Building coverage of street blocks in the old town of Kalisz from 1825 to 2023
DOI:
https://doi.org/10.18778/2543-9421.09.06Keywords:
urban morphology, morphological transformations, burgage cycle, Conzenian methods, old town, KaliszAbstract
The main objective of the study was to identify changes in the infilling of street blocks in the Old Town of Kalisz between 1825 and 2023 and to determine the reasons for these changes. The analysis was performed on the basis of collected cartographic materials in the form of three archival city plans covering the years 1825–1922, maps of war damage in 1914, a topographic map for 1981 and topographic data available in the BDOT10k database for 2023. The study used the city plan analysis method proposed by M.R.G. Conzen which allows changes in the infilling to be determined. The main factor that affected the sequence of phases within the Old Town of Kalisz, in terms of Conzen’s ‘burgage cycle’, was the destruction that occurred during World War I, when the city was shelled and burned by German troops. The planned reconstruction after the end of hostilities contributed to the rapid restoration of the destroyed urban fabric. Currently, there is a gradual decline in urban development in the old town area of Kalisz.
References
Barańska, I. (2002). Architektura Kalisza w dobie Królestwa Kongresowego. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Baza Danych Obiektów Topograficznych (BDOT10k). (b.r.). https://www.geoportal.gov.pl/pl/dane/baza-danych-obiektow-topograficznych-bdot10k/
Biegański, P. (1953). Odbudowa Starego Miasta w Warszawie. Ochrona Zabytków, 6(2–3[21–22]), 78–85.
Bullock, N. (2002). Building the post-war world: Modern architecture and reconstruction in Britain. Psychology Press.
Clapson, M., Larkham, P.J. (red.). (2013). The blitz and its legacy: Wartime destruction to post-war reconstruction. Ashgate Publishing.
Conzen, M.P. (2018). Core concepts in town-plan analysis. W: V. Oliveira (red.), Teaching urban morphology (s. 123–143). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-76126-8_8 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-76126-8_8
Conzen, M.R.G. (1960). Alnwick, Northumberland: A study in town-plan analysis. Transactions and Papers (Institute of British Geographers), (27), iii–122. https://doi.org/10.2307/621094 DOI: https://doi.org/10.2307/621094
Czechowska, B. (2010). Kaliskie korso. Architektura i urbanistyka alei Wolności w XIX i XX wieku. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Deptuła, M. (2016). Tradycyjne szkoły urbomorfologii a nowe podejścia do analizy miejskich form przestrzennych. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, 25(3), 25–38. https://doi.org/10.18778/1508-1117.25.02 DOI: https://doi.org/10.18778/1508-1117.25.02
Diefendorf, J.M. (1989). Urban reconstruction in Europe after World War II. Urban Studies, 26(1), 128–143. https://doi.org/10.1080/00420988920080101 DOI: https://doi.org/10.1080/00420988920080101
Diefendorf, J.M. (1993). In the wake of war: The reconstruction of German cities after World War II. Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195072198.001.0001
Dobak-Splitt, K., Splitt, J.A. (1988). Kalisz poprzez wieki. Towarzystwo Miłośników Kalisza i Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej.
Dziewulski, S., Jankowski, S. (1957). The reconstruction of Warsaw. Town Planning Review, 28(3), 209–221. https://doi.org/10.3828/tpr.28.3.p0345h13wp63416x DOI: https://doi.org/10.3828/tpr.28.3.p0345h13wp63416x
Gauthiez, B. (2004). The history of urban morphology. Urban Morphology, 8(2), 71–89. https://doi.org/10.51347/jum.v8i2.3910 DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v8i2.3910
Kościelniak, W. (2010). Wędrówki po moim Kaliszu. Wydawnictwo Edytor.
Koter, M. (1974). Fizjonomia, morfologia i morfogeneza miasta. Przegląd rozwoju oraz próba uściślenia pojęć. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego. Seria 2: Nauki Matematyczno-Przyrodnicze, (55), 3–16.
Koter, M., Kulesza, M. (2007). Morfologia miast – stan i tendencje rozwoju. W: I. Jażdżewska (red.), Konwersatorium wiedzy o mieście: T. 20: Polska geografia osadnictwa, dotychczasowy dorobek, program badań (s. 303–314). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kulesza, M. (2001). Morfogeneza miast na obszarze Polski Środkowej w okresie przedrozbiorowym. Dawne województwa łęczyckie i sieradzkie. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kulesza, M. (2014). Conzenian tradition in Polish urban historical morphology. European Spatial Research and Policy, 21(2), 133–153. https://doi.org/10.1515/esrp-2015-0009 DOI: https://doi.org/10.1515/esrp-2015-0009
Levy, A. (1999). Urban morphology and the problem of the modern urban fabric: Some questions for research. Urban Morphology, 3(2), 79–85. https://doi.org/10.51347/jum.v3i2.3885 DOI: https://doi.org/10.51347/jum.v3i2.3885
Lubocka-Hoffmann, M. (2019). Powojenna odbudowa miast w Polsce a retrowersja Starego Miasta w Elblągu / The postwar rebuilding of towns and cities in Poland and the retroversion of the Old Town in Elbląg. Ochrona Zabytków, (1), 35–71. https://ochronazabytkow.nid.pl/wp-content/uploads/2020/10/OZ_1-2019_02_Lubocka-Hoffmann.pdf
Mapy archiwalne Polski i Europy Środkowej. (b.r.). http://igrek.amzp.pl/
Miasto Kalisz, Wydział Strategii i Rozwoju, Biuro Rewitalizacji; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej. (2017). Gminny Program Rewitalizacji Miasta Kalisza. Akademickie Koło Naukowe Gospodarki Przestrzennej UAM (współpr.). https://www.rewitalizacjakalisz.pl/wp-content/uploads/2017/07/Gminny-program-rewitalizacji.pdf
Miszewska, B. (1993). Procesy morfologiczne w blokach urbanistycznych Starego Miasta we Wrocławiu. Rocznik Wrocławski, 1, 225–239.
