Ślady w bruku. Percepcja Londynu i Paryża w Dzienniku nieciągłym i korespondencji Władysława Stanisława Reymonta
DOI:
https://doi.org/10.18778/1505-9057.71.02Słowa kluczowe:
Władysław Reymont, korespondencja, dziennik, Paryż, Londyn, miasto, percepcjaAbstrakt
Artykuł analizuje sposób, w jaki Władysław Stanisław Reymont postrzegał Londyn i Paryż podczas wyjazdów w latach 1894–1903. Na podstawie wybranych fragmentów z dziennika i korespondencji autorka ukazuje, że odbiór obu miast był u pisarza ambiwalentny – z jednej strony fascynowały go ich rozmiar, bogactwo kulturowe i zabytki, z drugiej przytłaczały hałas, tłok, ponura zabudowa i poczucie obcości. Reymont, wychowany na prowincji i świadomy swoich braków w obyciu towarzyskim, często czuł się w metropoliach wyobcowany, co wpływało na jego emocjonalne i zmienne oceny odwiedzanych miejsc. Zarówno w Londynie, jak i w Paryżu ujawniał cechy flanera – wędrowca, który chłonie miasto zmysłami, notuje szczegóły architektury, krajobrazów i zachowań mieszkańców. Oba miasta, w zależności od wielu czynników, stawały się dla zwiedzającego naprzemiennie mitami wyjątkowości, a także symbolami moralnego chaosu i rozczarowania, a ich percepcja odzwierciedlała wewnętrzny, niestabilny świat pisarza.
Pobrania
Bibliografia
Dąbrowicz Elżbieta, Biografia transgraniczna. Migracje jako problem tożsamości w polskim wieku XIX, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2010, nr 1, s. 61–75, https://doi.org/10.15290/bsl.2010.01.04
Gutowski Wojciech, Symbolika urbanistyczna w literaturze Młodej Polski, w: Miasto, kultura, literatura. Wiek XIX, red. J. Data, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1993, s. 189–211.
Jałowiecki Bogdan, Czytanie przestrzeni, Konsorcjum Akademickie, Wydawnictwo WSE w Krakowie, WSIiZ w Rzeszowie, WSZiA w Zamościu, Kraków–Rzeszów–Zamość 2012.
Krzywoszewski Stefan, Długie życie, t. I, Księgarnia „Biblioteka Polska”, Warszawa 1947.
Lorentowicz Jan, Spojrzenie wstecz, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1957.
Lynch Kevin, Obraz miasta, w: Miasto w sztuce – sztuka miasta, przeł. E. Janicka, red. M. Sugiera, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków 2010, s. 147–222.
Martuszewska Anna, Poetyka przestrzeni miasta w powieści klasycznego realizmu, w: Miasto, kultura, literatura. Wiek XIX, red. J. Data, Gdańskie Towarzystwo Naukowe, Gdańsk 1993, s. 79–92.
Nicieja Stanisław Sławomir, Londyn i jego kondycja: historyczny i społeczny kontekst rozwoju miasta w powieściach Martina Amisa „Forsa” i „Pola Londynu”, w: Miasto. Przestrzeń, topos, człowiek, red. K. Gajdowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2005, s. 199–211.
Paczoska Ewa, Stolica nowoczesności. Londyn w literaturze angielskiej i polskiej początków XX wieku (z rzutem oka na następne stulecie), w: Obrazy stolic europejskich w piśmiennictwie polskim, red. A. Tyszka, Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej, Łódź 2010, s. 31–42.
Pycka Anna Małgorzata, Obrazki z Francji w korespondencji i notatkach podróżnych Władysława Stanisława Reymonta, w: Inny Reymont, red. W. Książek-Bryłowa, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002, s. 91–98.
Reymont Władysław Stanisław, Dziennik nieciągły. 1887–1924, oprac. B. Utkowska, Wydawnictwo Collegium Columbinum, Kraków 2009.
Reymont Władysław Stanisław, Korespondencja 1890–1925, oprac. B. Koc, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 2002.
Utkowska Beata, Notatki z podróży w „Dziennikach” Władysława Stanisława Reymonta, w: Podróż i literatura 1864–1914, red. E. Ihnatowicz, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, s. 437–448.
Wolicka Elżbieta, Zamiast wprowadzenia, w: Miejsce rzeczywiste, miejsce wyobrażone, red. A. Podgórska, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 1999, s. 5–15.
Ziejka Franciszek, Paryż młodopolski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1993.
Ziejka Franciszek, Władysława Stanisława Reymonta droga na francuski Parnas, „Pamiętnik Literacki” 1991, z. 4, s. 71–94.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Jak cytować
