The Armed Independence Underground in Pieszyce in 1945–1953. The Activities of Second Lieutenant Tadeusz Szymonik and the Polish Home Army

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.06

Keywords:

history of Lower Silesia after 1945, armed independence underground in Poland, Pieszyce, communist persecution

Abstract

The article attempts to depict the organisation and functioning of the armed anti-communist underground in Pieszyce, a town of less than ten thousand inhabitants in Lower Silesia in the Dzierżoniów district. The author focuses on the activities of the group of second lieutenant Tadeusz Szymonik and the Polish Home Army, which existed in the years 1945–1951: its structure, forms of activity and achievements. The text presents the Security Office operations aimed at disintegrating the group and also the trials of its members, which resulted in severe sentences, sometimes involving several years in prison.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Jan Kęsik, University of Wrocław

Prof. dr hab. Jan Kęsik – historyk, twórca i kierownik Zakładu Historii Kultury Materialnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1992 r. zatrudniony w Instytucie Historycznym UWr. W latach 1999–2002 zastępca dyrektora Instytutu Historycznego, a w latach 2002–2008 prodziekan Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr. Opublikował około stu krajowych i zagranicznych opracowań naukowych. Przygotował też kilkadziesiąt dokumentacji dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego.

Zainteresowania naukowe: historia Polski i powszechna XIX i XX w., głównie stosunki narodowościowe – polsko-ukraińskie i polsko-żydowskie, relacje pomiędzy wojskiem a społeczeństwem w Drugiej Rzeczypospolitej, dzieje kultury materialnej, historia sportu, historia Śląska.

References

Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, Oddział we Wrocławiu [IPN Wr.], sygn. 024/3011; 024/5082/1; 024/5082/2; 039/163/8; 039/163/9; 039/163/10; 039/163/11; 049/39; akt S.18/15/Zk
Google Scholar

Atlas polskiego powojennego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa–Lublin 2007.
Google Scholar

Balbusa T., O Polskę wolną i niezawisłą (1945–1956). WiN w południowo-zachodniej Polsce (geneza – struktury – działalność – likwidacja – represje), Kraków–Wrocław 2004.
Google Scholar

Bronsztejn S., Z dziejów ludności żydowskiej na Dolnym Śląsku po II wojnie światowej, Wrocław 1993.
Google Scholar

Encyklopedia muzyki, red. A. Chodakowski, Warszawa 1995.
Google Scholar

Encyklopedia polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956, Warszawa–Lublin 2007.
Google Scholar

Goliński M., Kęsik J., Ziątkowski L., Pieszyce od czasów najdawniejszych do końca XX wieku, Toruń 2002.
Google Scholar

Kęsik J., Prześladowania komunistyczne w Pieszycach 1945–1956. Studium terroru i prowokacji, Wrocław–Warszawa 2020.
Google Scholar

Kęsik J., Społeczność żydowska w Pieszycach, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 1997, R. LII, nr 1–2, s. 47–57.
Google Scholar

Młodzieżowy opór antykomunistyczny w Polsce po II wojnie światowej, red. P. Wąs, Łódź–Warszawa 2020.
Google Scholar

Pająk H., Konspiracja młodzieży szkolnej 1945–1956, Lublin 1994.
Google Scholar

Rzeczkowska E., Bogu, Polsce, Bliźnim. Tajne organizacje harcerskie w Polsce w latach 1944–1956, Lublin 2014.
Google Scholar

Słownik biograficzny Teatru Polskiego 1900–1980, t. II, Warszawa 1994.
Google Scholar

Szaynok B., Ludność żydowska na Dolnym Śląsku 1945–1950, Wrocław 2000.
Google Scholar

Szwagrzyk K., Winni? – niewinni? Dolnośląskie podziemie niepodległościowe (1945–1956) w świetle dokumentów sądowych, Wrocław 1999.
Google Scholar

http://prawo.sejm.gov.pl (dostęp: 15 XII 2024).
Google Scholar

Published

2025-12-31

How to Cite

Kęsik, J. (2025). The Armed Independence Underground in Pieszyce in 1945–1953. The Activities of Second Lieutenant Tadeusz Szymonik and the Polish Home Army. Przegląd Nauk Historycznych Review of Historical Sciences, 24(2), 159–181. https://doi.org/10.18778/1644-857X.24.02.06

Issue

Section

Articles