Zmiany granic administracyjnych miast w Polsce w latach 1990–2017 i ich wpływ na wielkość zaludnienia
DOI:
https://doi.org/10.18778/2543-9421.04.02Słowa kluczowe:
zmiany administracyjne miast, miasta-zlepieńce, zlepieńce miejsko-wiejskie, procesy inkorporacji, PolskaAbstrakt
Głównym celem autora artykułu jest określenie wpływu odrodzenia się samorządności lokalnej w Polsce na zmiany granic administracyjnych miast po 1990 r. Badaniami objęto miasta funkcjonujące w latach 1945–2018 (1041 jednostek), a ich istotą było zebranie informacji na temat wszystkich zmian granic administracyjnych miast w okresie powojennym. Uwzględniono jedynie zmiany związane z wcieleniem lub wyłączeniem z granic miast innych miejscowości, pomijając tym samym zmiany granic miast związane ze zmianą przynależności administracyjnej terenów niezurbanizowanych. W efekcie stwierdzono, że po 1989 r. intensywność zmian granic administracyjnych miast w Polsce znacząco zmniejszyła się w stosunku do okresu poprzedzającego (lata 1945–1989). Wyróżniono trzy zasadnicze tendencje współczesnych zmian administracyjnych miast: rozpad miast-zlepieńców, rozpad zlepieńców miejsko-wiejskich i wcielanie w granice miast podmiejskich wsi.
Bibliografia
Adamski, F. (2017). Nowa Huta na tle procesów urbanizacyjnych Polski powojennej. Roczniki Nauk Społecznych, 3, s. 223– 237.
Bazan-Krzywoszańska, A., Mrówczyńska, M., Skiba, M. (2015). Połączenie terenów miasta i gminy Zielona Góra w świetle problemu rozlewania się miast. Logistyka, 2015 (4), s. 2433– 2441.
Dimitrow, R. (2017). Marek Leja, wójt gminy Dąbrowa: „Powiększenie Opola uszczupliło nasz budżet”. Nowa Trybuna Opolska, 14 listopada.
Dybowska, J. (2013). Przemiany demograficzne w regionie o nasilonej migracji zagranicznej na przykładzie województwa opolskiego. Studia i Monografie, 487. Opole: Uniwersytet Opolski.
Haber, G. (2017). Koncepcja zrównoważonego rozwoju jako wyzwanie dla polityki miejskiej na przykładzie realizacji projektu „Dużego Opola” w XXI wieku. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 106, s. 153–164.
Janowski, A. (2016). Wójtowie są w szoku. Zapowiadają, że nie zrezygnują z walki. Nowa Trybuna Opolska, 9 lipca.
Janowski, A. (2017). Większe Opole. Jest nowy pomysł na zmianę granic. Nowa Trybuna Opolska, 26 czerwca.
Janowski, A. (2018). Większe Opole. Rząd musi rozstrzygnąć spór pomiędzy Opolem i Dobrzeniem Wielkim. Nowa Trybuna Opolska, 9 kwietnia.
Jarczewski, W. (2002). Odzyskana niezależność. Przyczyny i skutki powstania nowych gmin na obrzeżach GOP w latach 90. Kraków: Wyd. Dante.
Jelonek, A., Zborowski, A. (1992). Wpływ zmian funkcji administracyjnych na rozwój ludnościowy i terytorialny miast w Polsce. W: Funkcja administracyjna miast (s. 27–35), Folia Geographica, 17. Łódź: Uniwersytet Łódzki.
Jęczmionka, P., Koziołek, K. (2015). Co mieszkańcy Zielonej Góry zyskali na połączeniu miasta z gminą? Sprawdź!. Gazeta Wielkopolska, 17 marca.
Józefiak, B. (2018). Zaborcy i złodzieje. Tak o władzach Opola mówią mieszkańcy wsi, które zostały przyłączone do miasta, http://weekend.gazeta.pl/weekend/1,152121,23868333,zaborcy-i-zlodzieje-tak-o-wladzach-opola-mowia-mieszkancywsi.html Pobrano: 8.09.2018.
Kaczmarek, T. (2005). Struktury terytorialno-administracyjne i ich reformy w krajach europejskich. Poznań: Wyd. Naukowe UAM.
Kaczmarek, T. (2016). Gminny podział administracyjny w świetle 25 lat funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce. Przegląd Politologiczny, 1, s. 63–80.
Kalinowski, L. (2018). Jak się nam żyje po połączeniu miasta Zielona Góra z gminą, czyli w którą stronę podążamy. Gazeta Lubuska, 17 marca.
Kantor-Pietraga, I. (2014). Systematyka procesu depopulacji miast na obszarze Polski od XIX do XXI wieku. Katowice: Wyd. Uniwersytetu Śląskiego.
