Senior housing policy in Poland: Determinants and desiderata

Lidia Groeger

doi:10.18778/1231-1952.31.2.07

Authors

Lidia Groeger University of Lodz, Faculty of Geographical Sciences, Institute of the Built Environment and Spatial Policy https://orcid.org/0000-0003-0369-109X

DOI:

https://doi.org/10.18778/1231-1952.31.2.07

Keywords:

seniors, housing policy, senior housing, housing environment, housing space, sustainable development, Poland

Abstract

This paper aims to determine the comprehensive actions (which require interdisciplinary cooperation) to optimally prepare a high-quality housing environment for the growing population of seniors in Poland in the context of the current housing situation and the need to foster sustainable development. The paper outlines the determinants and specific actions to be taken to implement an effective senior housing policy in Poland. The study is based on the analysis of data obtained from the CSO on the senior housing environment, publications which study the expectations of the growing senior population and on the author’s own research conducted in 2024 among seniors residing in urban and rural areas. The results are a set of recommendations to facilitate the implementation of a rational housing policy targeted at the needs of seniors.

Downloads

Download data is not yet available.

References

ANDREWS, R. (2010), ‘Assisted living communities’, The RMA Journal, 93 (1), pp. 16−21.

ANDRZEJEWSKI, A. (1987), Polityka mieszkaniowa, Warsaw.

BELL, A. P., GREENE, C. TH., FISHER, D. J. and BAUM, A. (2004), Psychologia środowiskowa, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

BIELAK-ZASADZKA, M. and SZWEDA, D. (2022), ‘Kształtowanie przestrzeni kompleksu mieszkalnego dla seniorów na podstawie badań własnych’, Builder, 26 (8), pp. 34−37. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9190 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9190

BŁĘDOWSKI, P. et al. (2017), ‘Model wsparcia społecznego osób starszych w środowisku zamieszkania’, [in:] SZATUR-JAWORSKA, B. and BŁĘDOWSKI, P. (eds), System wsparcia osób starszych w środowisku zamieszkania, Warsaw: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, pp. 11−37.

BŁĘDOWSKI, P., SZATUR-JAWORSKA, B., SZWEDA-LEWANDOWSKA, Z. and KUBICKI, P. (2012), Raport na temat sytuacji osób starszych w Polsce, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warsaw.

BOJANOWSKA, E. (2008), ‘Opieka nad ludźmi starszymi’, [in:] SZUKALSKI, P. (ed.), To idzie starość – polityka społeczna a przygotowanie do starzenia się ludności Polski, Warsaw: Instytut Spraw Publicznych, p. 146, http://www.isip.org.

BOJANOWSKA, E. (2021), ‘Środowisko i miejsce zamieszkania w życiu osób starszych’, Polityka Społeczna, XLIII (11−12), pp. 10−16. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.5996 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.5996

BOJANOWSKA, B. and KARWIŃSKA, M. (2018), Badanie ankietowe nt.: Postawy seniorów wobec starości i społecznych uwarunkowań starzenia się.

BUJACZ, A., SKRZYPSKA, N. and ZIELIŃSKA, A. M. (2012), ‘Publiczna przestrzeń miejska wobec potrzeb seniorów. Przykład Poznania’, Gerontologia Polska, 2, pp. 73−80.

CBOS (2022), “Sytuacja mieszkaniowa Polaków”, komunikat z badań nr 107/2022.

DUDA, T. (2014), Polityka mieszkaniowa a proces starzenia.

DUDEK-MAŃKOWSKA, S. (2017), Mieszkanie dla seniora – formy budownictwa senioralnego oraz stan ich rozwoju w Polsce, Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 30. https://doi.org/10.18778/2543-9421.02.03 DOI: https://doi.org/10.18778/2543-9421.02.03

GAWRON, G. (2018), ‘Modelling the community support for seniors. The case studies in low-and middle-income countries’, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 510, pp. 32−48. https://doi.org/10.15611/pn.2018.510.03 DOI: https://doi.org/10.15611/pn.2018.510.03

GAWRON, G. (2023), Koprodukcja usług społecznych źródłem osobistej i społecznej produktywności osób starszych, Studium socjologiczne na przykładzie beneficjentów Programu Wieloletniego “Senior+”. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. https://doi.org/10.31261/PN.4156 DOI: https://doi.org/10.31261/PN.4156

