20 lat państwowego systemu poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego – doświadczenia i wyzwania

Waldemar Martyniuk

doi:10.18778/0860-6587.32.11

Autor

Waldemar Martyniuk Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Wydział Polonistyki, Instytut Glottodydaktyki Polonistycznej https://orcid.org/0000-0002-0876-8431

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.32.11

Słowa kluczowe:

glottodydaktyka polonistyczna, estowanie i certyfikacja sprawności językowej, język polski jako obcy

Abstrakt

W roku 2024 minęło 20 lat od momentu uruchomienia państwowego systemu poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego. Poprzedził ten moment pięcioletni okres przygotowań i prób pilotażowych prowadzonych przez polskich i zagranicznych ekspertów z ośrodków akademickich oferujących kursy języka polskiego dla cudzoziemców. Można zatem mówić nawet o ćwierćwieczu prac standaryzujących testowanie sprawności w posługiwaniu się językiem polskim jako obcym. Był to okres pełen pozytywnych doświadczeń, integrujących środowisko glottodydaktyki polonistycznej i modernizujących jego działania, ale także wyzwań, głównie o charakterze legislacyjnym i organizacyjnym. W niniejszym tekście podjęto próbę podsumowania tych doświadczeń z perspektywy zaangażowanego uczestnika działań związanych z przygotowaniem systemu i jego funkcjonowaniem. Sprawozdanie to opiera się w znacznej części na niepublikowanych wcześniej materiałach, które mają już walor dokumentów historycznych.

Bibliografia

Baldegger M., Müller M., Schneider G., Näf A., 1980, Kontaktschwelle Deutsch als Fremdsprache, Langenscheidt.

Coste D., Courtillon J., Ferenczi V., Martins-Baltar M., Papo E., 1976, Un Niveau-Seuil, Paris.

Janowska I., 2022, „Zaanektowany” system certyfikacji znajomości języka polskiego jako obcego – stan obecny, „Poradnik Językowy”, nr 4, s. 7–20. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2022.4.1

Lipińska E., Pukas-Palimąka D., 1997, Ewaluacja testów biegłości do nauczania języka polskiego jako obcego, „Przegląd Polonijny”, z. 2, s. 115–122.

Martyniuk W., 1991, Grundbaustein Polnisch – Program nauczania języka polskiego w Uniwersytetach Ludowych RFN, Kraków.

Martyniuk W., 1992a, Program intencjonalno-pojęciowy i tematyczny do nauczania języka polskiego jako obcego, w: W. Miodunka (red.), Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle badań współczesnej polszczyzny, Kraków.

Martyniuk W., 1992b, Nauczanie języka polskiego jako obcego/drugiego. Propozycja systemu certyfikatowego, w: W. Miodunka (red.), Język polski jako obcy. Programy nauczania na tle badań współczesnej polszczyzny, Kraków.

Martyniuk W., 1997, System standardowych testów biegłości w języku polskim jako obcym, w: J. Porajski-Pomsta (red.), Język polski w kraju i za granicą. Materiały z Międzynarodowej Konferencji Polonistów Zagranicznych, Uniwersytet Warszawski.

Martyniuk W., 1999, Założenia projektu certyfikatu z języka polskiego jako obcego/drugiego, w: J. Mazur (red.), Polska polityka językowa na przełomie tysiącleci, Lublin.

Martyniuk W., 2000, Certyfikacja znajomości języka polskiego jako obcego, „Przegląd Polonijny”, z. 1, s. 191–200.

Martyniuk W., 2001, Certyfikatowe testy biegłości w języku polskim jako obcym, w: R. Cudak, J. Tambor (red.), Inne optyki. Nowe programy, nowe metody, nowe technologie w nauczaniu kultury polskiej i języka polskiego jako obcego, Katowice, s. 495–503.

Martyniuk W., 2004, Próbne testy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego, w: A. Dąbrowska (red.), Wrocławska dyskusja o języku polskim jako obcym, Wrocław, s. 533–547.

Martyniuk W., 2005, Certyfikacja znajomości języka polskiego jako obcego w kontekście polityki językowej Rady Europy, w: S. Gajda, A. Markowski, J. Porajski-Pomsta (red.), Polska polityka komunikacyjno-językowa wobec wyzwań XXI wieku, Warszawa, s. 90–101.

Martyniuk W., 2006, System wspólnych europejskich poziomów biegłości jako element polityki językowej Rady Europy, w: J. Tambor, D. Rytel-Kuc (red.), Polityka językowa a certyfikacja, Katowice, s. 13–24.

Miodunka W., 2001, Certyfikacja znajomości języka polskiego jako obcego. Założenia ogólne i kalendarium prac, w: R. Cudak, J. Tambor (red.), Inne optyki. Nowe programy, nowe metody, nowe technologie w nauczaniu kultury polskiej i języka polskiego jako obcego, Katowice, s. 491–494.

Miodunka W., 2013, 10-lecie certyfikacji języka polskiego jako obcego i jej wpływ na nauczanie polszczyzny cudzoziemców, „Języki Obce w Szkole”, nr 3.

Miodunka W., Tambor J. i in. (red.), 2018, Nauczanie i promocja języka polskiego w świecie. Diagnoza – stan – perspektywy, Katowice.

Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku. Zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, https://www.gov.pl/web/uw-podlaski/zezwolenie-na-pobyt-rezydenta-dlugoterminowego-ue [15.05.2025].

Rada Europy, 1978, A European Unit/Credit System for Modern Language Learning by Adults, Strasbourg.

van Ek J., 1975, Threshold Level English: In a European Unit/Credit System for Modern Language Learning by Adults, Oxford–New York.

Zarzycka G., 2016, Wpływ egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego na status polszczyzny w świecie oraz na zmiany w glottodydaktyce polonistycznej, „Rozprawy Komisji Językowej UŁ”, t. LXII, s. 223–227.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 1/99: Koncepcja i realizacja testów biegłości w Instytucie Polonijnym UJ.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 2/99: Egzaminy certyfikatowe i poziom progowy języka polskiego jako obcego.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 3/99: Testowanie znajomości języka polskiego jako obcego.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 4/99: Projekt opisu poziomów kompetencji językowej dla potrzeb certyfikacji znajomości języka polskiego jako obcego.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 1/2000: Systemy certyfikacji kompetencji językowej w Europie.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 2/2000: Opis poziomów kompetencji językowej dla potrzeb certyfikacji znajomości języka polskiego jako obcego. Wersja 1.0.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 3/2000: Prototypowe testy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 4/2000: Opis poziomów kompetencji językowej dla potrzeb certyfikacji znajomości języka polskiego jako obcego. Wersja 2.0.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 5/2000: Projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie zasad prowadzenia egzaminów z języka polskiego dla cudzoziemców.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 1/2001: Sprawozdanie z prac Komisji w roku 2000.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 2/2001: Promocja systemu certyfikacji znajomości języka polskiego jako obcego w roku 2001.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 1/2002: Sprawozdanie z prac Komisji za rok 2001.

Materiały Robocze Komisji ds. Certyfikacji Języka Polskiego jako Obcego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nr 2/2002: Próbne egzaminy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego.