Sfera profanum dnia Wszystkich Świętych wobec społecznego aspektu cmentarzy
DOI:
https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.2.11Słowa kluczowe:
dzień Wszystkich Świętych, Dzień Zmarłych, Łódź, Ameryka Łacińska, cmentarz, zagospodarowanie, wielkość ruchuAbstrakt
Współczesna „popkulturyzacja” uroczystości Wszystkich Świętych stała się powodem do dokonania przez autora analizy sfery profnum tego dnia na przykładzie wybranych łódzkich cmentarzy, wraz z krótkim opisem porównawczym latynoamerykańskich świąt ku czci zmarłych, które przypadają na pierwsze dni listopada. Odwiedzanie polskich cmentarzy 1 listopada nabrało w XX w. cech rekreacyjnych i krajoznawczych, co potwierdzają m.in. sposób zagospodarowania otoczenia cmentarzy, mający charakter jarmarczny i ludyczny, oraz kierujące odwiedzającymi motywy komemoracyjne, kontemplacyjne i poznawcze. Zmiany cywilizacyjne wpływają coraz częściej na postrzeganie dnia Wszystkich Świętych jako atrakcji turystycznej czy wręcz kulturowego produktu turystycznego. Artykuł obejmuje opis porównawczy uroczystości Wszystkich Świętych w Polsce i Dnia Zmarłych w Ameryce Łacińskiej, analizę pomiaru wielkości ruchu na wybranych łódzkich cmentarzach wraz ze sposobem zagospodarowania ich otoczenia w dniu 1 listopada 2019 r., z wykorzystaniem niepublikowanych wyników badań z 2004 r., oraz dyskusję nad świeckim i rekreacyjnym aspektem dnia Wszystkich Świętych.
Pobrania
Bibliografia
Ariés, Ph. (1989). Człowiek i śmierć. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Brandes, S. (1998a). The Day of the Dead, Halloween, and the quest for Mexican national identity. The Journal of American Folklore, 111 (442), 359-380. DOI: https://doi.org/10.2307/541045
Brandes, S. (1998b). Iconography in Mexico’s Day of the Dead: Origins and meaning. Ethnohistory, 45 (2), 181-218. DOI: https://doi.org/10.2307/483058
Cano, L.M., Mysyk, A. (2004). Cultural tourism. The state and Day of the Dead. Annals for Tourism Research, 31 (4), 879-898. DOI: https://doi.org/10.1016/j.annals.2004.03.003
Curl, J.S. (1980). A celebration of death. London: Constable.
Długozima, A. (2011). Cmentarze jako ogrody żywych i umarłych. Warszawa: Wydawnictwo Sztuka ogrodu, Sztuka krajobrazu Beata Gawryszewska.
Eliade, M. (1996). Sacrum i profanum. O istocie religijności. Warszawa: Wydawnictwo KR.
Etlin, R.E. (1984). The architecture of death the transformation of the cemetery in eighteenth-century Paris. London: MIT Press, Cambridge, Massachusetts.
Jackowski, A. (2003). Święta przestrzeń świata. Podstawy geografii religii. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Jaszczak, A., Dreksler, B. (2013). Cmentarze – miejsca pamięci, tradycji i religii. Cmentarze i ogrody w krajobrazie. O sacrum, symbolice, kompozycji i przemijaniu. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 22, 31-39.
Kolbuszewski, J. (1985). Wiersze z cmentarza. O współczesnej epigrafice wierszowanej. Warszawa: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.
Kolbuszewski, J. (1996). Cmentarze. Wrocław: Wydawnictwo Dolno-śląskie.
Kulczyńska, K., Marciniak, N. (2018). Odwiedzenia nekropolii na Miłostowie w Poznaniu i ich motywy. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, 44, 205-219.
Kupisiński, Z. (2007). Śmierć jako wydarzenie eschatyczne. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Lewandowski, R. (2003). Idea śmierci w kontekście Święta Zmarłych. Anthropos? 1, 54-85
Loudon, C.J. (1843). On the laying out, planting and managing of cemeteries and on the improvement of churchyards. Londyn: [b.w.].
Marchi, R. (2013). Hybridity and authenticity in US Day of the Dead celebrations. Journal of American Folklore, 126 (501), 272-301. DOI: https://doi.org/10.5406/jamerfolk.126.501.0272
Miller, M.S., Space, J.D. (2006). Hallowed ground, place, and culture: The cemetery and the creation of place. Space and Culture, 9 (4), 334-350. DOI: https://doi.org/10.1177/1206331206292450
Ragon, M. (1983). The space of death. A study of funerary architecture, decoration, and urbanism. Charlottesville: University Press of Virginia.
Stasiak, A., Tanaś, S. (2005). Przestrzeń sepulkralna w turystyce. Turystyka i Hotelarstwo, 8, 9-42.
Tanaś, S. (2008). Przestrzeń turystyczna cmentarzy. Wstęp do tanatoturystyki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