GRADZIK, B. (2017), ‘Mieszkalnictwo senioralne a możliwości finansowe seniora’, Społeczeństwo i Ekonomia, 2 (8), pp. 71−82. https://doi.org/10.15611/sie.2017.2.05 DOI: https://doi.org/10.15611/sie.2017.2.05

GROEGER, L. (2016), Programy wspierania budownictwa mieszkaniowego w Polsce i ich wpływ na rynek nieruchomości mieszkaniowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, pp. 139−140. https://doi.org/10.18778/1733-3180.18.09 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.18.09

GROEGER, L. and SZCZEREK, A. (2015), ‘Mieszkalnictwo ludzi starych’, [in:] JANISZEWSKA, A. (ed.), Jakość życia ludzi starych – wybrane problemy, Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, pp. 187−213. https://doi.org/10.18778/1733-3180.14.11 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.14.11

JANCZ, A. and MANASTERSKA, T. (2023), ‘Preferencje mieszkaniowe seniorów w miastach średniej wielkości w Polsce’, Dziennik Zrównoważonego Rozwoju Transportu i Logistyki.

JANCZ, A. and TROJANEK, R. (2020), ‘Housing Preferences of Seniors and Pre-Senior Citizens in Poland – A Case Study’, Sustainability, 12 (11), 4599. https://doi.org/10.3390/su12114599 DOI: https://doi.org/10.3390/su12114599

KRZYSZKOWSKI, J. (2018), ‘Deinstytucjonalizacja usług dla seniorów jako element polityki senioralnej’, Problemy Polityki Społecznej, Studia i Dyskusje, 42 (3), pp. 37−52.

KUBICKI, P. (2016), Miasto przyjazne seniorom, http://centrumis.pl/assets/files/konferencja-04-2016/1-Miasta_i_gminy_przyjazne_starzeniu.pdf

LIS, P. (2019), Polityka mieszkaniowa dla Polski. Dlaczego potrzeba więcej mieszkań na wynajem i czy powinno je budować państwo?, Forum Idei, Fundacja im. Stefana Batorego, Warsaw.

MAGDZIAK, M. (2017), ‘Typologia osób starszych pod kątem potrzeb mieszkaniowych’, [in:] SZEWCZENKO, A. (ed.) Badania interdyscyplinarne w architekturze, 3, Gliwice: Wydział Architektury Politechniki Śląskiej, pp. 93−105.

MELUCH, B. (2013), ‘Budownictwo mieszkaniowe dla seniorów – warunki realizacji przez fundusze inwestycyjne’, [in:] Finansowanie nieruchomości, 1 i 2.

MOSSAKOWSKA, M., WIĘCEK, A. and BŁĘDOWSKI, P. (2012), Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce, Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne, pp. 169−180.

NIEZABITOWSKI, M. (2014), ‘Znaczenie miejsca zamieszkania w życiu ludzi starszych. Aspekty teoretyczne i empiryczne’, Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, 24 (1), pp. 81−101.

OSTROWSKA, M. W. (1991), Człowiek a rzeczywistość przestrzenna, Autorska Oficyna Wydawnicza “Nauka i Życie”.

PĘDZIWIATR, K. (2015), ‘Aktywizacja społeczna osób starszych w Polsce’, Space–Society–Economy, 14, pp. 123−136. https://doi.org/10.18778/1733-3180.14.07 DOI: https://doi.org/10.18778/1733-3180.14.07

PYTEL, S. (2014), Osiedla mieszkaniowe dla seniorów w przestrzeni miast, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 25, pp. 155−165.

ROWLES, G. D. (1983), ‘Place and Personal Identity in Old Age: Observations from Appalachia’, Journal of Environmental Psychology, 3, pp. 299−313. https://doi.org/10.1016/S0272-4944(83)80033-4 DOI: https://doi.org/10.1016/S0272-4944(83)80033-4

SALOMON, M. and MUZIOŁ-WĘCŁAWOWICZ, A. (2015), Mieszkalnictwo w Polsce. Analiza wybranych obszarów polityki mieszkaniowej, Habitat for Humanity, Warsaw.

SOLAREK, K. (2017), ‘Trzy wymiary integracji w planowaniu dostępnych miast’, Studia KPZK PAN, 176, pp. 11−36.

