Bolesław Prus – not only a prose writer. The silhouette of a philanthropist
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6050.110.14Keywords:
society, collaboration, charity, philanthropy, support, educationAbstract
This article focuses on Bolesław Prus, the preeminent writer of the age of positivism. It highlights a less known aspect of his biography, namely his interest in charity activity. This aspect is usually treated as a secondary issue. The related theory of society and progress created by Prus is mentioned even less so, just like his views on education and the promotion of culture, or the role of art in the life of the nation.
The collected material, i.e. fragments of the writer’s correspondence, journalistic statements, as well as the examples cited, proves Prus’s personal involvement in philanthropic works (activity within societies, supporting projects in aid of needy people, popularizing the noble ideas of helping the weak), and shows the commitment of Prus to social issues. His activity in this area is illustrated in the article based on the example of Warsaw, as well as Lublin and its surroundings. In both places, Prus was remembered as a man who sincerely supported initiatives serving the people who required material or medical help. He cordially treated everyone who was ready to provide this help in the difficult conditions of the Russian Partition at the turn of the 19th and 20th centuries.
Downloads
References
Matuszewski I., Ideały życiowe Prusa, „Tygodnik Ilustrowany” 1901, nr 8, s. 142–143.
Prus B., Kroniki tygodniowe [o Nałęczowie], wybór, wstęp i oprac. T. Kłak, Lublin 1972.
Prus B., Kroniki. Wybór, t. I–II, wybór, wstęp i przyp. S. Fita, Warszawa 1987.
Prus B., Notatki z Lublina (I), „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 5, s. 87–88.
Prus B., Notatki z Lublina (II), „Tygodnik Ilustrowany” 1911, nr 6, s. 105–106.
Prus B., Pisma wszystkie. Korespondencja, t. I (Listy Bolesława Prusa), wstęp i oprac. J. Nowak, Warszawa–Lublin 2017.
Prus B., Wybór pism. Nowele, t. I–III, Warszawa 1974.
Puławski A., Kąpiele tanie im. Bolesława Prusa w Nałęczowie, „Zdrowie” 1908, nr 10–11, s. 714–719.
Śp. Faustyna Morzycka, „Ziemia Lubelska” 1910, nr 157, s. 2.
W sprawie opuszczonych, „Opiekun Domowy” 1873, nr 26, s. 201–202.
Wspomnienia o Bolesławie Prusie, zebrał i oprac. S. Fita, Warszawa 1962.
Zieleniewski M., Krajowe uzdrowiska, czyli stacye klimatyczno-lecznicze, Kraków 1894.
Araszkiewicz F., Bolesław Prus. Filozofia, kultura, zagadnienia społeczne, Wrocław 1948.
Araszkiewicz F., Listy Prusa, Świętochowskiego, Żeromskiego, Żeleńskiego (Boya) i in. do dr. W. Chodźki w sprawach kulturalno-społecznych, „Kamena” 1955, nr 1–2(95–96), s. 19–27.
Araszkiewicz F., Nałęczów Prusa i Żeromskiego, [w:] Dzieła i twórcy. Studia i szkice, Warszawa 1957, s. 200–220.
Bolesław Prus 1847–1912. Kalendarz życia i twórczości, oprac. K. Tokarzówna, S. Fita, red. Z. Szweykowski, Warszawa 1969.
Bukowska H., Bolesław Prus w Nałęczowie, Nałęczów 2005.
Bukowska H., Wracając do Prusa, „Głos Nałęczowa” 1992, s. 6.
Fita S., Prus w Nałęczowie, „Zeszyty Naukowe KUL” 1962, nr 2, s. 105–114.
Fita S., Żywe wspomnienie Prusa, „Głos Nałęczowa” 1986, s. 14–17.
Geremek B., Litość i szubienica. Dzieje nędzy i miłosierdzia, Warszawa 1989.
Grabowski I., Ani z soli, ani z roli, „Tygodnik Ilustrowany” 1912, nr 22, s. 448–450.
Ihnatowicz I., Społeczeństwo polskie 1864–1914, Warszawa 1988.
Jezierski A., Leszczyńska C., Historia gospodarcza Polski, Warszawa 2003.
Kępski C., Towarzystwa dobroczynności w Królestwie Polskim, 1815–1914, Lublin 1993.
Kiepurska H., Morzycka Faustyna, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXII, Wrocław 1977, s. 29–30.
Kleiner J., Pisarz wielkiego serca, „Zdrój: kultura – życie – sztuka” 1945, nr 7, s. 1.
Klingerowa Z., Non omnis moriar, „Zdrój: kultura – życie – sztuka” 1945, nr 7, s. 1.
Kłak T., Wstęp, [w:] B. Prus, Notatki z Lublina, wstęp i oprac. T. Kłak, komentarz S. Fita, Lublin 1975, s. I–III.
Martuszewska A., O „zbiorowym człowieku” i utylitaryzmie Bolesława Prusa, [w:] Bolesław Prus: pisarz, publicysta, myśliciel, red. M. Woźniakiewicz-Dziadosz, S. Fita, Lublin 2003.
Mazur E., Dobroczynność w Warszawie XIX wieku, Warszawa 1999.
Mikulec B., Z dziejów kształtowania się burżuazji lubelskiej, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F – Historia” 1986/1987, t. XLI/XLII, nr 6, s. 117–153.
Morzycka F., O ojcowiznę, czyli jak sobie jeden chłop z Niemcami poradził. Z powieści Bolesława Prusa pt. „Placówka”, Warszawa 1924.
Obsulewicz B.K., Filantropia i familia: optyka Bolesława Prusa i Elizy Orzeszkowej, „Prace Polonistyczne” 2006, t. LXI, nr 1, s. 71–86.
Ostrowska T., Markiewicz Stanisław, [w:] Polski słownik biograficzny, t. XX, Wrocław 1975, s. 32–33.
Partyka W., Opieka instytucjonalna na Lubelszczyźnie w XIX wieku. Szpitale i przytułki, Lublin 2017.
Piątkowska M., Prus. Śledztwo biograficzne, Kraków 2017.
Pieścikowski E., Bolesław Prus, Warszawa 1985.
Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny, Bielsko-Biała 2003.
Poznański K., Szkoły im. A. i J. Vetterów w Lublinie, Lublin 1985.
Rostkowski H.W., Słynni ludzie w polskich uzdrowiskach, Warszawa 1986.
Szczutowski S., Prus jako redaktor, „Tygodnik Ilustrowany” 1912, nr 22, s. 467.
Wroczyński R., Dzieje oświaty polskiej 1795–1945, Warszawa 1980.
Wyszyński H., Zarys historii Szkół im. A. i J. Vetterów w Lublinie. Przewodnik po dziejach Szkoły i kupiectwa lubelskiego w latach 1866–2006, Lublin 2006.
https://sjp.pwn.pl/doroszewski/filantrop;5427648.html (dostęp: 5 V 2022).
https://sjp.pwn.pl/slowniki/filantrop.html (dostęp: 5 V 2022).
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
