Reymont and magic of theatre

Authors

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.06

Keywords:

Władysław Stanisław Reymont, theatre at the turn of the 19th and 20th centuries, Reymont and theatre

Abstract

This article examines various aspects of Władysław Reymont’s references to the world of theatre. His personal experience of the stage that was extracted, based in part on diary notes, grew out of his youthful fascination as an “amateur of theatrical impressions”, getting to know the art of theatre in a variety of dramatic and theatrical conventions and repertoire performed by professional and amateur stage artists, from renowned centres and from the provinces, from the perspective of the spectator and from behind the scenes of the actor’s profession. The theatrical Reymont can be discussed from the myth-making perspective, which we will demonstrate by recalling the memories of contemporaries that commemorate the legend, as well as through the creative strategies of the author known for his penchant for theatricalising his own experiences, in the description of reality referring to the relationship between the stage and the audience. Finally, we look at Reymont’s contacts in the environment of theatre artists, and in particular his attitude to the work of Stanisław Wyspiański.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biography

Anna Podstawka, Katolicki Uniwersytet Lubelski

Anna Podstawka, dr hab., prof. KUL, literaturoznawca i teatrolog. Zainteresowania badawcze skupia wokół problematyki dramatu i teatru końca XIX i pierwszej połowy XX wieku, krytyki teatralnej, a także twórczości Jana Kasprowicza. Autorka monografii Dramaturgia Macieja Szukiewicza (2006), Świat, który się nie kończy. Człowiek i transcendencja w teatrze Jana Kasprowicza (2014), Krytyka i krytycy. Studia o krytyce drugiej połowy XIX i początku XX wieku (współautorka: Anna Sobiecka, 2021). Ostatnia książka to opracowanie tomu „Przynoszę wam kilka pieśni”. Wybór poezji i prozy Kasprowicza (2024). Pełni funkcję kierownika Katedry Dramatu i Teatru w Instytucie Literaturoznawstwa KUL, jest członkiem zespołu Pracowni Historii Dramatu 1864–1939 przy Instytucie Literatury Polskiej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

References

Bednarek Bogusław, O autentyczny tekst wiersza Władysława Reymonta pt. „Aktory”, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 1976, nr 374, Prace Literackie 18, s. 131–133.
Google Scholar

Cymerman Jarosław, Gac Dominik, Kondrasiuk Grzegorz, Scena Lublin, Fundacja Teatrikon, Lublin 2017.
Google Scholar

Gorczyca Teresa, Debiut sceniczny Tadeusza Jaroszyńskiego w świetle listów Reymonta, „Prace Polonistyczne” 1968, seria XXIV, s. 202–224.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Fantastyka żywota Reymontowego, w: A. Grzymała-Siedlecki, Niepospolici ludzie w dniu swoim powszednim, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1961, s. 246–277.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Świat aktorski moich czasów, wyd. 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Ze wspomnień o Reymoncie, „Kurier Poznański” 1925, nr 371, s. 18–19.
Google Scholar

Jarząbek Dorota, Za kulisami. Narodziny przedstawienia w teatrze polskim XIX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.
Google Scholar

Kalendarz życia i twórczości 1898–1907 Stanisława Wyspiańskiego, oprac. A. Doboszewska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995.
Google Scholar

Kaszyński Stanisław, Reymont – człowiek teatru, „Prace Polonistyczne” 1968, seria XXIV, s. 180–201.
Google Scholar

Koc Barbara, Kronika życia i twórczości Władysława St. Reymonta, Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Wł. St. Reymonta, Legnica 2007.
Google Scholar

Kochanowski Marek, Miasto jako teatr. Obraz Londynu we wczesnych zapiskach podróżnych Władysława Stanisława Reymonta, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2010, nr 1, s. 185–200.
Google Scholar

Oracki Tadeusz, Reymont – teatr – film – radio. Rekonesans, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska I” 2002, s. 173–186.
Google Scholar

Osińska Anna, Teatr duszy Władysława St. Reymonta. O antynomiach postaw epistolarnych noblisty, „Colloquia Litteraria” 2018, nr 1, s. 63–78.
Google Scholar

Ratajczak Dobrochna, Krytyka znawców i krytyka profanów, w: Wokół teorii i historii krytyki teatralnej, red. E. Udalska, Uniwersytet Śląski, Katowice 1979, s. 85–95.
Google Scholar

Reymont o sobie. Autobiografia twórcy „Chłopów”, „Kurier Warszawski” 1926, nr 1, s. 8–9.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Dziennik nieciągły. 1887–1924, oprac. B. Utkowska, Collegium Colombinum, Kraków 2009.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Komediantka, oprac. T. Jodełka-Burzecki, I. Orlewiczowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1968.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Korespondencja 1890–1925, oprac. B. Koc, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 2002.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Listy do rodziny, oprac. T. Jodełka-Burzecki i B. Kocówna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Pogrzeb Wyspiańskiego, „Tygodnik Ilustrowany” 1907, nr 49, s. 1003–1004.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Ziemia obiecana, wstęp i oprac. M. Popiel, wyd. 2 przejrzane i uzup., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2014.
Google Scholar

Talikowski Stefan, Reymont w kręgu rodzinnym, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1973.
Google Scholar

Wysocki Alfred, Sprzed pół wieku, wyd. 2 uzup. i przejrzane, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1958.
Google Scholar

Published

2025-12-31

How to Cite

Podstawka, A. (2025). Reymont and magic of theatre. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 71(2), 79–96. https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.06