„Hej! Użyjmy żywota…” – życie towarzyskie członków wileńskiego Towarzystwa Filomatów
DOI:
https://doi.org/10.18778/2080-8313.26.01Słowa kluczowe:
Towarzystwo Filomatów, życie towarzyskie, rozrywka, Wilno, związki młodzieżoweAbstrakt
Towarzystwo Filomatów powstało 13 października 1817 r. z inicjatywy sześciu studentów Uniwersytetu Wileńskiego. Głównym celem stowarzyszenia było samokształcenie oraz samodoskonalenie. Z czasem filomaci rozszerzyli swą działalność, tworząc związki zależne. Młodzieńcy nie ograniczali się wyłącznie do nauki. Uczestniczyli w życiu kulturalnym Wilna, nawiązywali kontakty z prominentnymi postaciami społeczności lokalnej, ale także tworzyli wewnętrzne życie towarzyskie na niwie związków młodzieżowych. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie wydarzeń, w jakich uczestniczyli filomaci, opisanie form rozrywek, które były im bliskie, a także próba określenia, w jaki sposób życie towarzyskie definiowało charakter młodzieżowej organizacji.
Bibliografia
omeyko I., Filareci i filomaci. List Ignacego Domeyki, Poznań 1872.
[Frank J.], Pamiętniki dra Józefa Franka, profesora Uniwersytetu Wileńskiego, tłum., wstęp i uwagi W. Zahorski, t. 3, Wilno 1913.
Korespondencja Filomatów, wyd. J. Czubek, t. 1–5, Kraków 1913.
Materiały do historii Towarzystwa Filomatów, wyd. S. Szpotański, S. Pietraszkiewiczówna, t. 1, Kraków 1920.
Materiały do historii Towarzystwa Filomatów, wyd. S. Szpotański, S. Pietraszkiewiczówna, t. 2, Kraków 1921.
Morawski S., Kilka lat młodości mojej w Wilnie (1818–1825), wyd. A. Czartkowski, H. Mościcki, Warszawa 1924.
Odyniec A. E., Wspomnienia z przeszłości opowiadane Deotymie, Warszawa 1884.
Poezja filomatów, wyd. J. Czubek, t. 1–2, Kraków 1922.
Rekonstrukcja procesu filomatów i filaretów 1823–1824. Historia śledztwa przeciw uczestnikom konspiracji studenckich i młodzieżowych w Wilnie oraz w Wileńskim Okręgu Naukowym, oprac. J. Borowczyk, Poznań 2003.
Ślizień O., Z pamiętnika (1821–1824), [w:] Z filareckiego świata. Zbiór wspomnień z lat 1816–1824, wyd. H. Mościcki, Warszawa 1924, s. 107–142.
Wybór pism filomatów. Konspiracje studenckie w Wilnie 1817–1823, oprac. A. Witkowska, Wrocław 2005.
Ankudowicz-Bieńkowska M., Życie muzyczne w Wilnie w relacjach Gabrieli Puzyniny, Stanisława Morawskiego i Wiktora Każyńskiego, [w:] Życie prywatne Polaków w XIX wieku, red. M. Korybut-Marciniak, M. Zbrzeźniak, Olsztyn 2013, s. 237–246.
Dunajówna M., Tomasz Zan. Lata uniwersyteckie 1815–1824, Wilno 1933.
Jabłońska-Erdmanowa Z., Oświecenie i romantyzm w stowarzyszeniach młodzieży wileńskiej na początku XIX w., Wilno 1931.
Kamiński A., Polskie związki młodzieży 1804–1831, Warszawa 1963.
Karpińska M., Romantyczno-magnetyczna ucieczka od ciała. Od Antośka Golca do Zygmunta Krasińskiego, [w:] Somatotes. Cielesność w ujęciu historycznym, red. R. Matuszewski, Warszawa 2012, s. 105–128.
Klimus E., Prekursorzy haseł pozytywistycznych. Elementy pracy organicznej i pracy u podstaw w programie Towarzystwa Filomatów (1817–1823), „Niepodległość i Pamięć” 2017, R. 24, nr 2(58), s. 17–42.
Linde S. B., Słownik języka polskiego, t. 6, Warszawa 1814, s. 592.
Lisak A., Życie towarzyskie w XIX wieku. Salony, bale, teatry, Warszawa 2013.
Miller A., Teatr polski i muzyka na Litwie jako strażnice kultury zachodu (1745–1865). Studjum z dziejów kultury polskiej, Wilno 1936.
Stankiewicz-Kopeć M., Jak bawili się filomaci? Rola zabawy w działalności Towarzystwa Filomatów wileńskich, „Українська полоністика” [„Ukraїnsʹka połonіstika”] 2016, Вип. [Wip.] 13, c. 3–19. DOI: https://doi.org/10.12775/SPI.2016.3.005
Wawrzykowska-Wierciochowa D., Adam i Maryla. Dzieje romantycznej miłości Adama Mickiewicza i Maryli Wereszczakówny, Warszawa 1990.
Witkowska A., Rówieśnicy Mickiewicza. Życiorys jednego pokolenia, Warszawa 1962.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