Miszewska, B. (1994). Bloki urbanistyczne Wrocławia w różnych fazach cyklu miejskiego. W: M. Koter i J. Tkocz (red.), Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Materiały konferencyjne (s. 111–129). Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Uniwersytet Łódzki.
Miszewska, B., Szmytkie, R. (2010). Staromiejskie blokowiska w strukturze przestrzennej miast Dolnego Śląska. W: I. Jażdżewska (red.), Konwersatorium wiedzy o mieście: T. 23: Osiedla blokowe w strukturze przestrzennej miast (s. 27–35). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Miszewska, B., Szmytkie, R. (2015). Morphological processes in the spatial structure of the southern district of Wrocław city. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, (27), 133–151. https://doi.org/10.1515/bog-2015-0009 DOI: https://doi.org/10.1515/bog-2015-0009
Musiaka, Ł., Figlus, T., Szmytkie, R. (2021). Models of morphological transformations of centres of the largest Polish cities after World War II. European Planning Studies, 29(3), 511–535. https://doi.org/10.1080/09654313.2020.1744529 DOI: https://doi.org/10.1080/09654313.2020.1744529
Musiaka, Ł., Sudra, P., Spórna, T. (2021). Spatial chaos as a result of war damage and post-war transformations: Example of the small town of Węgorzewo. Land, 10(5), artykuł 541. https://doi.org/10.3390/land10050541 DOI: https://doi.org/10.3390/land10050541
Oliveira, V. (2016). The study of urban form: Different approaches. W: V. Oliveira (red.), Urban morphology: An introduction to the study of the physical form of cities (s. 87–149). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-32083-0_6 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-32083-0_6
Rabiega, M. (2023). Odbudowa kaliskich kamienic po zniszczeniach I wojny światowej: problem stylu. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Splitt, J.A. (2010). Rozwój architektoniczny i urbanistyczny Kalisza. W: G. Schlender i J.A. Splitt (red.), Portret miasta. Architektura Kalisza w dokumentach archiwalnych (s. 21–34). Archiwum Państwowe w Kaliszu.
Stefański, K. (1924). Stan miasta Kalisza w roku 1793. (b.w.).
Szmytkie, R. (2014). Metody analizy morfologii i fizjonomii jednostek osadniczych. Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego Uniwersytetu Wrocławskiego.
Szmytkie, R., Pajączek, K. (2023). Morphological transformations of the Old Town in Wrocław. Quaestiones Geographicae, 42(2), 97–113. https://doi.org/10.14746/quageo-2023-0018 DOI: https://doi.org/10.14746/quageo-2023-0018
Wąsicki, J. (1977). Kalisz w latach rządów pruskich i Księstwa Warszawskiego 1793–1815. W: W. Rusiński (red.), Dzieje Kalisza (s. 275–306). Wydawnictwo Poznańskie.
Whitehand, J.W.R. (2007). Conzenian urban morphology and urban landscapes. W: Proceedings of the 6th International Space Syntax Symposium: T. 6 (s. 12–15). Istanbul Technical University Faculty of Architecture. http://spacesyntaxistanbul.itu.edu.tr/papers/invitedpapers/Jeremy_whitehand.pdf
Woźniak, M.A. (2015). Kalisz 1914. Pogrom miasta. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Zakrzewska, J. (1936). Odbudowa Kalisza po wielkiej wojnie. Kaliski Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.
Nahajewicz, K. (1825). Plan miasta gubernialnego Kalisza ze wszystkimi zabudowaniami i przyległościami, 1 : 4000 [skan mapy]. Mapy archiwalne Polski i Europy Środkowej. http://maps.mapywig.org/m/City_plans/Central_Europe/PLAN_MIASTA_GUBERNIALNIEGO_KALISZA_1825_nnz30Xq_BN_Sygn._ZZK_23_557.jpg
Wolle, O. (1878). Plan dzisiejszego miasta Kalisza, 1 : 4200 [skan mapy]. Mapy archiwalne Polski i Europy Środkowej. http://maps.mapywig.org/m/City_plans/Central_Europe/PLAN_DZISIEJSZEGO_MIASTA_KALISZA_SEKCYA_3_4.2K_1878_nnl9Xzw_BN_Sygn._ZZK_167.jpg
Woźniak, M.A. (2015). Mapa zniszczeń wojennych w 1914 r. [brak skali]. W: M.A. Woźniak, Kalisz 1914. Pogrom miasta (s. 28). Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Miejski Urząd Budowlany. (1922). Plan miasta Kalisza, 1 : 2500. Archiwum Państwowe w Łodzi (PRN.50.5.2.).
Generalnyj Sztab [ZSRR]. (1981). Kalisz (M-34-1) 1 : 10 000 [skan mapy topograficznej]. Mapy archiwalne Polski i Europy Środkowej. http://maps.mapywig.org/m/City_plans/Central_Europe/M-34-1_KALISH_10K_LIST_1_1981.jpg
Główny Urząd Geodezji i Kartografii. (b.r.). [Miasto Kalisz] [mapa 1 : 10 000]. Pobrane 13 maja 2023 r. z: https://mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html?gpmap=gp0
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
How to Cite
