy w kraju, „Nowa Reforma” 1898, nr 137, s. 1.
Google Scholar
[rubryka „Kronika”], „Nowa Reforma” 1898, nr 133, s. 2.
Google Scholar
[rubryka „Kronika”], „Nowa Reforma” 1898, nr 136, s. 2.
Google Scholar
[rubryka „Kronika”] „Nowa Reforma” 1898, nr 141, s. 2.
Google Scholar
[rubryka „Kronika”], „Nowa Reforma” 1898, nr 183, s. 2.
Google Scholar
[rubryka „Kronika”], „Nowa Reforma” 1898, nr 197, nr 3.
Google Scholar
[rubryka „Łódź”], „Kurier Codzienny” 1896, nr 339, s. 3.
Google Scholar
[rubryka „Łódź”], „Kurier Codzienny” 1896, nr 341, s. 3.
Google Scholar
[rubryka „Łódź”], „Kurier Codzienny” 1897, nr 51, s. 3.
Google Scholar
[rubryka „Naokoło świata”], „Kurier Codzienny” 1898, nr 183, s. 2.
Google Scholar
[rubryka „Polityka”], „Kurier Codzienny” 1897, nr 75, s. 4.
Google Scholar
[rubryka „Przegląd polityczny”], „Nowa Reforma” 1898, nr 176, s. 1.
Google Scholar
[rubryka „Telegraficzne i telefoniczne wiadomości »Nowej Reformy«”], „Nowa Reforma” 1898, nr 183, s. 3.
Google Scholar
[rubryka „Z chwili”], „Kurier Codzienny” 1897, nr 57, s. 3.
Google Scholar
S., Fronda zza grobu, „Kurier Codzienny” 1898, nr 212, s. 1.
Google Scholar
Soboń Marcin, Frysztak jako tragiczny przykład zachowania władz porządkowych w sytuacji pogromowej, w: Pogromy Żydów na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. T. 2: Studia przypadków (do 1939), red. K. Kijek, A. Markowski, Instytut Historii PAN, Warszawa 2019, s. 121–136.
Google Scholar
Soboń Marcin, „Hurra, chłopcy!” Pogromy Żydów w Nowosądeckiem w 1898, w: Pogromy Żydów na ziemiach polskich w XIX i XX wieku. T. 2: Studia przypadków (do 1939), red. K. Kijek, A. Markowski, Instytut Historii PAN, Warszawa 2019, s. 103–119.
Google Scholar
Stan wyjątkowy przed sądem parlamentu, [stenogram dyskusji z 22 listopada 1898], „Naprzód” 24 listopada 1898, numer okazowy, s. 3.
Google Scholar
Śmiechowski Kamil, Sikorska-Kowalska Marta, Fukumoto Kenshi, Robotnicy Łodzi drugiej połowy XIX wieku. Nowe kierunki badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016, https://doi.org/10.18778/8088-449-6
Google Scholar
Thérenty Marie-Ève, Mosaïques. Être écrivain entre presse et roman (1829–1836), Honoré Champion, Paris 2003.
Google Scholar
Tomczok Paweł, Literacki kapitalizm. Obrazy abstrakcji ekonomicznych w literaturze polskiej drugiej połowy XIX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2018.
Google Scholar
[umieszczone pod nagłówkiem „Warszawa, d. 10 maja”] „Kurier Codzienny” 1892, nr 129, s. 1.
Google Scholar
Une heure avec Ladislas Reymont, romancier polonais, laureat du Prix Nobel 1924, par Frédéric Lefevre, „Les nouvelles littéraires” 1925, nr 134, s. 1.
Google Scholar
Unowsky Daniel, The Plunder. The 1898 Anti-Jewish Riots in Habsburg Galicia, Stanford University Press, Stanford 2019, https://doi.org/10.11126/stanford/9780804799829.001.0001
Google Scholar
Wielki strejk angielski, „Nowa Reforma” 1898, nr 183, s. 1–2.
Google Scholar
Władysław St. Reymont pod znakiem „panteizmu druku”. Fragmenty korespondencji z firmą Gebethner i Wolff (1894–1926), oprac. B. Koc, Biblioteka Narodowa, Warszawa 2000.
Google Scholar
Wyka Kazimierz, Reymont, czyli ucieczka do życia, oprac. B. Koc, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.
Google Scholar
Z najnowszej literatury polskiej, „Naprzód” 1899, nr 13, s. 1.
Google Scholar
[Z wyborów austriackich], „Kurier Codzienny” 1897, nr 71, s. 3.
Google Scholar
Związek robotników w Rosji, „Nowa Reforma” 1897, nr 30, s. 2.
Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
