Autonomia procesu kanonicznego a cywilnoprawna ochrona dóbr osobistych
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.108.05Słowa kluczowe:
autonomia religijna, dobra osobiste, sąd kościelny, wolność sumienia i wyznania, prawo wewnętrzne związków wyznaniowychAbstrakt
Możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych naruszonych w trakcie procesu sądowego od lat jest przedmiotem rozważań doktryny i orzecznictwa. W przypadku dóbr naruszonych podczas procesu przed sądem kościelnym powstaje jednak pytanie, czy zasada autonomii procesu kanonicznego nie sprzeciwia się ich ochronie na gruncie cywilnoprawnym. Artykuł zmierza do wykazania, że autonomia procesu kanonicznego nie sprzeciwia się cywilnoprawnej drodze dochodzenia swoich praw z tytułu naruszenia dobra osobistego przed sądem kościelnym, ale również jej nie sprzyja. Jest to spowodowane przede wszystkim ograniczeniami w pozyskiwaniu materiału dowodowego pochodzącego z procesów kościelnych. Wypracowanie rozwiązań prawnych regulujących kwestie współpracy pomiędzy sądami powszechnymi i sądami kościelnymi może pozwolić na poprawę skuteczności ochrony dóbr osobistych naruszonych w procesach kościelnych.
Pobrania
Bibliografia
Brzozowski, Wojciech. 2023. „Autonomia związków wyznaniowych jako zasada ustrojowa i prawo podmiotowe”. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 1: 27–38. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2023.01.02
Bzdyrak, Grzegorz. 2017. „Prawne gwarancje autonomii i niezależności Kościoła Katolickiego w Polsce w zakresie władzy jurysdykcyjnej w sprawach małżeńskich”. Przegląd Sejmowy 4: 19–38.
Bzdyrak, Grzegorz. 2022. „Ochrona dóbr osobistych naruszonych w kanonicznym procesie o nieważność małżeństwa”. Przegląd Prawa Konstytucyjnego 5: 367–379. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2022.05.29
Garlicki, Leszek. 2016. „Komentarz do art. 25 Konstytucji RP”. W Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. T. I. Wyd. II. Red. Leszek Garlicki, Marek Zubik. Warszawa: LEX.
Górski, Krzysztof. 2023. „Komentarz do art. 261 KPC”. W Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–45816. T. I. Red. Tomasz Szanciło, Warszawa: Legalis.
Grzeszak, Teresa. 2018. „Dobro osobiste jako dobro zindywidualizowane”. Przegląd Sądowy 4: 7–41.
Misztal-Konecka, Joanna. 2020. „Dokonywanie czynności procesowych przed sądem kościelnym jako okoliczność wyłączająca odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych. Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2017 r., I ACa 676/16”. Studia z Prawa Wyznaniowego 23: 421–440. DOI: https://doi.org/10.31743/spw.6834
Olszówka, Marcin. 2016. „Komentarz do art. 25 Konstytucji RP”. W Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86. Red. Marek Safjan, Leszek Bosek. Warszawa: Legalis.
Panowicz-Lipska, Janina. 2021. „Komentarz do art. 24 KC”. W Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1–352. Red. Maciej Gutowski. Warszawa: C.H.Beck.
Pietrzak, Michał. 2006. „Prawo kanoniczne w polskim systemie prawnym”. Państwo i Prawo 8: 16–31.
Rakoczy, Bartosz. 2002. „Orzeczenie sądu kościelnego a orzeczenie sądu państwowego. Glosa do wyroku SN z dnia 17 listopada 2000 r., V CKN 1364/00”. Państwo i Prawo 1: 110–114.
Rycek, Marcin. 2022. „Czy treść pozwu rozpoczynającego kanoniczny proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa może naruszać dobra osobiste z Kodeksu cywilnego?”. Kościół i Prawo 2: 149–163. DOI: https://doi.org/10.18290/kip22112.9
Sadomski, Jacek. 2024. „Komentarz do art. 24 KC”. W Kodeks cywilny. Komentarz. Red. Witold Borysiak, Konrad Osajda. Warszawa: Legalis.
Świto, Lucjan. 2012. „Rekwizycja cywilno-kanoniczna? Pomoc sądowa pomiędzy trybunałami kościelnymi a sądownictwem powszechnym w Polsce”. W Prawo Kanoniczne 2: 145–166. DOI: https://doi.org/10.21697/pk.2012.55.2.08
Walencik, Dariusz. 2013. „Prawo kanoniczne (wewnętrzne) związków wyznaniowych a prawo polskie”. Przegląd Sądowy 5: 11–25.
Zieliński, Jędrzej. 2023. „O potrzebie nowego spojrzenia na relację pomiędzy prawem wewnętrznym związków wyznaniowych a prawem świeckim”. Przegląd Sądowy 4: 40–50.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1978 r., sygn. akt I CR 254/78.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1989 r., sygn. akt I CR 143/89.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1990 r., sygn. akt I CR 147/90.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., sygn. akt III CKN 33/97.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2000 r., sygn. akt V CKN 1364/00.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt V CSK 526/16.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa 676/16.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 1060/13.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa 800/19.
Opublikowane
Wersje
- 2024-11-29 - (2)
- 2024-11-29 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
