Wrocławskie Linie Turystyczne – zmienność oferty a cykl produktu turystycznego
DOI:
https://doi.org/10.18778/0867-5856.32.1.01Słowa kluczowe:
linie turystyczne, produkt turystyczny, zabytki techniki, zabytkowe pojazdy komunikacji miejskiej, tramwaje, autobusyAbstrakt
Linie turystyczne obsługiwane zabytkowymi pojazdami funkcjonują w wielu miastach. Należy do nich także Wrocław, gdzie dotychczas możliwy był przejazd wiekowymi tramwajami, a w 2021 r. oferta została poszerzona o autobusy. W artykule przeprowadzono ocenę Wrocławskich Linii Turystycznych pod względem struktury produktu turystycznego i jego rozwoju, z określeniem etapu życia produktu. Posłużyły do tego m.in. dane o liczbie pasażerów i sprzedaży biletów. Po 13 latach funkcjonowania oferta nabrała cech produktu dojrzałego, o dość stabilnej frekwencji, która to oferta jednak nie w pełni wykorzystywała znaczny potencjał zabytkowego taboru komunikacji miejskiej we Wrocławiu. W ostatnich latach wprowadzono zatem szereg zmian w zakresie struktury, promocji i ceny produktu turystycznego, co pozwoliło na wzrost frekwencji, a przede wszystkim poprawił się wskaźnik liczby pasażerów przypadających na jeden kurs. Można więc uznać, że w wyniku podjętych działań produkt wszedł w fazę ożywienia, ale proces ten nadal jest słabo zaznaczony. Główną wadą produktu jest jego promocja i sposoby komunikacji oferty potencjalnym pasażerom.
Pobrania
Bibliografia
Baraniecki, L. (2001). Politics and tourism: Sentimental tourism’ development in East-Central Europe. Geographica Slovenica, 34 (1), 105–113.
Benson, G. (1992). Seattle vintage trolley operations. Transportation Research Record, 1361, 330–336.
Benur, A.M., Bramwell, B. (2015). Tourism product development and product diversification in destinations. Tourism Management, 50, 213–224. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.02.005 DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.02.005
Bonti, M. (2014). The corporate museums and their social functions: Some evidence from Italy. European Scientific Journal, 10 (10), 141–150.
Bryniarska, Z., Kuza, A. (2021). Analiza wpływu COVID-19 na funkcjonowanie transportu pasażerskiego. Transport Miejski i Regionalny, 10, 3–18.
Bufe, S. (ed.) (1992). Strassenbahnen in Schlesien. Egglham: Bufe-Fachbuch-Verlag.
Burton, C., Louviere, J., Young, L. (2009). Retaining the visitor, enhancing the experience: Identifying attributes of choice in repeat museum visitation. International Journal of Nonprofit and Voluntary Sector Marketing, 14 (1), 21–34. https://doi.org/10.1002/nvsm.351 DOI: https://doi.org/10.1002/nvsm.351
Butler, R.W. (1980). The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources. The Canadian Geographer / Le Géographe canadien, 24 (1), 5–12. https://doi.org/10.1111/j.1541-0064.1980.tb00970.x DOI: https://doi.org/10.1111/j.1541-0064.1980.tb00970.x
Butler, R. (2004). The tourism area life cycle in the twenty-first century. In: A.A. Lew, C.M. Hall, A.M. Williams (eds), A companion to tourism (pp. 159–170). Malden–Oxford–Carlton: Blackwell Publishing Ltd. https://doi.org/10.1002/9780470752272.ch13 DOI: https://doi.org/10.1002/9780470752272.ch13
Cannas, R. (2012). An overview of tourism seasonality: Key concepts and policies. Almatourism – Journal of Tourism, Culture and Territorial Development, 3 (5), 40–58. https://doi.org/10.6092/issn.2036-5195/3120
Cohen, E. (1972). Toward a sociology of international tourism. Social Research, 1 (39), 164–189.
Coles, T. (2004). Tourism and retail transactions: Lessons from the Porsche experience. Journal of Vacation Marketing, 10 (4), 378–389. https://doi.org/10.1177/135676670401000408 DOI: https://doi.org/10.1177/135676670401000408
Coles, T. (2008). International car manufactures, brandscapes and tourism: Engineering the experience economy. In: T. Coles, C.M. Hall (eds), International business and tourism: Global issues, contemporary interactions (pp. 238–255). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203931035 DOI: https://doi.org/10.4324/9780203931035
Corluka, G. (2019). Tourism seasonality – an overview. Journal of Business Paradigms, 4 (1), 21–43.
