Granice dopuszczalności i praktyczne aspekty wykorzystania mediów społecznościowych w prowokacji policyjnej w wykrywaniu przestępstw wykorzystania seksualnego małoletnich. Rozwiązania polskie na tle praktyki amerykańskiej
DOI:
https://doi.org/10.18778/0208-6069.108.09Słowa kluczowe:
prowokacja, doktryna entrapment, wykorzystanie małoletniego, media społecznościoweAbstrakt
Artykuł podejmuje problematykę prawnych granic policyjnej prowokacji oraz praktycznych aspektów tej czynności przeprowadzonej w mediach społecznościowych w zakresie przeciwdziałania przestępstwu wykorzystania seksualnego małoletnich. Autor analizuje przepisy Kodeksu karnego i judykatury w zakresie przestępstwa tzw. groomingu, które stało się głośne w szczególności w związku z działaniami tzw. łowców pedofilów. Następnie wskazuje na kluczowe aspekty i granice tzw. prowokacji policyjnej w polskim porządku prawnym. Rozwiązania polskie są dalej przedstawione na tle ugruntowanej i wieloletniej praktyki działań pod przykryciem w prawie amerykańskim, w szczególności poprzez doktrynę entrapment. Na koniec wskazuje na najlepsze praktyki oraz zasady bezpieczeństwa operacyjnego, które warto zastosować w trakcie prowadzenia tej szczególnej czynności operacyjno-rozpoznawczej.
Pobrania
Bibliografia
Allen, Ronald J. Melissa Luttrell. Anne Kreeger. 1999. „Clarifying Entrapment”. Journal of Criminal Law and Criminology 89: 27. DOI: https://doi.org/10.2307/1144136
Banaś-Grabek, Marta. Bartłomiej Gadecki. Joanna Karnat. 2020. Kodeks karny. Część szczególna. Art. 148–251. Komentarz. Warszawa.
Beaunoyer, Elisabeth. Sophie Dupéré. Matthieu J. Guitton. 2020. „COVID-19 and Digital Inequalities: Reciprocal Impacts and Mitigation Strategies”. Computers in Human Behavior 111: 106424. https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106424 DOI: https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106424
Beltran, Michael Paul. 2012. „«Stings and Reverse Stings.» Edited by Margaret E. Beare”. W Encyclopedia of Transnational Crime & Justice. Thousand Oaks: SAGE Publications Inc. http://www.doi.org/10.4135/9781452218588.n150
Bielski, Marek. 2010. „Rzecz o granicach usiłowania przestępstw formalnych i materialnych: na przykładzie art. 200 § 1 k.k. i art. 200a k.k.”. Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 14(3). https://doi.org/10/zeszyt3/Bielski_M-Rzecz_o_granicach_usilowania_przestepstw_formalnych_i_materialnych-CZPKiNP-2010-z.3.pdf
Biuro Studiów i Analiz SN. 2008. „Efekty prowokacji policyjnej jako dowód w procesie”. Biuletyn Prawa Karnego 3/08.
Cornell Law School. „Keith Jacobson, Petitioner v. United States”. LII / Legal Information Institute. https://www.law.cornell.edu/supremecourt/text/503/540 (dostęp 30.10.2023).
Derdzikowski, Bartłomiej. 2021. „«Łowcy pedofilów» znów w akcji. Policja zatrzymała 36-latka”. https://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,35136,27042857,lowcy-pedofili-znow-w-akcji-policja-zatrzymala-36-latka.html (dostęp 30.10.2023).
Facebook. 2023. „Standardy społeczności”. https://www.facebook.com/communitystandards/inauthentic_behavior (dostęp 30.10.2023).
Federal Bureau of Investigation. 2016. „ABSCAM”. Page. Federal Bureau of Investigation. https://www.fbi.gov/history/famous-cases/abscam (dostęp 30.10.2023).
Fowler, Matthew J. Kristen A. Lybert. Jessica N. Owens. Jennifer M. Waterfield. 2020. „Undercover Chatting with Child Sex Offenders”. FBI: Law Enforcement Bulletin. https://leb.fbi.gov/articles/featured-articles/undercover-chatting-with-child-sex-offenders (dostęp 30.10.2023).
Goldman, David. 2014. „Cops can use fake Facebook accounts to lure suspects, says judge”. CNNMoney. https://money.cnn.com/2014/12/24/technology/social/fake-facebook-accounts/index.html (dostęp 30.10.2023).
Grabosky, Peter. Gregor Urbas. 2022. „Online Undercover Investigations and The Role of Private Third Parties”. SSRN Scholarly Paper. Rochester, NY. https://papers.ssrn.com/abstract=4064250 (dostęp 30.10.2023).
Hanausek, Tadeusz. Maciej Szostak. 2009. Kryminalistyka: zarys wykładu. Wyd. 6 – zaktualizował Maciej Szostak. Seria Akademicka. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Hay, Bruce. 2005. „Sting Operations, Undercover Agents, and Entrapment”. Missouri Law Review 70: 47.
