Reymont i magia teatru

Anna Podstawka

doi:10.18778/1505-9057.71.06

Autor

Anna Podstawka Katolicki Uniwersytet Lubelski https://orcid.org/0000-0002-4681-9770

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.06

Słowa kluczowe:

Władysław Stanisław Reymont, teatr przełomu XIX i XX wieku, Reymont i teatr

Abstrakt

Artykuł przybliża różne aspekty odniesień Władysława Reymonta do świata teatru. Jego osobiste doświadczanie sceny, odczytywane między innymi na podstawie diariuszowych notatek, wyrastało z młodzieńczej fascynacji „amatora teatralnych wrażeń”, poznającego sztukę teatru w rozmaitości konwencji dramatyczno-teatralnych i repertuaru w wykonaniu artystów scen zawodowych i amatorskich, z renomowanych ośrodków i z prowincji, od strony widowni i kulis zawodu aktora. O „Reymoncie teatralnym” można mówić w perspektywie mitotwórczej, co pokażemy, przywołując utrwalające legendę wspomnienia współczesnych, jak też poprzez kreacyjne strategie autora znanego z predylekcji do teatralizowania własnych przeżyć, w opisie rzeczywistości odnoszącego się do relacji między sceną a widownią. Na koniec zwrócimy uwagę na kontakty Reymonta w środowisku artystów teatru, w szczególności na jego stosunek do twórczości Stanisława Wyspiańskiego.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Anna Podstawka - Katolicki Uniwersytet Lubelski

Anna Podstawka, dr hab., prof. KUL, literaturoznawca i teatrolog. Zainteresowania badawcze skupia wokół problematyki dramatu i teatru końca XIX i pierwszej połowy XX wieku, krytyki teatralnej, a także twórczości Jana Kasprowicza. Autorka monografii Dramaturgia Macieja Szukiewicza (2006), Świat, który się nie kończy. Człowiek i transcendencja w teatrze Jana Kasprowicza (2014), Krytyka i krytycy. Studia o krytyce drugiej połowy XIX i początku XX wieku (współautorka: Anna Sobiecka, 2021). Ostatnia książka to opracowanie tomu „Przynoszę wam kilka pieśni”. Wybór poezji i prozy Kasprowicza (2024). Pełni funkcję kierownika Katedry Dramatu i Teatru w Instytucie Literaturoznawstwa KUL, jest członkiem zespołu Pracowni Historii Dramatu 1864–1939 przy Instytucie Literatury Polskiej Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

Bibliografia

Bednarek Bogusław, O autentyczny tekst wiersza Władysława Reymonta pt. „Aktory”, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 1976, nr 374, Prace Literackie 18, s. 131–133.
Google Scholar

Cymerman Jarosław, Gac Dominik, Kondrasiuk Grzegorz, Scena Lublin, Fundacja Teatrikon, Lublin 2017.
Google Scholar

Gorczyca Teresa, Debiut sceniczny Tadeusza Jaroszyńskiego w świetle listów Reymonta, „Prace Polonistyczne” 1968, seria XXIV, s. 202–224.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Fantastyka żywota Reymontowego, w: A. Grzymała-Siedlecki, Niepospolici ludzie w dniu swoim powszednim, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1961, s. 246–277.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Świat aktorski moich czasów, wyd. 2, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1973.
Google Scholar

Grzymała-Siedlecki Adam, Ze wspomnień o Reymoncie, „Kurier Poznański” 1925, nr 371, s. 18–19.
Google Scholar

Jarząbek Dorota, Za kulisami. Narodziny przedstawienia w teatrze polskim XIX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.
Google Scholar

Kalendarz życia i twórczości 1898–1907 Stanisława Wyspiańskiego, oprac. A. Doboszewska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995.
Google Scholar

Kaszyński Stanisław, Reymont – człowiek teatru, „Prace Polonistyczne” 1968, seria XXIV, s. 180–201.
Google Scholar

Koc Barbara, Kronika życia i twórczości Władysława St. Reymonta, Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Wł. St. Reymonta, Legnica 2007.
Google Scholar

Kochanowski Marek, Miasto jako teatr. Obraz Londynu we wczesnych zapiskach podróżnych Władysława Stanisława Reymonta, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2010, nr 1, s. 185–200.
Google Scholar

Oracki Tadeusz, Reymont – teatr – film – radio. Rekonesans, „Słupskie Prace Filologiczne. Seria Filologia Polska I” 2002, s. 173–186.
Google Scholar

Osińska Anna, Teatr duszy Władysława St. Reymonta. O antynomiach postaw epistolarnych noblisty, „Colloquia Litteraria” 2018, nr 1, s. 63–78.
Google Scholar

Ratajczak Dobrochna, Krytyka znawców i krytyka profanów, w: Wokół teorii i historii krytyki teatralnej, red. E. Udalska, Uniwersytet Śląski, Katowice 1979, s. 85–95.
Google Scholar

Reymont o sobie. Autobiografia twórcy „Chłopów”, „Kurier Warszawski” 1926, nr 1, s. 8–9.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Dziennik nieciągły. 1887–1924, oprac. B. Utkowska, Collegium Colombinum, Kraków 2009.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Komediantka, oprac. T. Jodełka-Burzecki, I. Orlewiczowa, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1968.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Korespondencja 1890–1925, oprac. B. Koc, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 2002.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Listy do rodziny, oprac. T. Jodełka-Burzecki i B. Kocówna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1975.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Pogrzeb Wyspiańskiego, „Tygodnik Ilustrowany” 1907, nr 49, s. 1003–1004.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Ziemia obiecana, wstęp i oprac. M. Popiel, wyd. 2 przejrzane i uzup., Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2014.
Google Scholar

Talikowski Stefan, Reymont w kręgu rodzinnym, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1973.
Google Scholar

Wysocki Alfred, Sprzed pół wieku, wyd. 2 uzup. i przejrzane, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1958.
Google Scholar