An inept hero in the People’s Republic of Poland. About Joanna Chmielewska’s Lesio
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.66.11Keywords:
crime novel, humor, comic, parody, stylingAbstract
Joanna Chmielowska’s crime novel Lesio differs from others in its genre due to its narrative perspective and its uniquely strong comedic aspect, which is emphasised in the subtitle. The titular protagonist, an office-working architect, represents the prototype of the artistically talented underachiever. His attempts at murdering colleague Matylda, PA and “punctuality police”, and another colleague, his rival for the affections of “office-crush” Barbara, are both inept and amusing. The two projected murders are situated amidst comedic events and thus transform the crime novel into a grotesque parody. Lesio’s role and character undergo changes during the novel’s three parts owing to his participation in a workplace contest, as well as his contribution towards the planning of a large holiday and recreational centre.
Subsequent sections of this article will focus on the analysis of the following: characterisation of the protagonist; comedic aspects; parody and linguistic styling; and portrayal of the sociocultural background of the People’s Polish Republic in the 1970s.
Downloads
References
Chmielewska Joanna, Lesio, Czytelnik, Warszawa 1973.
Chmielewska Joanna, Wszyscy jesteśmy podejrzani, wyd. II, Alfa, Warszawa 1988.
Chmielewska Joanna, Życie (nie) całkiem spokojne, Wydawnictwo Olesiejuk, Ożarów Mazowiecki 2016.
Bachtin Michaił, Epos i powieść, [w:] M. Bachtin, Problemy literatury i estetyki (Woprosy litieratury i estietiki), przekł. W. Grajewski, Czytelnik, Warszawa 1982.
Balbus Stanisław, Między stylami, Universitas, Kraków 1993.
Bergson Henri, Śmiech. Esej o komizmie (Le rire. Essai sur la signification du comique), przekł. S. Cichowicz, Wydawnictwo KR, Warszawa 1995.
Bujnicki Tadeusz, Kryminał jako zabawa. Narracje Joanny Chmielewskiej, [w:] Kryminalne światy przeszłości, red. W. Brylla, M. Ruszczyńska, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2021, s. 221–232.
Caillois Roger, Siła powieści, przekł. T. Swoboda, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2008.
Cegielski Tadeusz, Pod lupą śledczego. Krytyka i pseudokrytyka społeczna w powieści kryminalnej doby PRL, [w:] Kryminalne światy przeszłości, red. W. Brylla, M. Ruszczyńska, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2021, s. 165–200.
Dudziński Robert, Tajemnice PRL-u. Wczesna powieść milicyjna wobec tradycji literatury kryminalnej, [w:] Kryminalne światy przeszłości, red. W. Brylla, M. Ruszczyńska, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2021, s. 201–220.
Dziemidok Bohdan, O komizmie. Od Arystotelesa do dzisiaj, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011.
Gazdecka Elżbieta, Czy Joanna Chmielewska pisała kryminały?, [w:] Kryminał. Między tradycją a nowatorstwem, red. M. Ruszczyńska, D. Kulczycka, W. Brylla, E. Gazdecka, Oficyna Wydawnicza UZ, Zielona Góra 2016, s. 279–286. DOI: https://doi.org/10.59444/2016SERredRus_Kul1r22
Głowiński Michał, Nowomowa po polsku, Wydawnictwo PEN, Warszawa 1990.
Goffman Erving, Człowiek w teatrze życia codziennego (The Presentation of Self in Everyday Life), przekł. H. Datner-Śpiewak, P. Śpiewak, Aletheia, Warszawa 2008.
Huizinga Johan, Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury, przekł. Kurecka M. i Wirpsza W., Warszawa 1985.
Humor Europejski, red. M. Abramowicz, B. Denis, T. Stróżyńsk, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1994.
Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, wyd. 3, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2004.
Lasić Stanko, Poetyka powieści kryminalnej, przekł. M. Petryńska, PIW, Warszawa 1976.
Markiewicz Henryk, Wymiary dzieła literackiego, Pisma wybrane, t. IV, Universitas, Kraków 1996.
Wróblewska Violetta, Tendencje rozwojowe polskiej literatury kryminalnej po 1989 roku, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Literatura i Kultura Popularna” XVII, Wrocław 2011, s. 127–145.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
