Polsko-niemieckie pogranicze kulturowe na przykładzie kontaktów szlachty wielkopolskiej, śląskiej i brandenburskiej w XVI–XVIII wieku
DOI:
https://doi.org/10.18778/2300-0562.02.08Słowa kluczowe:
Rzeczpospolita Obojga Narodów, Wielkopolska, szlachta, pograniczeAbstrakt
W artykule przedstawiono tradycję wymiany kulturowej na pograniczu polsko-śląsko-brandenburskim w XVI–XVIII w. na przykładzie relacji szlachty zamieszkującej w każdym z tych regionów. Zaprezentowano kontakty rodzinne i majątkowe szlachty polsko- i niemieckojęzycznej, ze specjalnym naciskiem na polonizację rodzin szlacheckich, które przybywały do Wielkopolski z południa lub zachodu i osiedlały się tam na stałe. Analiza kwestii etnicznych na pograniczu służy głównie rozpatrywaniu tworzenia się specyficznej wspólnoty szlacheckiej na kresach Wielkopolski i polsko-niemieckiej wymiany kulturowej.
Bibliografia
Bartkiewicz K., 1993, Polsko-niemieckie sąsiedztwo w okresie wczesnonowożytnym (XVI–XVIII w.), [w:] Bartkiewicz K. (red.), Polacy – Niemcy: idea dobrego sąsiedztwa, Rocznik Lubuski, 18, Zielona Góra, s. 11–26.
Bąk L., 1999, Ziemia wałecka w dobie reformacji i kontrreformacji w XVI–XVIII w., Wydawnictwo Ekolog, Piła.
Benyskiewicz J., 1993, Impresje na temat polsko-niemieckiego sąsiedztwa i wzajemnego przenikania. Babimojszczyzna i Brandenburgia (XVI–XX w.), [w:] Bartkiewicz K. (red.), Polacy – Niemcy: idea dobrego sąsiedztwa, Rocznik Lubuski, 18, Zielona Góra, s. 129–136.
Bobowski K., 1992, Rola konwentu cysterek trzebnickich w utrzymaniu polskości na Śląsku w dobie reformacji i kontrreformacji (próba nowego spojrzenia), „Studia i Materiały z Dziejów Śląska”, 20, s. 37–50.
Die Unrugher (eine zeit- und kulturgeschichtlische Studie), 1906, [b.m.w.].
Dolański D., 1993, Polacy i Niemcy w północnej części Śląska w XVI wieku, [w:] Bartkiewicz K. (red.), Polacy – Niemcy: idea dobrego sąsiedztwa, Rocznik Lubuski, 18, Zielona Góra, s. 73–79.
Dworzaczek W., 1938, Szlichtyngowie w Polsce: szkic genealogiczno-historyczny, Warszawa.
Dworzaczkowa J., 1997, Bracia czescy w Wielkopolsce w XVI i XVII wieku, Wydawnictwo Semper, Warszawa.
Dziubkowa J., 1997, Vanitas. Portret trumienny na tle sarmackich obyczajów pogrzebowych, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Poznań.
Dzieje Wielkopolski, 1969, t. 1: Do roku 1793, red. J. Topolski, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań.
Kamler M., 2009, Zbójnictwo i rozbój w Beskidach od drugiej połowy XVI do pierwszej połowy XVII wieku, [w:] Społeczeństwo staropolskei. Seria nowa, t. 2: Społeczeństwo a przestępczość, Wydawnictwo DiG, Warszawa, s. 183–237.
Klint P., 2009, Hieronim Radomicki herbu Kotwicz, [w:] Klint P., Małkus M., Szymańska K. (red.), Ziemia wschowska w czasach starosty Hieronima Radomickiego, Stowarzyszenie Kultury Ziemi Wschowskiej, Wschowa–Leszno, s. 11–16.
Klint P., 2011a, Powiat międzyrzecki w XVII wieku? Podziały administracyjne Wielkopolski a odrębność lokalnej szlachty, [w:] Mykietów B., Tureczek M. (red.), Ziemia międzyrzecka w przeszłości, t. 11, Międzyrzecz–Zielona Góra, s. 31–36.
Klint P., 2011b, Szlachta pogranicza. Związki wielkopolskich Kotwiczów Górczyńskich z rodem von Kottwitz ze Śląska, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka”, 66 (2), s. 15–37.
Konopnicka-Szatarska M., 2002a, Klaryski głogowskie, „Studia Zachodnie”, t. 6, s. 91– 100.
Konopnicka-Szatarska M., 2002b, Kontrreformacja w księstwie głogowskim (XVI– XVIII w.), Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra.
Kozierowski S., 1929, Obce rycerstwo w Wielkopolsce w XIII–XVI wieku, Poznań.
Kuczer J., 2006, Podstawy kształtowania się kontaktów szlachty krośnieńskiej i głogowskiej z prowincją wielkopolską w okresie wczesnonowożytnym (1526–1741), [w:] Wyder G., Nodzyński T. (red.), Polacy–Niemcy – pogranicze. Studia historyczne, Oficyna Wydawnicza Uniwersytet Zielonogórskiego, Zielona Góra, s. 95–110.
Portrety trumienne, tablice inskrypcyjne i herbowe, 1996, red. J. Patorska, Muzeum w Międzyrzeczu, Międzyrzecz.
Ptak M., 1991, Zgromadzenia i urzędy stanowe księstwa głogowskiego od początku XIV w. do 1742 r., Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Sochala A., 2007, Szlachta wielopolska na portretach trumiennych w Muzeum w Międzyrzeczu. Analiza genealogiczna, „Studia Zachodnie”, 9, s. 51–73.
Teki Dworzaczka. Materiały historyczno genealogiczne do dziejów szlachty wielkopolskiej XV–XX w., 1997, CD, Wydawnictwo Biblioteka Kórnicka PAN, Kórnik–Poznań.
Testamenty szlacheckie z ksiąg grodzkich wielkopolskich z lat 1626–1655, 2008, Wydawnictwo Historyczne, Poznań–Wrocław.
Testamenty szlacheckie z ksiąg grodzkich wielkopolskich z lat 1657–1680, 2011, Wydawnictwo Historyczne, Poznań–Wrocław.
Tureczek M., 2003, Brójce – zarys dziejów miasta 1428–1946, Księgarnia Akademicka, Zielona Góra.
Urzędnicy wielkopolscy XV–XVIII wieku. Spisy, 1987, t. 1, z. 2, oprac. A. Bieniaszewski, Wrocław (Urzędnicy dawnej Rzeczypospolitej XII–XVIII wieku. Spisy, 1985, red. A. Gąsiorowski, t. 1: Wielkopolska (województwa poznańskie i kaliskie), Polska Akademia Nauk, Biblioteka Kórnicka).
Żychliński T., 1879, Złota księga szlachty polskiej, t. 1, 29, Leitgeber Jarosław, Poznań.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
