War Propaganda and the Attitude of Białystok’s Society on the Eve of the Outbreak of World War II
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.114.09Keywords:
war propaganda, interwar mass media, civic education, Polish defence preparations, Sanation propaganda system, BialystokAbstract
The article, using Bialystok as an example, is intended to introduce the issues of official state propaganda, carried out between 1936–1939 by administrative bodies, the mass media, as well as social associations and organizations. This activity, as one of the tools of war, was intended to prepare the country’s society for the hardships and challenges of a possible armed conflict. In addition, it served to consolidate the nation, build unity and community, create the myth of Marshal Edward Smigly-Rydz, and was also intended to bind the Polish civilian population to the army. Above all, however, in the assumption of the state centres of power, Polish propaganda of the second half of the 1930s was to serve the purpose of educating citizens by creating attitudes appropriate from its point of view, which in the face of the expected armed confrontation were to increase the involvement of the civilian population in the defence of the country. The text presented here, based mainly on information taken from the local press, summarizes the issues described above from the perspective Bialystok – a multinational provincial centre in the east of the country.
Downloads
References
Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, 1917–1939, zespół 2/14, sygn. 193, 196, 200–205
Archiwum Państwowe w Białymstoku [APB], Białostockie Towarzystwo Elektryczności Spółka Akcyjna w Białymstoku, [1900] 1908–1939 [1940–1944, 1948], zespół 4/313, sygn. 19
Archiwum Państwowe w Białymstoku [APB], Materiały dotyczące szkolnictwa, 1919–1939, zespół 4/353, sygn. 1–20
Archiwum Państwowe w Białymstoku [APB], Państwowe Gimnazjum im. Anny z Sapiehów Jabłonowskiej w Białymstoku, 1921–1939, zespół 4/800, sygn. 1–41
Archiwum Państwowe w Białymstoku [APB], Prokurator Sądu Okręgowego w Białymstoku, 1920–1939, zespół 4/267, sygn. 34, 59, 61, 81
Archiwum Państwowe w Białymstoku [APB], Urząd Wojewódzki Białostocki, [1918–1919] 1920–1939 [1940, 1967], zespół 4/47, sygn. 102–107, 110–112
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [WBH CAW], Rozkazy Tajne Dowództwa Okręgu Korpusu Grodno, sygn. CAW DOK III-39 1938
Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego [WBH CAW], Rozkazy Jawne Dowództwa Okręgu Korpusu Grodno, sygn. CAW DOK III-41 1939
Clausewitz C., O naturze wojny, wyd. 2, Warszawa 2007.
Ludendorff E., Wojna totalna, Warszawa 1959.
Sikorski W., Przyszła wojna, wyd. 2, Warszawa 1984.
Spis podręczników szkolnych dozwolonych do użytku w szkole powszechnej według stanu z dnia 5 lipca 1939, Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych we Lwowie, Lwów 1939.
Wankiewicz F., Wrzesień podchorążego, Warszawa 1985.
„Dziennik Białostocki” 1936, 1938.
„Echo Białostockie” 1939.
„Fama” 1935.
„Gazeta Białostocka: Dzień Dobry! Dziennik Ilustrowany” 1939.
„Kurier Białostocki” 1939.
„Reflektor” 1934.
„Tempo” 1936–1937.
Dobroński A., Czy Białystok bronił się we wrześniu 1939 roku?, „Niepodległość i Pamięć” 1999, nr 2(15), s. 95–104.
Dobroński A., Wrzesień 1939 na Białostocczyźnie, „Białostocczyzna” 1989, nr 3(15), s. 21–27.
Dobroński A., Wrzesień 1939 roku na Białostocczyźnie, [w:] SGO „Narew” i GO „Grodno” w wojnie obronnej 1939 r. Materiały konferencji naukowej zorganizowanej w 65 rocznicę wybuchu II wojny światowej, Białystok, 5 październik 2004 r., Białystok–Przasnysz 2004, s. 55–63.
Filinowicz N., Obrona Białegostoku w dniach 14–15 września 1939 r., „Zeszyt Naukowy Muzeum Wojska w Białymstoku” 2019, nr 32, s. 199–218.
Grunberg R., Historia społeczna Trzeciej Rzeszy, Warszawa 1987.
Kaszuba E., Państwowotwórcza rola Polskiego Radia w II Rzeczypospolitej w świetle pisma „Radio”/„Antena”. Wybrane zagadnienia, Kraków 2019. https://doi.org/10.12797/9788381380652 DOI: https://doi.org/10.12797/9788381380652
Kaszuba E., System propagandy państwowej II Rzeczypospolitej (1926–1939), „Dzieje Najnowsze” 2003, R. XXXV, z. 3, s. 3–25.
Kaszuba E., System propagandy państwowej obozu rządzącego w Polsce w latach 1926–1939, Toruń 2004.
Kater M. H., Hitlerjugend. Dzieci Hitlera, Warszawa 2013.
Klemperer V., LTI. Notatnik filologa, Warszawa 2014.
Kosztyła Z., Obchody walk wrześniowych 1939 roku na Białostocczyźnie, „Rocznik Białostocki” 1970, t. IX, s. 484–487.
Kosztyła Z., Wrzesień 1939 na Białostocczyźnie, Warszawa 1967.
Król E. C., Polska i Polacy w propagandzie narodowego socjalizmu w Niemczech 1919–1945, Warszawa 2006.
Król E. C., Propaganda i indoktrynacja narodowego socjalizmu w Niemczech 1919–1945, Warszawa 1999.
Lewis B., Hitlerjugend w czasach wojny i pokoju 1933–1945, Warszawa 2008.
Mises von L., Rząd wszechmogący. Narodziny państwa totalnego i wojny totalnej, Wrocław 2018.
Propaganda, [w:] Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/propaganda (dostęp: 10 III 2023).
Samarski B., Teatr Miejski w Białymstoku. Od idei do realizacji, „Rocznik Białostocki” 2016, t. XX, s. 131–156.
Ziemer G., Jak wychować nazistę, Kraków 2021.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