Cuccia, T., Rizzo, I. (2011). Tourism seasonality in cultural destinations: Empirical evidence from Sicily. Tourism Management, 32 (3), 589–595. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2010.05.008 DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2010.05.008
Cudny, W. (2018). Car tourism. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-62084-8 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-62084-8
Cudny, W., Horňák, M. (2016). The tourist function in a car factory Audi Forum Ingolstadt example. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, 33, 23–38. https://doi.org/10.1515/bog-2016-0022 DOI: https://doi.org/10.1515/bog-2016-0022
Cudny, W., Jolliffe, J. (2019). Car tourism – conceptualization and research advancement. Geografický časopis / Geographical Journal, 71 (4), 319–340. DOI: https://doi.org/10.31577/geogrcas.2019.71.4.17
Custódio Santos, M., Ferreira, A., Costa, C., Santos, J. (2020). A model for the development of innovative tourism products: From service to transformation. Sustainability, 12 (11), 4362. https://doi.org/10.3390/su12114362 DOI: https://doi.org/10.3390/su12114362
Demony, C. (2021). Lisbon man breathes new life into city’s historic trams. Retrieved from: https://www.reuters.com/world/europe/lisbon-man-breathes-new-life-into-citys-historic-trams-2021-06-25/ (31.10.2021).
Duda-Seifert, M. (2016). The characteristics of cultural tourists who visit urban Jewish heritage centres: The case study of visitors to the White Stork Synagogue in Wrocław. Turyzm/Tourism, 26 (2), 57–64. https://doi.org/10.1515/tour-2016-0014 DOI: https://doi.org/10.1515/tour-2016-0014
Farnsworth, S.R., Schumann, J.W. (1992). Vintage trolleys in Portland. Transportation Research Record, 1361, 355–359.
Gierczak-Korzeniowska, B., Szpara, K., Stopa, M. (2021). Regional tourism during the COVID-19 pandemic: Losses, missed opportunities and new developments for the tourism industry. Turyzm/Tourism, 31 (2), 65–86. https://doi.org/10.18778/0867-5856.31.2.04 DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.31.2.04
Gisterek, I. (2009). Zabytkowe tramwaje w San Francisco. Transport Miejski i Regionalny, 5, 7–21.
Harris, R., Masberg, B. (1997). Factors critical to the success of implementing vintage trolley operations. Journal of Travel Research, 35 (3), 41–45. https://doi.org/10.1177/004728759703500306 DOI: https://doi.org/10.1177/004728759703500306
Haywood, K.M. (1986). Can the tourist-area life cycle be made operational? Tourism Management, 7 (3), 154–167. https://doi.org/10.1016/0261-5177(86)90002-6 DOI: https://doi.org/10.1016/0261-5177(86)90002-6
Hinch, T.D., Hickey, G.P. (1996). Tourism attractions and seasonality: Spatial relationships in Alberta. In: K. Mackay, K.R. Boyd (eds), Tourism for all seasons: Using research to meet the challenge of seasonality (pp. 69–76). Winnipeg: University of Manitoba.
Ilkosz, J. (1995). Koncepcje urbanistyczne Maksa Berga na przykładzie projektów przebudowy Berlina w roku 1910 i Wrocławia w latach 1919–1920. In: J. Rozpędowski (ed.), Architektura Wrocławia. T. 2: Urbanistyka (pp. 360–398). Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej.
Ilkosz, J. (2005). Hala Stulecia i Tereny Wystawowe we Wrocławiu – dzieło Maksa Berga. Wrocław: Muzeum Architektury.
Jasieńko, J., Moczko, M., Moczko, A., Wala, D. (2011). Concrete of the Centennial Hall (UNESCO List), Wrocław, Poland. Wiadomości Konserwatorskie / Conservation News, 30, 168–176.
Kaczmarek, J., Stasiak, A., Włodarczyk, B. (2002). Produkt turystyczny albo jak organizować poznawanie świata: podręcznik. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kaczmarek, J., Stasiak, A., Włodarczyk, B. (2010). Produkt turystyczny: pomysł, organizacja, zarządzanie. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
Kołodziejczyk, K. (2014a). Rozwój oferty turystycznych linii kolejowych północnej Walii. In: S. Tanaś, J. Mokras-Grabowska (eds), Warsztaty z Geografii Turyzmu. T. 4: Od autentyczności do komercji – o doświadczaniu w turystyce (pp. 139–158). Łódź: Instytut Geografii Miast i Turyzmu, Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. DOI: https://doi.org/10.18778/7969-138-8.10
Kołodziejczyk, K. (2014b). Oferta turystycznych linii autobusowych przewożących rowery w Republice Czeskiej. Transport Miejski i Regionalny, 11, 27–34.