SPASIEWICZ-BULAS, M. (2013), ‘Kształtowanie przestrzeni miejskiej przez i dla seniorów’, Zeszyty Pracy Socjalnej, 18 (3), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

STRĄCZKOWSKI, Ł. and BORUTA, Z. (2018), ‘Warunki i decyzje mieszkaniowe seniorów na lokalnym rynku nieruchomości’, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 3 (975), pp. 69−81. https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2018.0975.0305 DOI: https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2018.0975.0305

STRĄCZKOWSKI, Ł. and CELKA, K. (2012), ‘Opinie pośredników o stanie rynku mieszkaniowego, preferencjach klientów i możliwościach ich realizacji’, [in:] Potrzeby mieszkaniowe na lokalnym rynku nieruchomości mieszkaniowych i sposoby ich zaspokajania, Poznań: Katedra Inwestycji i Nieruchomości, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu.

SZAFRAŃSKA, E. (2010), Wielkie osiedla mieszkaniowe w okresie transformacji – próba diagnozy i kierunki przemian na przykładzie Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

SZATUR-JAWORSKA, B. (2000), Ludzie starzy i starość w polityce społecznej, Aspra-JR, Warsaw.

SZATUR-JAWORSKA, B. (2015), ‘Polityka senioralna w Polsce – analiza agendy’, Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, 30 (3), pp. 47−75. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323525028.pp.51-58

SZUKALSKI, P. (2017), ‘Sytuacja mieszkaniowa seniorów w przyszłości’, Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny, 11, pp. 1−6.

SZWEDA-LEWANDOWSKA, Z. (2023), ‘Wybrane ekonomiczne konsekwencje zmian demograficznych w Polsce-perspektywa krótko i długoterminowa’, Studia BAS (3), pp. 9−26. https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2023.22 DOI: https://doi.org/10.31268/StudiaBAS.2023.22

TANAŚ, J., TROJANEK, M. and TROJANEK, R. (2019), ‘Seniors’ revealed preferences in the housing market in Poznań’, Economics & Sociology, 12 (1), pp. 353−369. https://doi.org/10.14254/2071-789X.2019/12-1/22 DOI: https://doi.org/10.14254/2071-789X.2019/12-1/22

TRZPIOT, G. and SZOŁTYSEK, J. (2015), ‘Analiza preferencji jakości życia seniorów w miastach’, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 248.

TUROWSKI, J. (1979). Środowisko mieszkalne w świadomości ludności miejskiej, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.

ZRAŁEK, M. (2012), ‘Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych osób starszych. Dylematy i kierunki zmian’, [in:] HRYNIEWICZ, J. (ed.), O sytuacji ludzi starszych, Rządowa Rada Ludnościowa, III, Warsaw, p. 104.

ZYCH, A. A. (2019), ‘Współczesna polska polityka senioralna: deklaracje i działania’, Praca Socjalna, 34, pp. 103−125. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.7260 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.7260

Sytuacja osób starszych w Polsce w 2022, GUS.

“Senior +” na lata 2015–2020.

Recommendation CM/Rec(2014)2 of the Committee of Ministers to Member States on the Promotion of Human Rights of Older Persons.

Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 maja 2004 r. (Dz.U. z 2004 r., nr 64, poz. 593).

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1705).

Plan na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, 2017, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej.

Polityka społeczna wobec osób starszych 2030. Bezpieczeństwo – uczestnictwo – solidarność, 2018, http://www.monitorpolski.gov.pl/mp/2018/1169/M2018000116901.pdf

Prognoza ludności na lata 2014−2050, GUS.

Habitat for Humanity Poland, 2023, Mieszkalnictwo w Polsce szanse i wyzwania w latach 2022–2023.

Jakość życia osób starszych w Polsce na podstawie wyników badania spójności społecznej 2015, 2017, GUS, Warszawa, http://www.stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5486/26/1/1/jakosc_zycia_osob_starszych_w_polsce.pdf

Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych, 2024, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, https://www.gov.pl/web/rodzina/ogolnopolskie-badanie-liczby-osob-bezdomnych

ONZ, Global Age Watch Index 2015, HelpAge International, London, 2015.

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie uwzględnienia potrzeb osób starszych, Dz. Urz., UE 2009/C 77/26.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483).