Wpływ rewitalizacji miejskich przestrzeni publicznych na subiektywne poczucie bezpieczeństwa użytkowników: Przykład śródmieścia Łodzi
DOI:
https://doi.org/10.18778/2082-8675.30.01Słowa kluczowe:
bezpieczeństwo, poczucie bezpieczeństwa, przestrzeń publiczna, rewitalizacja, ŁódźAbstrakt
Miasta odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa, które obejmuje zarówno jego obiektywny poziom, jak i subiektywne poczucie bezpieczeństwa. W kontekście Łodzi, duże znaczenie mają działania rewitalizacyjne w zdegradowanych przestrzeniach publicznych wdrażane na szeroką skalę w ostatnich latach. Celem badania prezentowanego na łamach tego artykułu było ustalenie, w jaki sposób zagospodarowanie zrewitalizowanych przestrzeni publicznych w Łodzi wpływa na poczucie bezpieczeństwa ich użytkowników. Analizie poddano 3 zrewitalizowane przestrzenie publiczne w śródmieściu Łodzi. Badanie składało się z 3 etapów. Początkowo – na podstawie literatury – stworzono katalog stymulant i destymulant poczucia bezpieczeństwa w przestrzeniach publicznych. Następnie odszukano archiwalne i wykonano nowe, autorskie zdjęcia analizowanych przestrzeni. Na koniec przeprowadzono badanie ankietowe. Uzyskane wyniki wskazują, że proces rewitalizacji przyczynił się do zminimalizowania liczby destymulant i zwiększenia liczby stymulant poczucia bezpieczeństwa w analizowanych przestrzeniach. Zaobserwowano poprawę ich estetyki i stanu utrzymania, ograniczenie ruchu samochodowego na rzecz pieszo-rowerowego oraz zwiększenie liczby mebli miejskich i miejsc aktywności społecznej. W większości przypadków, zdaniem respondentów, poczucie bezpieczeństwa w tych przestrzeniach jest większe po rewitalizacji niż było przed nią. Interesujące jest jednak, że mimo tych miejscowych usprawnień, respondenci nie zauważają zmian w poziomie bezpieczeństwa w Łodzi ogółem na przestrzeni ostatnich lat. Badanie ujawniło też, że poczucie bezpieczeństwa jest wysoce subiektywne, a jego największymi stymulantami i destymulantami są inni użytkownicy przestrzeni. Rekomenduje się dalsze badania w obranym temacie, a praca prezentuje możliwości usprawnienia ich metodyki.
Bibliografia
Boryczka, E. (2016). Rewitalizacja miast. [w:] Z. Przygodzki (red.), EkoMiasto#Zarządzanie. Zrównoważony, inteligentny i partycypacyjny rozwój miasta. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 167–194.
Czapska, J. (red.). (2012). Zapobieganie przestępczości przez kształtowanie przestrzeni. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Gehl, J. (2014). Miasta dla ludzi. Kraków: RAM.
Hammen, C. (2005). Stress and depression. Annual review of clinical psychology, 1, 293–319.
Jakóbczyk-Gryszkiewicz, J. (2011). Łódź u progu XXI wieku. Studia miejskie, 4, 131–138.
Kaźmierczak, B. (2016). Miejska przestrzeń publiczna jako element wizerunku miasta uzdrowiskowego. Edukacja Biologiczna i Środowiskowa, 2, 21–30.
Kelling, G. L., & Wilson, J. Q. (1982). Broken Windows. The police and neighborhood safety. The Atlantic.
Kern, L. (2023). Miasto dla kobiet. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Kubalska-Sulkiewicz, K. (2003). Słownik terminologiczny sztuk pięknych (4. wyd.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Lorens, P. (2010). Definiowanie współczesnej przestrzeni publicznej. [w:] P. Lorens & J. Martyniuk-Pęczek (red.), Problemy kształtowania przestrzeni publicznych. Gdańsk: Wydawnictwo Urbanista, 6–20.
Maik, W. (1995). Socio-spatial analysis of crime and delinquency. A case study of Toruń. Urban and regional issues in geographical research in Poland and Italy, 91–98.
Mantey, D. (2019). Wzorzec miejskiej przestrzeni publicznej w konfrontacji z podmiejską rzeczywistością. Przykład podwarszawskich suburbiów. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Maslow, A. (1954). Motivation and personality. New York: Harper & Row.
Mbazuigwe, M., & Kimic, K. (2021). Współczesne tendencje zwalczania zagrożeń dla pieszych w projektowaniu ulic miejskich—Aspekty funkcjonalne, społeczne i środowiskowe. Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, 49, 333–346.
Mordwa, S. (2016). Subiektywne poczucie zagrożenia a zachowania obronne mieszkańców Łodzi. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, 23(1), 151–170.
Newman, O. (1996). Defensible Space Principles. [w:] Creating Defensible Space. U.S. Department of Housing and Urban Development Office of Policy Development and Research, 9–30.
Ossowicz, T. (2009). Przestrzenie publiczne w sferze dyskusji. Konferencja naukowa nt. przestrzeni publicznej, Poznań.
PAN. (2019). Bezpieczeństwo. Wielki Słownik Języka Polskiego PAN. https://wsjp.pl/haslo/podglad/83399/bezpieczenstwo
Rogowska, M. (2016). Przestrzeń publiczna w mieście – Zagadnienia wybrane. Studia KPZK PAN, 170, 158–164.
Salata, T., Wilkosz-Mamcarczyk, M., Palicki, S., Gerus-Gościewska, M., Gościewski, D., Prus, B., Gawroński, K., Konieczna, J., Jaroszewicz, J., & Król, K. (2015). Interpretacja danych przestrzennych jako forma stymulowania partycypacji społecznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.
Saville, G. J. (2009). SafeGrowth: Moving Forward in Neighbourhood Development. Built Environment, 35(3), 386–402.
Spruill, T. (2010). Chronic Psychosocial Stress and Hypertension. Current Hypertension Reports, 12, 10–16.
Strzelecka, E. (2011). Rewitalizacja miast w kontekście zrównoważonego rozwoju. Budownictwo i Inżynieria Środowiska, 2(4), 661–668.
Trzaskowska, E., & Adamiec, P. (2017). Zieleń jako element podnoszący atrakcyjność i jakość przestrzeni publicznych. Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum, 111–123.
Ustawa (2004). Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Dz.U. z 2004 r. nr 92 poz. 880.
Widłak-Langer, M. (2024.11.05). Wzrost satysfakcji z życia: Wpływ zieleni na poprawę samopoczucia. PSYCHe TEE. https://psychetee.pl/2024/11/05/wzrost-satysfakcji-z-zycia-wplyw-zieleni-na-poprawe-samopoczucia/
Wysocki, M. (2009). Dostępna przestrzeń publiczna. Kraków: Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego.
Zarząd Inwestycji Miejskich w Łodzi. (b.d.). „Rewitalizacja obszarowa” jako szansa na zmianę sposobu zagospodarowania ciągów komunikacyjnych i obszarów stanowiących pasy drogowe i tereny do nich przylegające. Łódź: Urząd Miasta Łodzi.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.