Możliwość wykorzystania klauzuli rebus sic stantibus dla ochrony stron stosunków zobowiązaniowych dotkniętych skutkami pandemii wirusa SARS-COV-2
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.97.08Słowa kluczowe:
stan epidemii, zmiana sposobu wykonania zobowiązania, rozwiązanie umowy, sądowa modyfikacja stosunku prawnego, klauzula rebus sic stantibusAbstrakt
Artykuł podejmuje problem stosowania klauzuli rebus sic stantibus, wyrażonej w art. 357(1) k.c., w związku z wprowadzeniem przez Ministra Zdrowia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii wirusa SARS-CoV-2. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie, czy dopuszczalne jest zastosowanie klauzuli w celu łagodzenia skutków pandemii, które dotykają strony stosunków zobowiązaniowych oraz w stosunku do jakich umów klauzula znajdzie zastosowanie. Autorzy analizują, w jakich okolicznościach możliwe jest zwrócenie się do sądu z żądaniem oznaczenia sposobu wykonania zobowiązania, zmiany wysokości świadczenia czy orzeczenia o rozwiązaniu umowy. Zwrócono także uwagę na konieczność ścisłej wykładni normy z art. 357(1) k.c. W artykule zaprezentowano pogląd, że na efektywność klauzuli rebus sic stantibus może wpłynąć dopuszczenie możliwości formułowania zarzutu na podstawie art. 357(1) k.c.
Pobrania
Bibliografia
Bieniak, Michał. 2020. Nadzwyczajna zmiana stosunków i jej wpływ na zobowiązania (klauzula rebus sic stantibus). Komentarz praktyczny z orzecznictwem. Red. Jerzy Bieluk. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck
Brzozowski, Adam. 2020. Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1–449(10). Red. Krzysztof Pietrzykowski. Warszawa: C.H. Beck.
Kurosz, Krzysztof. Wiktor Matysiak. 2020. „Klauzula rebus sic stantibus w czasie pandemii”. Przegląd Prawa Handlowego 6: 30–35.
Longchamps de Berier, Roman. Red. 1948. Zobowiązania. Lwów: Księgarnia Wydawnicza Gubrynowicz i Syn.
Malarewicz, Agnieszka. 2005. „Wpływ zmiany stosunków na wykonanie zobowiązań – cz. I”. Monitor Prawniczy 11: 539–545.
Morek, Rafał. 2020. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III A. Red. Konrad Osajda. Warszawa: C.H. Beck.
Nowak-Górski, Bartłomiej. Dominika Mróz. Krzysztof Olszak. 2020. „Stosowanie klauzuli rebus sic stantibus w dobie epidemii wirusa SARS-CoV-2”. Monitor Prawniczy 10: 507–514.
Olejniczak, Adam. Red. 2018. Prawo zobowiązań – część ogólna. System Prawa Prywatnego. Tom VI. Warszawa: C.H. Beck.
Ostrowski, Lucjan. 1998. „Klauzula rebus sic stantibus w świetle procedury cywilnej”. Palestra 7–8: 70–73.
Robaczyński, Wojciech. Red. 1998. Sądowa zmiana umowy. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC.
Stec, Mirosław. Red. 2020. Prawo umów handlowych. System prawa handlowego. Tom Va. Warszawa: C.H. Beck.
Strugała, Rafał. 2020. „Wpływ pandemii COVID-19 na wykonywanie umów w świetle art. 3571 KC”. Monitor Prawniczy 11: 560–566.
Waligórski, Michał. 1947. „Odpowiedź na pytanie prawne”. Państwo i Prawo 5–6: 116.
Wiśniewski, Tadeusz. 2018. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom 3. Zobowiązania. Część ogólna. Red. Jacek Gudowski. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Ustawa z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny – Dz.U.2020.1740 t.j. z 8.10.2020 r.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 27.10.1933 r. – Kodeks zobowiązań – tj. Dz.U. Nr 82, poz. 598.
Wyrok SN z 22.06.1998 r., I CKN 755/97, Legalis. DOI: https://doi.org/10.1097/01253086-199822030-00007
Wyrok SN z 13.01.2000 r., II CKN 644/98, MoP 2000, Nr 12, poz. 791.
Wyrok SN z 21.06.2001 r., IV CKN 385/00, LEX Nr 52481.
Wyrok SN z 9.04.2003 r., I CKN 255/01, LEX Nr 78890.
Wyrok SN z 18.05.2006 r. IV CSK 8/05, LEX Nr 200925.
Wyrok SN z 21.07.2006 r., III CSK 119/05, LEX Nr 445269.
Wyrok SN z 16.05.2007 r., III CSK 452/06, LEX Nr 334987.
Wyrok SN z 22.09.2011 r., V CSK 420/10, OSNC 2012/5/61.
Wyrok SN z 19.11.2014 r., II CSK 191/14, LEX Nr 1628911.
Wyrok SA w Katowicach z 25.11.2010 r., V ACa 409/10, OSP 2012, Nr 5, poz. 46.
Wyrok SA w Szczecinie z 25.04.2013 r., I ACa 83/13, Legalis.
Wyrok SA w Warszawie z 12.12.2016 r., I ACa 1098/15, Legalis Nr 1564212.
Wyrok z 22.06.2018 r., II CSK 539/17, OSNC – Zb. dodatkowy 2019, Nr C, poz. 37, 33.
Uchwała SN z 27.03.2001 r., III CZP 54/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 145.
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
