Problems of speech and language disorders in children – case study of a four‑year‑old child

Patrycja Pokorska

doi:10.18778/2544-7238.01.09

Autor

Patrycja Pokorska Poradnia Psychologiczno‑Pedagogiczna nr 5 w Łodzi, ul. Kopernika 40, 90–552 Łódź

DOI:

https://doi.org/10.18778/2544-7238.01.09

Słowa kluczowe:

zaburzenia mowy i języka, alalia, dysfazja, afazja dziecięca

Abstrakt

Problematyka zaburzeń mowy i języka u dzieci z uszkodzeniami centralnego układu nerwowego rozpatrywana jest w literaturze przedmiotu z perspektywy różnych dyscyplin naukowych – medycyny, językoznawstwa, pedagogiki, psychologii i logopedii. Jednakże w piśmiennictwie brak jest jednoznacznych rozstrzygnięć co do zakresów znaczeniowych terminów, obrazu klinicznego, istoty zaburzeń oraz ich etiopatogenezy. Diagnozowanie omawianych zaburzeń u dzieci obciążonych neurologicznie jest ustrukturyzowaną i wielospecjalistyczną procedurą wykorzystującą dane neurologiczne, lingwistyczne oraz psychologiczne, dodatkowo utrudnioną niejednoznacznością w kryteriach ich opisu. Wobec różnorodnych ujęć w nazewnictwie i definiowaniu omawianych zaburzeń w praktyce logopedycznej często natrafia się na rozbieżności w zakresie diagnozy, co prowadzi do błędów w komunikacji między specjalistami. W artykule omówiono przypadek dziecka czteroletniego z hipotrofią wewnątrzmaciczną i krwawieniem dokomorowym II stopnia, z występującymi zaburzeniami mowy i języka. Na jego przykładzie wskazano rozbieżności terminologiczne.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bilewicz G., Zioło B., 2012, Kwestionariusz badania mowy, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Bitniok M., 2007, Rola mózgu w procesie językowego porozumiewania się – rehabilitacja logopedyczna w neurologii, „Logopeda”, nr 2(5), s. 7–18.

Cieszyńska J., 2011, Alalia, afazja dziecięca, afazja u dzieci, alalia z komponentem ze spektrum autyzmu, [w:] B. Cyl (red.), Diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami rozwoju mowy, Katowice:Regionalny Ośrodek Metodyczno‑Edukacyjny Metis w Katowicach, s. 5–11.

Czajkowski K. i wsp., 2009, Rekomendacje zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące opieki okołoporodowej i prowadzenia porodu, „Ginekologia Polska”,nr 80, s. 548–557.

Dilling‑Ostrowska E., 1982, Rozwój i zaburzenia mowy u dzieci w zależności od stopnia dojrzałości układu nerwowego, [w:] J. Szumska (red.), Zaburzenia mowy u dzieci, Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, s. 13–28.

Frydrychowicz S., 2009, Sposoby ujmowania kompetencji komunikacyjnej – jej geneza i rozwój w perspektywie sytuacji komunikacyjnej, „Psychologia Rozwojowa”, t. 14, nr 2, s. 13–28.

Grabias S., 1994, Logopedyczna klasyfikacja zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 6, s. 11–18.

Grabias S., 2003, Język w zachowaniach społecznych, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.

Herder J.G., 1960, Sprachphilosophische Schriften, Hamburg: Verlag von Felix Meiner.

Herzyk A., 1992, Afazja i mutyzm dziecięcy. Wybrane zagadnienia diagnozy i terapii, Lublin: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Herzyk A., 2005, Wprowadzenie do neuropsychologii klinicznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Jastrzębowska G., 1999, Afazja, dysfazja dziecięca, [w:] T. Gałkowski, G. Jastrzębowska (red.), Logopedia. Pytania i odpowiedzi, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 83–119.

Kiliańczyk R., Ferenc K., Zabielski R., 2013, Przyczyny i skutki wewnątrzmacicznego ograniczenia wzrostu dla dalszego rozwoju organizmu, „Życie Weterynaryjne”, nr 88(9), s. 771–774.

Kordyl Z., 1968, Psychologiczne problemy afazji dziecięcej, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kornacka K.M., 1998, Możliwości diagnostyczne i leczenie zaburzeń OUN u noworodków, „Klinika Pediatryczna”, nr 6, s. 68–74.

Kurkowska M., 2012, Niedokształcenie mowy pochodzenia korowego w świetle materiału badawczego, „Poradnik Językowy”, nr 10, s. 60–76.

Łuczyński E., 2005, Mowa a język. Postawy językowe neurologopedii, [w:] T. Gałkowski, E. Szeląg, G. Jastrzębowska (red.), Postawy neurologopedii. Podręcznik akademicki, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, s. 13–42.

Michalik M., 2011, Nowa Logopedia a biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, [w:] M. Michalik (red.), Biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 2, Kraków: Colegium Columbinum, s. 13–24.

Mierzejewska H., Emiluta‑Rozya D., 1997, Projekt zestawienia form zaburzeń mowy, „Audiofonologia”, t. 10, s. 37–48.

Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD‑10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne, 2000, Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Vesalius.

Ostapiuk B., 2005, Logopedyczna ocena ruchomości języka, [w:] M. Młynarska, T. Smerka (red.), Logopedia: teoria i praktyka, Wrocław: Agencja Wydawnicza a linea, s. 299–306.

Paluch A., Drewniak‑Wołosz E., Mikosza L., 2015, Afa‑Skala. Jak badać mowę dziecka afatycznego?, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Panasiuk J., 2010, Zaburzenia mowy u dzieci chorych neurologicznie – diagnoza i terapia logopedyczna, [w:] B. Cyl (red.), Różne aspekty opóźnionego rozwoju mowy, Katowice:Regionalny Ośrodek Metodyczno‑Edukacyjny Metis w Katowicach, s. 30–69.

Panasiuk J., 2015, Postępowanie logopedyczne w przypadkach alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, [w:] S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak (red.), Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego. Podręcznik akademicki, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu MariiCurie‑Skłodowskiej, s. 69–88.

Parol U.Z., 1997, Dziecko z niedokształceniem mowy. Diagnoza, analiza, terapia, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Rodak H., 2002, Terapia dziecka z wadą wymowy, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Stasiak J., 2008, Standard postępowania logopedycznego w przypadku alalii prolongaty, „Logopedia”, t. 37, s. 39–58.

Stasiak J., 2012, Alalia. Perspektywy opisu, [w:] S. Grabias, M. Kurkowski (red.), Logopedia. Teoria zaburzeń mowy, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej, s. 337–358.

Styczek I., 1980, Logopedia, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Styczek I., 1982, Badanie i kształtowanie się słuchu fonematycznego, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Szczapa J., 2008, Podstawy neonatologii, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie.

Tadros M. i wsp., 2008, Cholestaza ciężarnych a wyniki położnicze, „Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia”, t. 1, z. 3, s. 165–168.

Wendorff J., 2003, Neurologia dziecięca – postępy w pediatrii w roku 2002, „Medycyna Praktyczna. Pediatria”, nr 2, s. 66–75.

Zyss T., 2011, Neurofizjologiczne podłoże procesu mówienia – rola somatosensorycznej kontroli zakrętów zaśrodkowych, [w:] M. Michalik (red.), Biologiczne uwarunkowania rozwoju i zaburzeń mowy, t. 2, Kraków: Colegium Columbinum, s. 35–45.