Refleksje światopoglądowe w dzienniku Marceliny Kulikowskiej

Autor

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.72.11

Słowa kluczowe:

biografia, dziennik, intymistyka, melancholia, kobieta

Abstrakt

Artykuł jest próbą przywrócenia postaci Marceliny Kulikowskiej do dyskursu historycznoliterackiego oraz zrekonstruowania jej światopoglądu na podstawie dziennika pisanego przez poetkę od 1894 roku aż do samobójczej śmierci w roku 1910. Autorka w swojej analizie przywołuje oryginalne zapiski z dziennika Kulikowskiej, skupiając się przede wszystkim na próbie rekonstrukcji poglądów Kulikowskiej na temat trzech podstawowych tematów, do których poetka powracała w swoich notatkach najczęściej: cierpienia, sztuki oraz spraw społeczno-politycznych. Praca w sposób krytyczny ukazuje bieżące odczytanie dziennika, proponując w zamian nowe spojrzenie, zmieniające pobieżną opinię, jaka narosła wokół tekstu poetki.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Joanna Warchoł - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

    Joanna Agata Warchoł – absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk o Języku i Literaturze UAM. Autorka pracy licencjackiej pt. „W stronę modernistycznego uniwersum. »Melancholia« Kazimierza Tetmajera” (promotor: prof. dr hab. Tomasz Sobieraj) – wyróżnionej I nagrodą w XLIV Konkursie im. Stanisława Dobrzyckiego na Najlepszy Referat Studencki i Pracę Licencjacką, oraz pracy magisterskiej pt. „»Tak, nie zna mnie nikt!«. Dziennik intymny Marceliny Kulikowskiej” (promotor: prof. dr hab. Tomasz Sobieraj). Rozprawę doktorską dotyczącą krytyki literackiej i artystycznej Kazimierza Tetmajera przygotowuje pod opieką naukową prof. dra hab. Tomasza Sobieraja.

Bibliografia

Baranowska Agnieszka, „Stanę się przelotnym wspomnieniem” (Marcelina Kulikowska), [w:] Agnieszka Baranowska, Kraj modernistycznego cierpienia, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1981.

Czabanowska-Wróbel Anna, Sprzeczne żywioły. Młoda Polska i okolice, Wydawnic¬two Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013.

Dormus Katarzyna, Poetka i nauczycielka – Marcelina Kulikowska (1872–1910), „Rozprawy z Dziejów Oświaty” 2011, nr 48.

Głowiński Michał, Ekspresja i empatia. Studia o młodopolskiej krytyce literackiej, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1997.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 1 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 30 czerwca 1897 do 12 maja 1899.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 2 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 7 sierpnia 1899 do 17 listopada 1903.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 3 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 26 września 1903 do 9 lipca 1904.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 4 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 29 sierpnia 1904 do 12 czerwca 1905.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 5 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 29 września 1905 do 27 stycznia 1906.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 6 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 28 stycznia 1906 do 1 lutego 1907.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 7 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 1 marca 1907 do 11 stycznia 1908.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 8 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 21 stycznia 1908 do 6 listopada 1908.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 9 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 15 listopada 1908 do 12 grudnia 1909.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7377 I, notes 10 – Dziennik Marceliny Kulikowskiej z lat 1897–1910. Notes z zapiskami od 12 grudnia 1909 do 9 czerwca 1910.

Kulikowska Marcelina, Biblioteka Jagiellońska, Rkps BJ 7378 II – Notatki Marceliny Kulikowskiej pisane w formie dziennika od października 1894 do lutego 1897.

Makowiecki Andrzej Zdzisław, Młoda Polska, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1987.

Makowiecki Andrzej Zdzisław, Młodopolski portret artysty, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1971.

Markiewicz Henryk, Bezdogmatowcy i melancholicy, [w:] Henryk Markiewicz, W kręgu Żeromskiego. Rozprawy i szkice historycznoliterackie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Michalski Stanisław, Społeczna i pedagogiczna działalność Stefanii Sempołowskiej na tle epoki, Wydawnictwo „Książka i Wiedza”, Warszawa 1973.

Nałkowski Wacław, Forpoczty ewolucji psychicznej i troglodyci, [w:] Programy i dyskusje literackie okresu Młodej Polski, oprac. Maria Podraza-Kwiatkowska, wyd. 3, popr. i uzup., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2000.

Nałkowski Wacław, Komornicka Maria, Jellenta Cezary, Forpoczty. Książka zbiorowa, Drukarnia i Litografia Pillera i Spółki, Lwów 1895.

Podraza-Kwiatkowska Maria, Literatura Młodej Polski, wyd. 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.

Podraza-Kwiatkowska Maria, Wolność i transcendencja. Studia i eseje o Młodej Polsce, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2001.

Ritz German, Modernistyczna liryka kobieca, przeł. M. Łukasiewicz, „Twórczość” 2000, nr 1.

Sadlik Magdalena, Drogami życia i twórczości Faustyny Morzyckiej – „Siłaczki”, [w:] Literatura niewyczerpana. W kręgu mniej znanych twórców polskiej literatury lat 1863–1914, red. K. Fiołek, TAiWPN Universitas, Kraków 2014.

Samobójstwo Marceliny Kulikowskiej, „Naprzód” 1910, nr 139.

Śp. Marcelina Kulikowska, „Nowa Reforma” 1910, nr 275.

Warchoł Joanna, „Tak, nie zna mnie nikt!” Dziennik intymny Marceliny Kulikowskiej, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2024, nr 47.

Wobec epidemii samobójstw, „Krytyka” 1910, t. 3.

Wydrycka Anna, „Jam jest z płomiennych róż…” O Marcelinie Kulikowskiej, [w:] Marcelina Kulikowska, Poezje, oprac. A. Wydrycka, Białystok 2001.

Pobrania

Opublikowane

2026-09-21

Jak cytować

Warchoł, Joanna. 2026. “Refleksje światopoglądowe w dzienniku Marceliny Kulikowskiej”. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica 72 (1): 173-93. https://doi.org/10.18778/1505-9057.72.11.