Krzaklewski, S. (2008). Powiększyć miasto. Czasopismo Techniczne. Architektura, 105 (3-A), s. 127–133.
Lisowski, A., Grochowski, M. (2008). Procesy suburbanizacji. Uwarunkowania, formy, konsekwencje. Biuletyn KPZK PAN, 240 (1), s. 216–280.
Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Informacje i opracowania statystyczne (1994–2018). Warszawa: GUS.
Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Informacje i opracowania statystyczne (2009). Warszawa: GUS.
Rajchel, D. (2018). Zmiana granic administracyjnych miasta metodą pokonania bariery przestrzennej na przykładzie Opola i Rzeszowa. W: Sitek S. (red.), „Stare i nowe” problemy badawcze w geografii społeczno-ekonomicznej, 8, (s. 85–102). Katowice: PTG Oddział Katowicki, Sosnowiec: Uniwersytet Śląski.
Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej. 2017 (2017). Warszawa: GUS.
Runge, J. (2005). Urbanizacja i jej konsekwencje w regionie katowickim – mity a rzeczywistość. W: I. Jażdżewska (red.), Współczesne procesy urbanizacji i ich skutki (s. 193–202). XVIII Konwersatorium Wiedzy o Mieście. Łódź: Uniwersytet Łódzki.
Sikora, A., Hrehorowicz-Gaber, H. (2017). Przekształcenia nowych terytoriów miejskich na przykładzie Rzeszowa. Czasopismo Inżynierii Lądowej, Środowiska i Architektury, 64 (4/I), s. 315–322.
Sobota, M., Jawecki, B., Tokarczyk-Dorociak, K. (2012). Aspekty prawne zmiany granic administracyjnych gmin. Barometr Regionalny, 4 (33), s. 31–38.
Spórna, T. (2012). Modele przemian urbanizacyjnych w województwie śląskim. Sosnowiec: Uniwersytet Śląski.
Stawiarz, K. (2013). Projekt Kontraktu Zielonogórskiego gotowy. Co obiecuje miasto? Gazeta Wyborcza. Zielona Góra, 7 czerwca.
Szczepański, M.S. (1991). „Miasto socjalistyczne” i świat społeczny jego mieszkańców. Rozwój Regionalny – Rozwój Lokalny – Samorząd Terytorialny, 32.
Szczepański, M.S. (red.) (1996). Tychy 1939–1993. Monografia miasta. Tychy.
Szczygielski, K. (2015). Opolska specjalna strefa demograficzna – kaprys czy konieczność? Studia Ekonomiczne, 223, s. 57–72.
Szmytkie, R. (2003). Znaczenie osiedli miejskich w kształtowaniu systemu osadniczego Polski w okresie powojennym. Czasopismo Geograficzne, 74 (1–2), s. 59–77.
Szmytkie, R. (2005). Dezintegracja miast-zlepieńców. W: I. Jażdżewska (red.), Współczesne procesy urbanizacji i ich skutki (s. 379–387), XVIII Konwersatorium Wiedzy o Mieście. Łódź: Uniwersytet Łódzki.
Szmytkie, R. (2005/6). Zlepieńce miejsko-wiejskie jako gminy miejskie w Sudetach. W: K. Heffner, T. Marszał (red.), Małe miasta – studium przypadków (s. 173–184). Łódź: Uniwersytet Łódzki.
Szmytkie, R. (2009). Miasta-zlepieńce na Śląsku Dolnym i Opolskim. Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, 6. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.
Szmytkie, R. (2014). Procesy inkorporacji i secesji miast w Polsce po 1945 r. W: K. Kuć-Czajkowska, M. Sidor (red.), Miasta, aglomeracje, metropolie w nurcie globalnych przemian (s. 177– 200). Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej.
Szmytkie, R. (2016). Dezintegracja zlepieńców miejsko-wiejskich w Polsce w latach 2008–2016. Prace Geograficzne, 147, s. 145–168.
Szymańska, D., Grzelak-Kostulska, E., Hołowiecka, B. (2006). Zmiany powierzchni i gęstości zaludnienia miast Polski w latach 1960–2003. W: J. Słodczyk, E. Szafranek (red.), Kierunki przekształceń struktury gospodarczej i społeczno-demograficznej miast (s. 341–353). Opole: Wyd. Uniwersytetu Opolskiego.
Szymańska, D., Grzelak-Kostulska, E., Hołowiecka, B. (2009). Polish towns and the changes in their areas and population densities. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, 11, s. 15–30.
Śleszyński, P. (2006). Demograficzny wymiar procesów suburbanizacji w Polsce po 1989 roku. W: S. Kozłowski (red.), Żywiołowe rozprzestrzenianie się miast (s. 105–124). Białystok: Wyd. Ekonomia i Środowisko.
Zmiany administracyjne miast 1945–1984 (1985). Statystyka Polski. Statystyka Regionalna, 7. Warszawa: GUS.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