Kołodziejczyk, K. (2016). Przekształcenia zabytkowych zajezdni komunikacji miejskiej we Wrocławiu w obiekty kulturalno-turystyczne. Turystyka Kulturowa, 6, 51–78.
Kołodziejczyk, K. (2018). Potencjał polskich miast pod względem zabytkowych tramwajów i ich wykorzystanie w turystyce. Ekonomiczne Problemy Turystyki, 2 (42), 209–224. DOI: https://doi.org/10.18276/ept.2018.2.42-20
Kołodziejczyk, K. (2019). Heritage Tram Lines in Wroclaw: Analysis of the tourist offer from an urban tourism perspective. Turyzm/Tourism, 29 (1), 23–33. https://doi.org/10.2478/tour-2019-0003 DOI: https://doi.org/10.2478/tour-2019-0003
Kołodziejczyk, K. (2020). Between elitism and egalitarianism: The Heritage Tram Line in Wrocław as an example of a search for an acceptable tourist product. Turyzm/Tourism, 30 (1), 105–121. https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.1.22 DOI: https://doi.org/10.18778/0867-5856.30.1.22
Kołodziejczyk, K., Michnicka, K. (2021). Popularność turystyki motoryzacyjnej przez perspektywę frekwencji w muzeach motoryzacji w Polsce i Republice Czeskiej. Turystyka Kulturowa, 2 (119), 7–49.
Kopta, T. (2021). Transport zbiorowy w dobie pandemii. Przegląd Komunalny, 11, 67–69.
Kopta, T., Majchrzak, P. (2020). Koronawirus a zachowania komunikacyjne. Przegląd Komunalny, 8, 51–53.
Kruczek, Z., Litwicka, P. (2010). Ocena atrakcyjności turystycznej Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. In: E. Puchnarewicz, D. Orłowski (eds), Turystyka kulturowa a regiony turystyczne w Polsce (pp. 11–25). Warszawa: Wyższa Szkoła Turystyki i Języków Obcych.
Medlik, S. (1995). Leksykon podróży, turystyki, hotelarstwa. Warszawa: PWN.
Michnicka, K., Kołodziejczyk, K. (2021). Percepcja turystyki motoryzacyjnej i motywacje osób odwiedzających muzea motoryzacyjne i uczestników wydarzeń motoryzacyjnych. Prace Geograficzne, 165, 69–89. https://doi.org/10.4467/20833113PG.21.010.14587 DOI: https://doi.org/10.4467/20833113PG.21.010.14587
Moving to Portugal (2021). A guide to the trams of Lisbon. Retrieved from: https://www.movingtoportugal.pt/en/destination-portugal/a-guide-to-the-trams-of-lisbon/ (31.10.2021).
Niewiadomski, P. (2020). COVID-19: From temporary de-globalisation to a re-discovery of tourism? Tourism Geographies, 22 (3), 651–656. https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1757749 DOI: https://doi.org/10.1080/14616688.2020.1757749
Nowacki, M., Kruczek, Z. (2021). Experience marketing at Polish museums and visitor attractions: The co-creation of visitor experiences, emotions and satisfaction. Museum Management and Curatorship, 36 (1), 62–81. https://doi.org/10.1080/09647775.2020.1730228 DOI: https://doi.org/10.1080/09647775.2020.1730228
Parzych, K., Gotowski, R., Karczewska, W. (2020). Tourist arrivals from Germany to Poland in the years 2000–2018. Pedagogy and Psychology of Sport, 6 (1), 93–103. http://dx.doi.org/10.12775/PPS.2020.06.01.008 DOI: https://doi.org/10.12775/PPS.2020.06.01.008
Pearce, D.G. (2001). Tourism and urban land use change: Assessing the impact of Christchurch’s tourist tramway. Tourism and Hospitality Research, 3 (2), 132–148. https://doi.org/10.1177/146735840100300205 DOI: https://doi.org/10.1177/146735840100300205
Pearce, D.G. (2010). Tourism, trams and local government policy-making in Christchurch, New Zealand. Current Issues in Tourism, 4 (2–4), 331–354. https://doi.org/10.1080/13683500108667892 DOI: https://doi.org/10.1080/13683500108667892
Phraner, S.D. (1992). Vintage trolleys: A national overview. Transportation Research Record, 1361, 323–329.
