Estetyczne fundamenty polityki w koncepcji Wilhelma von Humboldta

Maciej Chmieliński

doi:10.18778/0208-6069.102.02

Autor

Maciej Chmieliński Uniwersytet Łódzki, Wydział Prawa i Administracji, Katedra Doktryn Polityczno-Prawnych https://orcid.org/0000-0003-3664-0854

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.102.02

Słowa kluczowe:

klasyczny liberalizm, preromantyzm, romantyzm, koncepcja Bildung

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest oparta na estetycznej idei samodoskonalenia (niem. Bildung) koncepcja polityczna przedstawiciela preromantyzmu niemieckiego Wilhelma von Humboldta. Autor zwraca uwagę, że charakterystyczna dla preromantyzmu i romantyzmu niemieckiego koncepcja estetyczna wprowadziła nowy paradygmat w zakresie postrzegania twórczości artystycznej. Klasyczna wizja sztuki jako naśladownictwa za sprawą zradykalizowanej przez preromantyków i romantyków niemieckich Kantowskiej filozofii podmiotu została przeformułowana w filozofię kreacji artystycznej pojmowanej jako ekspresja indywidualności i oryginalności artysty. Na tym nowym estetyczno-indywidualistycznym paradygmacie Wilhelm von Humboldt oparł swoją klasycznie liberalną wizję państwa minimalnego. Estetyczna koncepcja Bildung stała się w ten sposób fundamentem filozofii politycznej.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Beiser, Frederick. 1992. Enlightenment, Revolution, and Romanticism. The Genesis of Modern Political Thought, 1790–1800. Cambridge MA: Harvard University Press. https://doi.org/10.4159/harvard.9780674418974 DOI: https://doi.org/10.4159/harvard.9780674418974

Berlin, Isaiah. 2004. Korzenie romantyzmu. Tłum. Anna Bartkowicz. Poznań: Zysk i S-ka.

Chmieliński, Maciej. 2004. Atomizm a indywidualizm. Rozważania nad myślą polityczną i prawną Wilhelma von Humboldta. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Chmieliński, Maciej. 2020. „Legal ‘Determinism’ or Legal ‘Creationsm’? Conservative-Communitarian Versus Contractarian Approaches to Legal Change”. W The Philosophy of Legal Change. Theoretical Perspectives and Practical Processes. Red. Maciej Chmieliński, Michał Rupniewski. 77–96. London–New York: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429504709-6 DOI: https://doi.org/10.4324/9780429504709-6

Citkowska-Kimla, Anna. 2010. Romantyzm polityczny w Niemczech. Reprezentanci, idee, model. Kraków: Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788376380063 DOI: https://doi.org/10.12797/9788376380063

Humboldt, Wilhelm von. 1946. Über die Grenzen der Wirksamkeit des Staates. Nürnberg: Verlag Hans Carl.

Humboldt, Wilhelm von. 2001. „Myśli o urządzeniu państwa spisane pod wpływem nowej konstytucji francuskiej”. Tłum. Ewa Namowicz. W Państwo a społeczeństwo. Wizje wspólnot niemieckich od oświecenia do okresu restauracji. Red. Tadeusz Namowicz. 184–193. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Kant, Immanuel. 1964. Krytyka władzy sądzenia. Tłum. Jerzy Gałecki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Łempicki, Zygmunt. 1966. Renesans, oświecenie, romantyzm i inne studia z historii literatury. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Maistre de, Joseph. 1936. Considérations sur la France. Paris: VRIN.

Menze, Clemens. 1972. „Grundzüge der Bildungsphilosophie Wilhelm von Humboldts”. W Bildung und Gesellschaft. Zum Bildungsbegriff von Humboldt bis zur Gegenwart. Red. Hans Steffen. 5–28. Göttingen: Vanderhoeck&Ruprecht.

Ostermann, Reiner. 1993. Die Freiheit des Individuums. Eine Rekonstruktion der Gesellschaftstheorie Wilhelm von Humboldts. Frankfurt am Main–New York: Campus-Verlag.

Platon. 1997. Państwo, Prawa. Tłum., wstęp i komentarz Władysław Witwicki. Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Simmel, Georg. 1917. Grundfragen der Soziologie (Individuum und Gesellschaft). Berlin–Leipzig: G.J. Göschen.

Troeltsch, Ernst. 1957. „The Ideas of Natural Law and Humanity in World Politics”. W Natural Law and Theory of Society, 1500–1800. Red. Otto Gierke. Boston: Beacon Press.

Watson, Alan. 2001. Society and Legal Change. Philadelphia: Temple University Press.