Gesty (emblematy) we wstępnej translatorskiej analizie tekstu literackiego
DOI:
https://doi.org/10.18778/1427-9681.17.10Ключевые слова:
gesty w utworach literackich, analiza tekstu literackiego, tło kulturowe, orientacja na przekładАннотация
W artykule został poruszony temat interpretacji elementów komunikacji niewerbalnej w procesie wstępnej translatorskiej analizy tekstu zorientowanej na przekład. Rozważania będą skoncentrowane wokół powodów częstego pomijania danych elementów podczas analizy tekstów literackich przez początkujących badaczy. Autorka podejmuje próbę odnalezienia odpowiedzi na pytania związane z percepcją komponentów komunikacji niewerbalnej (powołując się na źródła z dziedziny antropologii, literatury i kultury), koncentrując się na odbiorze gestów, ich roli w kreowaniu postaci literackich jak również ścisłym powiązaniu z kulturą oryginału. W tekście została zwrócona uwaga na utrwalenie w literaturze pewnych norm zachowań społecznych w wybranym okresie historycznym, jak również wpływ autorskiej kreacji na charakterystyczne cechy komunikacji niewerbalnej poszczególnych bohaterów. W związku z czym zachowania z zakresu komunikacji pozasłownej zostały uznane za bogate źródło informacji w znaczący sposób pogłębiające nie tylko charakterystykę postaci, ale również wiedzę na temat realiów życia codziennego. Dla właściwej interpretacji niewerbalnych nośników informacji duży wpływ ma poświęcenie im należytej uwagi podczas analizy tekstu literackiego (z uwzględnieniem wizualizacji) oraz podjęcie próby ustalenia pochodzenia i semantyki.
Szczególna uwaga została poświęcona emblematom, które wyróżnia największe nacechowanie kulturowe wśród pozostałych typów gestów. Autorka prezentuje najważniejsze funkcje gestów w tekście oraz ich znaczenie dla interpretacji nakreślenia portretu społeczno-psychologicznego postaci.
Библиографические ссылки
Aksenov, Valerii. Papa, slozhi! In: Katapulta. Rasskazy i povesti. Moskva: Sovetskii pisatel, 1964: 100–116.
Antas, Joanna; Kraśnicka-Wilk, Izabela. “Funkcje emblematów w strukturze dialogu”. LingVaria. Vol. VIII. No. 2 (16) (2013): 15–42. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.08.2013.16.02
Antas, Joanna. Semantyczność ciała. Gesty jako znaki myślenia. Łódź: Primum Verbum, 2013.
Arncheim, Rudolf. Sztuka i percepcja wzrokowa. Psychologia twórczego oka. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2024.
Bazhenova, Irina. Oboznacheniya emotsii v khudozhestvennom tekste: pragmaticheskii aspekt. Moskva, 2004 (na pravakh rukopisi).
Bednarczyk, Anna. W poszukiwaniu dominanty translatorskiej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008.
Belobrovtseva, Irina. Mimika i zhest u Dostoevskogo. In: Dostoevskii. Materialy i issledovaniya, ed. G. M. Fridlender. Vol. 3. Leningrad: Nauka, 1978: 195–204.
Brocki, Marcin. Antropologia. Literatura-Dialog-Przekład. Wrocław: Wydawnictwo Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej, 2008.
Dovlatov, Sergei. “Soldaty na Nevskom”. Novyi amerikanets. No. 44 (1980). Literaturnoe prilozhenie. No. 3. Nyu Iork. http://www.sergeidovlatov.com/books/sold_nev.html
Epshtein, Mikhail. Filosofija tela. Tulchinskii, Grigorii. Telo svobody. Sankt-Peterburg: Alteiya, 2006.
Farino, Ezhi. Vvedenie v literaturovedenie, Uchebnoe posobie. Sankt-Peterburg: Izdatelstvo RGPU im. A. I. Gercena, 2004.
Gabdullina, Valentina. “Semiotika zhesta v poeticheskoш sisteme Dostoevskogo: sakralnoe i profannoe”. Sibirskii filologicheskii zhurnal. No. 3 (2008): 46–51.
Głażewska, Ewa; Kusio, Urszula. Komunikacja niewerbalna. Płeć i kultura. Wybrane zagadnienia. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2012.
Hall, Edvard. Ukryty wymiar, transl. T. Hołówka. Warszawa: PIW, 1978.
Hejwowski, Krzysztof. Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006.
Jarząbek, Krystyna. Znaki kinetyczne wspomagające komunikację mowną i ich miejsce w nauczaniu języków obcych (na przykładzie komunikacji Polaków i Rosjan – ujęcie konfrontatywne). Katowice: Uniwersytet Śląski, 1989.
Klautova, Olga. Zhest v drevnerusskoi literature i ikonopisi XI–XIII vv. K postanovke voprosa. In: Trudy Otdela drevnerusskoj literatury, ed. O. Bolobrova, D. Lihachev. Vol. XLVI. Sankt-Peterburg: RAN, «Dmitrii Bulanin», 1993: 256–269.
Knapp, Mark; Hall, Judith. Komunikacja niewerbalna w interakcjach międzyludzkich. Wrocław: Astrum, 1997.
Kraśnicka, Izabela; Pstrąg, Jakub. Komunikacja niewerbalna w dydaktyce akademickiej. In: Zagadnienia lingwistyczne w dydaktyce szkolnej i uniwersyteckiej, ed. T. Kurdyła, B. Ziajka. Kraków: Wydawnictwo Libron, 2023:137–158.
Mowa ciała i jej funkcje w kulturze. Materiały z konferencji naukowej, ed. M. Jasińska, J. Kuć. Siedlce: Wydawnictwo Akademii Podlaskiej, 2002.
Otewa, Ksenia. “Poetika zhesta v rasskaze F. Dostoyevskogo Krotkaya”. Studia Rossica Gedanensia. No. 6 (2019): 117–124. DOI: https://doi.org/10.26881/srg.2019.6.09
Szczepaniak-Olejniczak, Agnieszka. “Gesty magiczne i rytualne. Przykłady gestów emblematycznych używanych w wybranych krajach Europy”. Rocznik Towarzystwa Naukowego Płockiego. No. 13 (2021): 303–337.
Telo v russkoi culture, ed. N. A. Alpatova. Moskva: Novoe literaturnoe obozrenie, 2005.
Załazińska, Aneta. Niewerbalna struktura dialogu. Kraków: Universitas, 2006.
Załazińska, Aneta. Obraz. Słowo. Gest. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2016.
Załazińska, Aneta. Schematy myśli wyrażane w gestach. Gesty metaforyczne obrazujące abstrakcyjne relacje i zasoby podmiotu mówiącego. Kraków: Universitas, 2001.
Загрузки
Опубликован
Версии
- 2024-12-30 (2)
- 2024-12-30 (1)
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
