Glosa do książki Patryka Kozieła, U tronu Matki. Dzieje kościoła i parafii w Będkowie, Wydawnictwo Sióstr Loretanek, Będków–Warszawa 2025, ss. 180

Łukasz Ćwikła

doi:10.18778/2080-8313.28.17

Autor

Łukasz Ćwikła Uniwersytet Łódzki https://orcid.org/0000-0002-3564-7838

DOI:

https://doi.org/10.18778/2080-8313.28.17

Słowa kluczowe:

Będków, średniowiecze, czasy nowożytne, dawne województwo łęczyckie

Abstrakt

Historia kościoła i parafii w Będkowie długo czekała na całościowe ujęcie w postaci monografii. Tę lukę postanowił wypełnić Patryk Kozieł, który podjął się opracowania jej interesujących dziejów. W niniejszym artykule sformułowano kilka uwag uzupełniających wywody wspomnianego wyżej autora. W tym celu sięgnięto m.in. do materiałów rękopiśmiennych, tj. ksiąg sądowych z XV w. oraz rejestrów poborowych województwa łęczyckiego z okresu wczesnonowożytnego. Ponadto, wskazano na literaturę przedmiotu pominiętą przez autora, która pozwoliłaby nieco rozwinąć podjęte w monografii zagadnienia.

Biogram autora

Łukasz Ćwikła - Uniwersytet Łódzki

Dr Łukasz Ćwikła – adiunkt w Katedrze Historii Średniowiecznej Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego. Autor monografii: Ród Prusów w Łęczyckiem, Sieradzkiem i Sandomierskiem do XVI wieku. Rozsiedlenie – majątki – kariery, Łódź 2019 oraz Settlement studies on Orłów County until the 16th century. Territorial and administrative past, settlement landscape and ownership relations, Łódź 2023.

Zainteresowania naukowe: struktura własności ziemskiej w ziemi łęczyckiej, szlachta łęczycka, prozopografia, genealogia, heraldyka.

Bibliografia

Archiwum Parafialne w Będkowie. Metrica baptisatorum Ecclesiae Parochialis Batkoviensis, bez sygn.

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie

Archiwum Skarbu Koronnego I. Rejestry poborowe województwa łęczyckiego, ks. 14, 15.

Archiwum Skarbu Koronnego I. Księgi ziemskie brzezińskie, ks. 1–2.

Archiwum Skarbu Koronnego I. Księgi ziemskie łęczyckie, ks. 11, 12, 13.

Codex diplomaticus Poloniae, wyd. L. Rzyszczewski, A. Muczkowski, t. 2, cz. 2, Warszawa 1852.

Łaski J., Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej, wyd. J. Łukowski, J. Korytkowski, t. 2, Gniezno 1881.

750-lecie nadania Wolborzowi praw miejskich. Księga pamiątkowa, red. M. Wichowa, Łódź 2023.

Atlas historyczny Polski, Województwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku, oprac. K. Chłapowski, A. Dunin-Wąsowiczowa, S.K. Kuczyński, K. Pacuski, E. Rutkowska, S. Trawkowski, M. Wilska, red. H. Rutkowski, cz. 2, Komentarz, Indeksy, Warszawa 1998.

Baruch M., Pabianice, Rzgów i wsie okoliczne. Monografia historyczna dawnych dóbr kapituły krakowskiej w Sieradzkiem i Łęczyckiem, Warszawa 1903.

Błaszczyk B., Z dziejów gminy Będków, Będków 1998.

Borysiak E., Będków, [w:] Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany, red. K. Rymut, t. 1, Kraków 1996, s. 130.

Bylina S., Liturgia i praktyki kultowe w kościele wiejskim u schyłku średniowiecza w Polsce i w Czechach, [w:] Historia, memoria, scriptum. Księga jubileuszowa z okazji osiemdziesięciolecia urodzin profesora Edwarda Potkowskiego, red. J. Krochmal, Warszawa 2015, s. 211–218.

Ćwikła Ł., Osadnictwo pruskie w Polsce Centralnej. Szlachta herbu Prus nad Wolbórką i Moszczenicą w XIV–XV wieku, [w:] Homini qui in honore fuit. Księga pamiątkowa poświęcona śp. Profesorowi Grzegorzowi Białuńskiemu, red. A. Dobrosielska, A. Pluskowski, S. Szczepański, Olsztyn 2020, s. 213–226.

Ćwikła Ł., Piotr III Wspinek z Będkowa starostą uniejowskim w 1493 roku, „Rocznik Łódzki” 2016, t. 64, s. 213–220.

Gliński W., Dzieje parafii św. Wojciecha w Ujeździe, Łódź 2006.

Gryglewski P., Architektura kościoła parafialnego w Będkowie. Główne problemy i perspektywy badawcze, „Rocznik Łódzki” 2024, t. 74, s. 83–100.

Kowalczyk-Hejman E., Toponomastyka w warsztacie badawczym geografii historycznej, „Studia Geohistorica” 2021, nr 9, s. 148–174. https://doi.org/10.12775/SG.2021.09

Kowalska-Pietrzak A., Duchowieństwo parafialne w późnośredniowiecznej Polsce Centralnej. Archidiakonaty łęczycki i uniejowski, Łódź 2014.

Malinowska J., Studia osadnicze na obszarze powiatu brzezińskiego do połowy XVI wieku, Toruń 2001.

Nowak T., Własność ziemska w ziemi łęczyckiej w czasach Władysława Jagiełły, Łódź 2003.

Rosin R., Wolbórz i jego okolice w XI–XVI w. Kasztelania – osadnictwo – miasto, [w:] 400-lecie śmierci Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 700-lecie nadania praw miejskich Wolborzowi, red. R. Rosin, Łódź 1975, s. 11–58.

Stolarczyk T., Opis kościoła parafialnego w Będkowie w świetle nadzwyczajnej wizytacji dziekańskiej z 1759 roku, „Rocznik Łódzki” 2024, t. 74, s. 33–41.

Szczurowski P., Ród heraldyczny Prus na Mazowszu w XIII–XVI wieku, Sandomierz 2018.

Szymczak J., O Wspinkach z Będkowa i podziale ich majątku w 1464 roku raz jeszcze, „Rocznik Łódzki” 2016, t. 64, s. 59–79.

Szymczakowa A., Szlachta sieradzka w XV wieku. Magnifici et generosi, Łodź 1998.

Wochna W.M., W sprawie historycznej metryki Łaznowskiej Woli, „Rocznik Łódzki” 2015, t. 63, s. 207–220.

Wroniszewski J., Kryteria herbowe w badaniach genealogicznych, [w:] Genealogia – problemy metodyczne w badaniach nad polskim społeczeństwem średniowiecznym na tle porównawczym, red. J. Hertel, Toruń 1982, s. 118–130.