Komunikacyjny start. O zależności występowania form adresatywnych w podręcznikach do języka polskiego jako obcego od ich koncepcji metodycznej

Ewa Badyda

doi:10.18778/0860-6587.29.15

Autor

Ewa Badyda Uniwersytet Gdański, Wydział Filologiczny, Zakład Języka Polskiego, Instytut Filologii Polskiej, ul. Wita Stwosza 55, 80-308 Gdańsk https://orcid.org/0000-0002-1059-8849

DOI:

https://doi.org/10.18778/0860-6587.29.15

Słowa kluczowe:

formy adresatywne, nauczanie języka polskiego jako obcego, podręczniki

Abstrakt

Artykuł omawia zależność występowania i zasobu form adresatywnych wprowadzanych w podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego z poziomu A0–B1 od metodycznej koncepcji ich opracowania. Analizie poddano znajdujące się w ich materiale konteksty, w których występują nominalne i atrybutywne formy adresatywne w strukturach syntaktycznie niezintegrowanych ze zdaniem. Wypływa z niej wniosek, że obecność i wachlarz form adresatywnych w podręczniku uzależnione są od jego całościowego zamysłu i koncepcji metodycznej, a w szczególności od takich jej aspektów jak: typ zaprezentowanych w podręczniku sytuacji komunikacyjnych, stopień prezentowania języka poprzez dialogi, wybór stałych bohaterów, proporcje prezentowania języka mówionego, w tym potocznego, oraz pisanego, wraz ze stopniem skoncentrowania się na nich, a także moment, w którym w podręczniku wprowadza się wołacz jako przypadek.

Bibliografia

Blum-Kulka S., 2001, Pragmatyka dyskursu, w: T. A. van Dijk (red.), Dyskurs jako struktura i proces, Warszawa, s. 214–241.

Burkat A., Jasińska A., 2017, Hurra!!! Po polsku 2. Podręcznik studenta, Kraków.

Burkat A., Jasińska A., Małolepsza M., Szymkiewicz A., 2017, Hurra!!! Po polsku 3. Podręcznik studenta, Kraków.

Coste D., North B., Shells J., Trim J., 2003, Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, red. H. Komorowska, Warszawa. (ESOKJ)

Dembińska K., Małyska A., 2017, Start 1. Survival Polish. Podręcznik do nauki języka polskiego na poziomie A0, Warszawa.

Dembińska K., Małyska A., 2013, Start 2. Beginner Polish. Podręcznik do nauki języka polskiego na poziomie A1, Warszawa.

Dembińska K., Małyska A., 2017, Start 3. Higher Beginner Polish, Podręcznik do nauki języka polskiego na poziomie A2, Warszawa.

Gałat E., Sałęga-Bielowicz B., 2018, Język polski? Chcę i mogę! Część I, Kraków.

Gałat E., Sałęga-Bielowicz B., 2019, Język polski? Chcę i mogę! Część II, Kraków.

Gałczyńska A., 2017, „Wspólne miejsce nieszanowania drugiego człowieka…”. Formy adresatywne w Internecie, „Media i Społeczeństwo”, nr 7, s. 90–98.

Huszcza R., 1980, O gramatyce grzeczności, „Pamiętnik Literacki” LXXI, z. 1, s. 175–186.

Huszcza R., 1996, Honoryfikatywność. Gramatyka. Pragmatyka. Typologia, Warszawa.

Iluk J., 2013, Nauczanie etykiety obcojęzycznej w ujęciu podstawy programowej z 2008 roku, „Języki Obce w Szkole” nr 2, s. 70–79.

Janowska I., Lipińska E., Rabiej A., Seretny A., Turek P. (red.), 2011, Programy języka polskiego jako obcego. Poziomy A1–C2, Kraków.

Kołaczek E., 2019, Survival Polish Crash Course. Classroom edition, Kraków.

Kostro M., Wróblewska-Pawlak K., 2013, Formy adresatywne jako środek jawnej i ukrytej deprecjacji kobiet polityków w polskim dyskursie polityczno-medialnym, „Tekst i Dyskurs – Text und Diskurs”, nr 6, s. 153–168.

Krawczuk A., 2008, Nauczanie Ukraińców polskiej etykiety językowej (zwracanie się do adresata), w: W. T. Miodunka i A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków, s. 301–311.

Łuczyński E., 2007, Wołacz we współczesnej polszczyźnie, „Język Polski” LXXXVII, z. 2, s. 149–156.

Małolepsza M., Szymkiewicz A., 2006, Hurra!!! Po polsku 1. Podręcznik studenta, Kraków.

Marcjanik M., 2008, Grzeczność w komunikacji językowej, Warszawa.

Nowakowska M. M., 2008, Językowy savoir-vivre: nauczanie polskich form grzecznościowych na gruncie słowackim, w: W. T. Miodunka i A. Seretny (red.), W poszukiwaniu nowych rozwiązań. Dydaktyka języka polskiego jako obcego u progu XXI wieku, Kraków, s. 323–327.

Piotrowska-Rola E., Porębska M., 2017, Polski jest cool. Seria do nauki języka polskiego jako obcego na poziomie A1. Książka studenta, Lublin.

Piotrowska-Rola E., Porębska M., 2019, Polski jest cool. Seria do nauki języka polskiego jako obcego. Książka studenta i ćwiczenia. Poziom A2/ część 1, Lublin.

Priezel-Kania A., Bucko D., Majcher-Legawiec U., Sowa K., [2016], Po polsku po Polsce. Podręcznik do nauczania języka polskiego jako obcego oraz kultury polskiej dla początkujących, Kraków.

Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie egzaminów z języka polskiego jako obcego, Dz.U. 2016 poz. 405.

Skura M., 2013, Błędy wynikające z interferencji kulturowej popełniane przez Niemców uczących się języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 20, s. 149–158.

Sosnowski W., 2015, Formy adresatywne. Aspekt językowy i socjologiczny, w: D. Roszko i J. Satoła-Staśkowiak (red.), Semantyka a konfrontacja językowa 5, Warszawa, s. 319–332.

Stempek I., Stelmach A., 2017, Polski krok po kroku. Poziom 2, Kraków.

Stempek I., Stelmach A., Dawidek S., Szymkiewicz A., 2013, Polski krok po kroku. Poziom 1, Kraków.

Szarkowska A., 2006, Formy adresatywne w przekładzie z języka angielskiego na polski, „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad Teorią, Praktyką i Dydaktyką Przekładu”, nr 2, s. 211–221. DOI: https://doi.org/10.12775/RP.2006.017

Tomiczek E., 1983a, Polskie systemy adresatywne. Próba klasyfikacji, „Acta Universitatis Wratislaviensis, no 645, „Studia Linguistica” VIII, s. 63–75.

Tomiczek E., 1983b, System adresatywny współczesnego języka polskiego i niemieckiego. Socjolingwistyczne studium konfrontatywne, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, no 730, „Germanica Wratislaviensia” LVII, Wrocław.