Piątkowska, K. (2014). The corporate museum: A new type of museum created as a component of company marketing. The International Journal of the Inclusive Museum, 6 (2), 29–37. https://doi.org/10.18848/1835-2014/cgp/v06i02/44436 DOI: https://doi.org/10.18848/1835-2014/CGP/v06i02/44436
Pokojska, W. (2014). Mercedes-Benz Museum Stuttgart – muzeum idealne? Zarządzanie w Kulturze, 15 (2), 117–130.
Połom, M. (2020). Creating a tourist product using historic trolleybuses in Gdynia. Geography and Tourism, 8 (2), 73–84. Retrieved from: https://www.geography.and.tourism.ukw.edu.pl/artykuly/vol8.no2_2020/G-T-2020-02_7_20200817 (31.10.2021).
Portugal Trails (2021). Portugal top 10: 1. Explore ancient Lisbon and hitch a ride on a traditional tram. Retrieved from: https://www.portugaltrails.com/experience/explore-ancient-lisbon-hitch-ride-traditional-tram/ (31.10.2021).
Poulsson, S.H.G., Kale, S.H. (2004). The experience economy and commercial experiences. The Marketing Review, 4 (3), 267–277. https://doi.org/10.1362/1469347042223445 DOI: https://doi.org/10.1362/1469347042223445
Sielicki, T. (2012). Przez wrocławskich ulic sto… Historia tramwajów we Wrocławiu. Wrocław: Muzeum Miejskie Wrocławia.
Sielicki, T. (2017a). Przez Sępolno, Zalesie i Krzyki… Historia tramwajów we Wrocławiu. Wrocław: Muzeum Miejskie Wrocławia.
Sielicki, T. (2017b). Wrocławskie tramwaje konne. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy.
Smith, S. (1994). The tourism product. Annals of Tourism Research, 21 (3), 582–595. https://doi.org/10.1016/0160-7383(94)90121-X DOI: https://doi.org/10.1016/0160-7383(94)90121-X
Stanciu, L. (2021). Find Your Greatness transnational meeting in Wroclaw, Poland. Retrieved from: https://urbact.eu/find-your-greatness-transnational-meeting-wroclaw-poland (15.10.2021).
Stasiak, A. (2006). Produkt turystyczny – szlak. Turystyka i Hotelarstwo, 10, 9–40.
Stasiak, A. (2013). Tourist product in experience economy. Turyzm/Tourism, 23 (1), 27–35. https://doi.org/10.2478/tour-2013-0003 DOI: https://doi.org/10.2478/tour-2013-0003
Stemmler, P.V. (2020). Where tourists and locals meet: The empowerment of local culture through the integration of the tourist (cultural organizations in Anjos, Lisbon). Master thesis, Lisbon: ISCTE – Instituto Universitário de Lisboa, Escola de Sociologia e Políticas Públicas, Departamento de História.
Swarbrooke, J., Page, S. (2001). The development and management of visitor attractions. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780080494500 DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-7506-5169-1.50014-5
Sztuk, A. (2021). Zmiany w wyborach destynacji turystycznych w okresie pandemii COVID-19: szansa dla małych miast. In: W. Nowak, K. Szalonka (eds), Zdrowie i style życia: Ekonomiczne, społeczne i zdrowotne skutki pandemii (pp. 155–174). Wrocław: Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Visit Portugal (2022). Lisbon by tram. Retrieved from: https://www.visitportugal.com/en/content/lisbon-by-tram (2.03.2022).
Volti, R. (1995). The Petersen Automotive Museum. Technology and Culture, 36 (3), 646–650. https://doi.org/10.2307/3107247 DOI: https://doi.org/10.2307/3107247
Wen, J., Kozak, M., Yang, S., Liu, F. (2021). COVID-19: Potential effects on Chinese citizens’ lifestyle and travel. Tourism Review, 76 (1), 74–87. https://doi.org/10.1108/TR-03-2020-0110 DOI: https://doi.org/10.1108/TR-03-2020-0110
Xie, P.F. (2006). Developing industrial heritage tourism: A case study of the proposed jeep museum in Toledo, Ohio. Tourism Management, 27 (6), 1321–1330. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.06.010 DOI: https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.06.010
Zieliński, R. (2020). Przez koronawirusa do Wrocławia przyjeżdża o połowę mniej turystów. „Braliśmy pod uwagę gorsze scenariusze”. Gazeta Wyborcza, 21.08.2021. Retrieved from: https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,26225853,przez-koronawirusa-do-wroclawia-przyjezdza-mniej-turystow-nawet.html (7.03.2022).
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
