Status prawny osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych – w poszukiwaniu modelu ochrony

Kamila Naumowicz

doi:10.18778/0208-6069.101.07

Autor

Kamila Naumowicz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie https://orcid.org/0000-0002-0953-0708

DOI:

https://doi.org/10.18778/0208-6069.101.07

Słowa kluczowe:

platformy internetowe, stosunek pracy, samozatrudnienie, ochrona prawna, dyrektywa UE

Abstrakt

Pandemia COVID-19 uwypukliła liczne problemy dotyczące ochrony prawnej osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych, wynikające m.in. z formalnego kwaliﬁkowania tych osób przez platformy jako samozatrudnionych. Brak stabilności zatrudnienia, gwarancji w zakresie wynagrodzenia, ochrony socjalnej czy chociażby bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, wywołały falę protestów w wielu krajach Unii Europejskiej i zaowocowały bogatym orzecznictwem dotyczącym kryteriów ustalania statusu prawnego osób zatrudnionych za pośrednictwem platform internetowych. Skłoniło to również ustawodawcę unijnego do podjęcia próby poprawy warunków pracy tej grupy zatrudnionych, czego wyrazem jest opublikowany w grudniu 2021 r. projekt dyrektywy unijnej w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych.

Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie dylematów prawnych związanych z ustalaniem statusu prawnego osób świadczących pracę za pośrednictwem platform internetowych na tle orzecznictwa wybranych państw europejskich oraz proponowanych przez Komisję Europejską rozwiązań. Krytyczna ocena proponowanych regulacji prowadzi do reﬂeksji na temat właściwego modelu ochrony tych osób, wykraczającego poza dychotomiczny podział na zatrudnienie pracownicze i niepracownicze.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Aloisi, Antonio. 2021. „Platform Work in the EU: Lessons learned, legal developments and challenges ahead”. W A Thematic Working Paper for the Annual Conference of the European Centre of Expertise (ECE) in the Field of Labour Law, Employment and Labour Market Policies. Brussels: European Union, https://www.researchgate.net/publication/340548183_Platform_Work_in_the_EU_Lessons_learned_legal_developments_and_challenges_ahead (dostęp: 15.08.2022).

De Groen, Willem Pieter. Zachary Kilhoﬀer. Leonie Westhoﬀ. Doina Postica. Farzaneh Shamsfakhr. 2021. Digital Labour Platforms in the EU: Mapping and Business Models. Luxembourg: Publications Oﬃce of the European Union, https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24087&langId=en (dostęp: 15.08.2022).

European Trade Union Confederation (ETUC). 2022. Uber & Deliveroo fail EU tests on self-employment. 25 stycznia, https://www.etuc.org/en/pressrelease/uber-deliveroo-fail-eu-tests-self-employment (dostęp: 15.08.2022).

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES). 2020. Godna praca w gospodarce platform. Opinia rozpoznawcza na wniosek prezydencji niemieckiej, https://www.eesc.europa.eu/pl/our-work/opinions-information-reports/opinions/fair-work-platform-economy-exploratory-opinion-request-german-presidency (dostęp: 15.08.2022).

Hießl, Christina. 2022. „The Classiﬁcation of Platform Workers in Case Law: A Cross-European Comparative Analysis”. Comparative Labour Law & Policy Journal 42(2), https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3982738 (dostęp: 15.08.2022).

Naumowicz, Kamila. 2021. „Some Remarks to the Legal Status of Platform Workers in the Light of the Latest European Jurisprudence”. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej 28(3): 177–189. DOI: https://doi.org/10.4467/25444654SPP.21.016.13962

Piasna, Agnieszka. Wouter Zwysen. Jan Drahokoupil. 2022. The Platform Economy in Europe: Results from the second ETUI Internet and Platform Work Survey. Brussels: ETUI, https://www.etui.org/publications/platform-economy-europe (dostęp: 15.08.2022). DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.4042629

PPMI. 2021. Study to Support the Impact Assessment of an EU Initiative to Improve the Working Conditions in Platform Work. Luxembourg: Publications Oﬃce of the European Union, https://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=24889&langId=en (dostęp: 15.08.2022).

Todolí-Signes, Adrián. 2021a. „The Evaluation of Workers by Customers as a Method of Control and Monitoring in the Firm: Digital Reputation and Data Protection”. International Labour Review 160(1): 65–83. DOI: https://doi.org/10.1111/ilr.12161

Todoli-Signes, Adrián. 2021b. „Spanish Riders Law and the Right to Be Informed About the Algorithm”. European Labour Law Journal 12(3): 399–402. DOI: https://doi.org/10.1177/20319525211038327

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (2019/2186(INI)), https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2021-0385_PL.pdf

Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform internetowych, COM/2021/762 ﬁnal, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52021PC0762

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 lipca 1986 r. w sprawie C-66/85 Deborah Lawrie-Blum przeciwko Land Baden-Württemberg, ECLI:EU:C:1986:284.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 października 2010 r. w sprawie C-428/09 Union Syndicale Solidaires Isère przeciwko Premier ministre i in., ECLI:EU:C:2010:612.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie C-413/13 FNV Kunsten Informatie en Media przeciwko Staat der Nederlanden, ECLI:EU:C:2014:2411.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie C-229/14 Ender Balkaya przeciwko Kisel Abbruch- und Recycling Technik GmbH, ECLI:EU:C:2015:455.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie C-216/15 Betriebsrat der Ruhrlandklinik gGmbH przeciwko Ruhrlandklinik gGmbH, ECLI:EU:C:2016:883.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie C-658/18 UX/Governo della Repubblica italiana, ECLI:EU:C:2020:572.

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2020 r. w sprawie C-692/19 B/Yodel Delivery Network Ltd, ECLI:EU:C:2020:288.

Wyrok Trybunału w Palermo z dnia 20 listopada 2020 r., No. 3570/2020, https://www.rivistalabor.it/qual-la-natura-giuridica-dei-rider-subordinati-bellezza-commento-lettura-della-sentenza-zibaldone-fara-discutere/

Wyrok Sądu Najwyższego Hiszpanii z 25 września 2020 r., No. 805/2020, https://www.poderjudicial.es/search/AN/open/Document/05986cd385feﬀ03/20201001