Ślady w bruku. Percepcja Londynu i Paryża w Dzienniku nieciągłym i korespondencji Władysława Stanisława Reymonta

Aleksandra Leszczyńska

doi:10.18778/1505-9057.71.02

Autor

Aleksandra Leszczyńska Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0001-9501-5931

DOI:

https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.02

Słowa kluczowe:

Władysław Reymont, korespondencja, dziennik, Paryż, Londyn, miasto, percepcja

Abstrakt

Artykuł analizuje sposób, w jaki Władysław Stanisław Reymont postrzegał Londyn i Paryż podczas wyjazdów w latach 1894–1903. Na podstawie wybranych fragmentów z dziennika i korespondencji autorka ukazuje, że odbiór obu miast był u pisarza ambiwalentny – z jednej strony fascynowały go ich rozmiar, bogactwo kulturowe i zabytki, z drugiej przytłaczały hałas, tłok, ponura zabudowa i poczucie obcości. Reymont, wychowany na prowincji i świadomy swoich braków w obyciu towarzyskim, często czuł się w metropoliach wyobcowany, co wpływało na jego emocjonalne i zmienne oceny odwiedzanych miejsc. Zarówno w Londynie, jak i w Paryżu ujawniał cechy flanera – wędrowca, który chłonie miasto zmysłami, notuje szczegóły architektury, krajobrazów i zachowań mieszkańców. Oba miasta, w zależności od wielu czynników, stawały się dla zwiedzającego naprzemiennie mitami wyjątkowości, a także symbolami moralnego chaosu i rozczarowania, a ich percepcja odzwierciedlała wewnętrzny, niestabilny świat pisarza.

Pobrania

Brak dostępnych danych do wyświetlenia.

Biogram autora

Aleksandra Leszczyńska - Uniwersytet Łódzki

Aleksandra Leszczyńska, mgr, ur. 29 kwietnia 1998 roku w Sochaczewie. Studiowała filologię polską na Uniwersytecie Łódzkim (specjalizacje: komunikacja publiczna, glottodydaktyka, literatura dla dzieci i młodzieży). Studia magisterskie ukończyła 24 czerwca 2022 roku, broniąc pracy pt. „Intertekstualny dialog z kulturą w Bez dogmatu Henryka Sienkiewicza”. W tym samym roku rozpoczęła studia doktoranckie w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Łódzkiego. Tematem rozprawy doktorskiej jest edycja wraz z komentarzami dzienników i notatników Antoniny Machczyńskiej z archiwum rodzinnego Wojciecha Jaxy-Bąkowskiego. Główne zainteresowania naukowe koncentruje wokół literatury polskiej XIX wieku, literatury dla dzieci i młodzieży oraz nauczania języka polskiego jako obcego.

Bibliografia

Dąbrowicz Elżbieta, Biografia transgraniczna. Migracje jako problem tożsamości w polskim wieku XIX, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2010, nr 1, s. 61–75, https://doi.org/10.15290/bsl.2010.01.04
Google Scholar

Gutowski Wojciech, Symbolika urbanistyczna w literaturze Młodej Polski, w: Miasto, kultura, literatura. Wiek XIX, red. J. Data, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1993, s. 189–211.
Google Scholar

Jałowiecki Bogdan, Czytanie przestrzeni, Konsorcjum Akademickie, Wydawnictwo WSE w Krakowie, WSIiZ w Rzeszowie, WSZiA w Zamościu, Kraków–Rzeszów–Zamość 2012.
Google Scholar

Krzywoszewski Stefan, Długie życie, t. I, Księgarnia „Biblioteka Polska”, Warszawa 1947.
Google Scholar

Lorentowicz Jan, Spojrzenie wstecz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957.
Google Scholar

Lynch Kevin, Obraz miasta, w: Miasto w sztuce – sztuka miasta, przeł. E. Janicka, red. M. Sugiera, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2010, s. 147–222.
Google Scholar

Martuszewska Anna, Poetyka przestrzeni miasta w powieści klasycznego realizmu, w: Miasto, kultura, literatura. Wiek XIX, red. J. Data, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1993, s. 79–92.
Google Scholar

Nicieja Stanisław Sławomir, Londyn i jego kondycja: historyczny i społeczny kontekst rozwoju miasta w powieściach Martina Amisa „Forsa” i „Pola Londynu”, w: Miasto. Przestrzeń, topos, człowiek, red. K. Gajdowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2005, s. 199–211.
Google Scholar

Paczoska Ewa, Stolica nowoczesności. Londyn w literaturze angielskiej i polskiej początków XX wieku (z rzutem oka na następne stulecie), w: Obrazy stolic europejskich w piśmiennictwie polskim, red. A. Tyszka, Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2010, s. 31–42.
Google Scholar

Pycka Anna Małgorzata, Obrazki z Francji w korespondencji i notatkach podróżnych Władysława Stanisława Reymonta, w: Inny Reymont, red. W. Książek-Bryłowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002, s. 91–98.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Dziennik nieciągły. 1887–1924, oprac. B. Utkowska, Wydawnictwo Collegium Columbinum, Kraków 2009.
Google Scholar

Reymont Władysław Stanisław, Korespondencja 1890–1925, oprac. B. Koc, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 2002.
Google Scholar

Utkowska Beata, Notatki z podróży w „Dziennikach” Władysława Stanisława Reymonta, w: Podróż i literatura 1864–1914, red. E. Ihnatowicz, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, s. 437–448.
Google Scholar

Wolicka Elżbieta, Zamiast wprowadzenia, w: Miejsce rzeczywiste, miejsce wyobrażone, red. A. Podgórska, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1999, s. 5–15.
Google Scholar

Ziejka Franciszek, Paryż młodopolski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.
Google Scholar

Ziejka Franciszek, Władysława Stanisława Reymonta droga na francuski Parnas, „Pamiętnik Literacki” 1991, z. 4, s. 71–94.
Google Scholar