Horosiewicz, Krzysztof. 2015. Współpraca policjantów z osobowymi źródłami informacji. Stan prawny na 15 marca 2015. Warszawa: Wolters Kluwer.
Horosiewicz, Krzysztof. 2018. „Gra operacyjna, kombinacja operacyjna i dezinformacja jako metody pracy operacyjnej”. Przegląd Policyjny 3(131): 41–53. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6664 DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6664
Human Rights Center UC Berkeley Shool of Law i United Nations Human Rights Office of the High Commissioner. 2022. „Berkeley Protocol on Digital Open Source Investigations. Human Rights Center”. https://humanrights.berkeley.edu/programs-projects/tech-human-rights-program/berkeley-protocol-digital-open-source-investigations (dostęp 30.10.2023).
Janiszowski-Downarowicz, Rafał. 2009. „Granice dozwolonej prowokacji w polskim prawie karnym”. Prokuratura i Prawo 3.
Kirkpatrick, Andrea. 2018. „Facebook Letter to Memphis Police Department on Fake Accounts”. Electronic Frontier Foundation. https://www.eff.org/pl/document/facebook-letter-memphis-police-department-fake-accounts (dostęp 30.10.2023).
Kozlowska, Hanna. 2019. „The Facebook Vigilantes Who Hunt Pedophiles”. Quartz. https://qz.com/1671916/the-global-movement-of-facebook-vigilantes-who-hunt-pedophiles/ (dostęp 30.10.2023).
Lange, Adam. 2022. https://www.linkedin.com/posts/adamlangepl_waahqne-podajdalej-ukraina-activity-6904055471620063232-KC6z/ (dostęp 30.10.2023).
Looper. 2016. „The Untold Truth Of To Catch A Predator”. Looper.com. https://www.looper.com/14899/untold-truth-catch-predator/ (dostęp 30.10.2023).
Małecki, Mikołaj. 2011. „Grooming (karalne przygotowanie do przestępstwa pedofilskiego)”. Państwo i Prawo 7–8: 89–101.
Małecki, Mikołaj. 2015. „Odpowiedzialność karna pedofila”. Dogmaty Karnisty (blog). https://www.dogmatykarnisty.pl/2015/12/odpowiedzialnosc-karna-pedofila/ (dostęp 30.10.2023).
Mitchell, Kimberly J. Janis Wolak. David Finkelhor. 2005. „Police Posing as Juveniles Online to Catch Sex Offenders: Is It Working?”. Sexual Abuse: A Journal of Research and Treatment 17(3): 241–267. https://doi.org/10.1007/s11194-005-5055-2 DOI: https://doi.org/10.1177/107906320501700302
Moore, Robert. Tina Lee. Robert Hunt. 2007. „Entrapped on the Web? Applying the Entrapment Defense to Cases Involving Online Sting Operations”. American Journal of Criminal Justice 32(1): 87–98. https://doi.org/10.1007/s12103-007-9012-0 DOI: https://doi.org/10.1007/s12103-007-9012-0
Newman, Graeme R. 2007. „Problem-Oriented Guides for Police Response Guides Series Guide No. 6 Sting Operations”. ASU Center for Problem-Oriented Policing. https://popcenter.asu.edu/content/sting-operations-0 (dostęp 30.10.2023).
Rogers, Robbie. Sara Stone (b.d.). „Who’s the “Predator”?”. https://www.spj.org/ecs8.asp (dostęp 30.10.2023).
Rzecznik Praw Obywatelskich. 2021. „Pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z 14 września 2021 r. do Komendanta Głównego Policji, sygn. II.519.605.2021.MM”. https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2021-09/Do_KGP_lowcy_pedofili_14.09.2021.pdf (dostęp 30.10.2023).
Tampa Bay Admin. 2020. „Hillsborough Deputies Arrest 16 in Undercover Sting Aimed at Sexual Predators. Tampa Bay Reporter”. https://www.tbreporter.com/crime/hillsborough-deputies-arrest-16-in-undercover-sting-aimed-at-sexual-predators/ (dostęp 30.10.2023).
Valentine, Paul. 2009. „To Catch an Entrapper: The Inadequacy of the Entrapment Defense Globally and the Need to Reevaluate Our Current Legal Rubric”. Pace International Law Review Online Companion. https://digitalcommons.pace.edu/pilronline/2
New York Penal Law, 2023.
Tennessee Code 2021.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138).
Zarządzenie nr pf-634 Komendanta Głównego Policji z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie metod i form wykonywania przez Policję czynności operacyjno-rozpoznawczych ze zm.
Jacobson v. United States, 503 U.S. 540 (1992).
Padgett v. United States, 302 F. Supp. 2d 593 (2004).
People v. Arndt, 351 Ill. App. 3d 505 (2004).
Poehlman v. United States, 217 F.3d 692 (2000). DOI: https://doi.org/10.1148/radiology.217.3.r00dc49692
Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2017 r. (V KK 227/17).
Sorrells v. United States, 287 U.S. 435 (1932).
Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie Pyrgiotakis v. Grecja, nr skargi 15100/06.
Opublikowane
Wersje
- 2024-11-29 - (2)
- 2024-11-29 - (1)
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
